Hoe de band tussen energieconsument en producent te herstellen?

27 september 2011 - 'Papa, waar komt de stroom vandaan? Uit het stopcontact.' Het is een versie van het bekende grapje over de melk (waar komt de melk vandaan? Uit de supermarkt) die eveneens op een onderliggend probleem duidt. Veel mensen weten niet meer waar de stroom en het gas vandaan komen. Ze zetten 's ochtends de verwarming aan en doen de lamp 's aan zonder er bij na te denken. Slechte zaak. Het zou beter zijn als mensen weer een band krijgen met hun energieleverancier, net zoals ze dat met de plaatselijke bakker of slager hebben. Nog beter zou zijn als mensen zich direct kunnen verbinden met de stroom van bepaalde installaties, of als er weer lokale netten komen die afgesneden zijn van het landelijke net.

Kikker in opwarmend water
Die band tussen energieconsument en producent is verloren gegaan. Energiebedrijven zijn veelal grote anonieme bedrijven geworden waar we niets meer mee hebben. De belangrijkste reden dat we klant blijven is dat we al klant zijn, en dat het teveel moeite kost om over te stappen. Als een kikker in steeds warmer wordend water slikken we de steeds slechter wordende dienstverlening. Sommige mensen stappen nog wel eens over naar een ander bedrijf, nadat ze gelezen hebben dat dat goedkoper is, maar de anonimiteit blijft. En met name als er dan toch contact moet zijn leidt dat tot problemen. We weten niet meer hoe we contact moeten hebben. Gevolg: van het kastje naar de muur gestuurd worden, onopgeloste problemen en een hoop frustratie. Het gescheld op energiebedrijven, al dan niet op internet, is dan ook niet van de lucht.

Energiebedrijven en klanten weten niet meer hoe ze contact met elkaar moeten hebben

Makkelijker praten
Contacten met een klein bedrijf verlopen vaak stukken beter, vooral voor iemand die de werknemers van het bedrijf en de directeur goed kent. Mensen die elkaar kennen gaan om één of andere reden gemakkelijker met elkaar om dan mensen die elkaar niet kennen. Mensen zijn meer op hun gemak, praten makkelijker en dat schept vertrouwen. En na lange tijd bouwen mensen natuurlijk een band op met het bedrijf. 'Voor dat ene stukje worst rijd ik kilometers om.' Het kan nog altijd zijn dat een klant teleurgesteld raakt. Dan gaat hij op zoek naar een ander bedrijf. Die klant komt dan terecht bij een bedrijf dat hij specifiek om bepaalde redenen heeft uitgezocht, mogelijk vanwege de persoonlijke benadering of omdat het precies biedt wat hij nodig heeft.

Keuze-onvrijheid
Maar dan moet er dus wel die keuze zijn. In sommige markten is die wat minder dan in andere markten. De telecommarkt is bijna geheel in handen van drie grote organisaties, die steeds slechtere producten leveren zonder dat de klant er iets over te zeggen heeft. In de financiële wereld is er het de laatste tijd ietsje beter op geworden, met de komst van bedrijven als Triodos, ASN Bank en Binckbank. De klant heeft iets meer mogelijkheden om de anonieme cynische bonusfabrieken, die binnenkort weer gered moeten worden, te ontlopen. En in de energiesector begint het nu ook te komen, met de komst van allerlei nieuwe, vaak lokale en duurzame energiebedrijven. Hierdoor kan de band tussen consument en producent weer in ere worden hersteld.

Match
De energiebedrijven die nu ontstaan zijn vaak duurzame energiebedrijven. Ze onderscheiden zich in hun producten dus van de traditionele energiebedrijven, die vaak wel doen alsof ze heel duurzaam zijn maar ondertussen wel kolen- en kerncentrales bouwen. Dit duurzame karakter is een extra voordeel, want dat vergroot de keuzemogelijkheden voor de consument. Mensen die begaan zijn met het milieu zullen zich aangetrokken voelen tot zo'n bedrijf. Deze mensen kiezen bewust voor zo'n bedrijf, niet alleen omdat het de goedkoopste is, of omdat er geen alternatief is, maar omdat de filosofie en de activiteiten van het bedrijf aansluit op hun eigen ideeën. De kans op een goede match is dan groter en daar wordt iedereen gelukkiger van.

Betrokkenheid
De klant zal meer te weten komen over het bedrijf en zal zich een beter beeld van de energievoorziening kunnen vormen. Zodat het antwoord op de vraag 'waar komt de stroom vandaan' niet meer zal luiden: 'uit het stopcontact.' De betrokkenheid van klanten wordt verder vergroot als het bedrijf er voor kiest om alleen lokaal geproduceerde stroom in te zetten. Mogelijk dat mensen de energie-installaties elke dag in het veld zien staan als ze naar het werk gaan. Klanten hebben iets met hun eigen Heimat en dus ook met lokaal opgewekte stroom. Een bedrijf als NHEC kiest er daarom voor om alleen duurzaam geproduceerde stroom uit Noord-Holland te leveren. Maar ook de talrijke nieuwe gemeentelijke energiebedrijven appelleren natuurlijk aan deze behoefte van lokale én duurzaam opgewekte stroom.

Zelfproductie
Een stap verder is het nog als mensen direct verbonden worden met de energie-installaties, door ze zelf op te richten of door specifiek stroom af te nemen van bepaalde installaties. Zo denkt directeur Rolf Heynen van NHEC erover om klanten direct te verbinden met bepaalde windmolens. Een windmolen van 850kW levert stroom voor 500 huishoudens. In het Westland gaat een aantal tuinders met WKK-installaties onder de naam KEN direct aan klanten leveren. Het is enigszins gekunsteld want de stroom van de tuinders komt samen met die van de kolencentrale even verderop op hetzelfde net te staan, maar toch is het een goed initiatief. Mensen zouden niet alleen moeten kunnen kiezen uit bepaalde energiebedrijven, maar ook voor bepaalde productie-installaties, of producenten. Zodat iemand bijvoorbeeld stroom afneemt van een windmolen in de omgeving, of een biovergistingsinstallaties.

Opties
Twee opties lijken binnen het huidige systeem voorhanden: of de producent gaat direct aan klanten leveren, of een energieleverancier koppelt op één of andere manier de klant met een installatie. Hoe dat precies geregeld moet worden is mij ook nog niet duidelijk. Maar een oplossing buiten het systeem zou beter zijn. Eigenlijk zouden er namelijk weer lokale netten moeten komen, die niet zijn verbonden met het landelijke netwerk. Gemeenschappen worden dan zelf verantwoordelijk voor hun energievoorziening en als er tekorten zijn, dan pech gehad. Of mensen moeten er zelf voor kunnen kiezen om geheel zelfvoorzienend te worden. Dan weten mensen pas echt zeker dat ze alleen duurzame energie uit de regio afnemen en geen vieze kolen- of kernenergie van grote anonieme energiebedrijven.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn