Inzoomen op Greendeals: met 10% biomassa-bijstook winnen we de duurzaamheidsoorlog niet

25 oktober 2011 - De bedoeling is dat er in 2015 een leveranciersverplichting komt. Energieleveranciers zijn dan verplicht om een bepaald percentage aan duurzame energie te leveren, bijvoorbeeld 30%. Dat kunnen ze doen door groencertificaten aan te kopen van producenten die deze groene stroom opwekken. Dat kunnen bijvoorbeeld eigenaren van kolencentrales zijn die biomassa bijstoken. In de jaren tot 2015 zullen deze producenten 10% aan biomassa bijstoken in hun kolencentrales, zo hebben ze beloofd. Voor een deel daarvan krijgen ze een beloning: groencertificaten die ze na 2015 kunnen gaan gebruiken.

Gratis groencertificaten
De energiebedrijven, verenigd in Energie-Nederland, hebben met de overheid een Green deal afsloten, waarin één en ander is vastgelegd. Daarin staat dat de bedrijven zich 'committeren' aan een opwek met biomassa in kolencentrales van 10% van de totale productie van die centrales. Voor 2% krijgen ze die zogenaamde groencertificaten, die ze na 2015 kunnen gebruiken. Acht procent (punten) daarvan doen ze uit zichzelf. Voor ongeveer 6% lopen er nog steeds subsidies. Dus nemen ze 2% bijstook voor eigen rekening. Dat kost de sector 55 miljoen euro, zo zegt woordvoerder Edwin Kotylak van Eon Benelux tegen Energieenwater.net.

Subsidie
Er zit een maximum aan die gratis groencertificaten van 1,7 TWh, zo staat er in de overeenkomst. De Nederlandse totale productie wordt voor ongeveer 25% opgewekt met kolen. Aangezien de totale productie ongeveer 124 TWh is, komt dat neer op ongeveer 30 TWh aan kolenstroom. Als de bijstook met biomassa 10% is, is dat gelijk aan ongeveer 3 TWh per jaar. De bedrijven zouden dus per jaar voor eenvijfde hiervan (2%) aan groencertificaten krijgen, dat is 0,6 TWh per jaar. Na drie jaar zitten ze dan net over die 1,7 TWh.

Andere cadeautjes
Overigens worden producenten eigenlijk al beloond voor biomassa-bijstook. Bedrijven kunnen daardoor makkelijker onder het CO2-plafond te blijven, dat voor ieder energiebedrijf is vastgesteld. Ze hoeven dan geen CO2-rechten bij te kopen als ze over dat plafond dreigen te gaan, of ze kunnen rechten verkopen als ze er onder blijven. Eigenlijk zou dit al voldoende beloning moeten zijn, want het was precies de bedoeling van het emissiehandelsstelsel dat het duurzame energie zou stimuleren. De prijs van CO2-rechten is nu echter tamelijk laag en zal mogelijk nog lager worden, door de uitholling van het stelsel, eerst door de nationale overheden en nu door de Europese Commissie zelf. Hierdoor is de beloning mogelijk niet voldoende. Aan de andere kant is het wellicht al wel voldoende beloning, maar proberen energiebedrijven simpelweg zo veel mogelijk binnen proberen te halen in ruil voor biomassa-bijstook.

Magertjes
Toch lijkt die 10% biomassa-bijstook weinig te zijn in het licht van de leveranciersverplichting van bijvoorbeeld 30%, die eraan zit te komen. Want als al die stroom in Nederland zelf zou moeten worden opgewekt zou daar een jaarlijkse duurzame productie van ongeveer 36TWh per jaar voor nodig zijn. De productie van 3TWh steekt daar schril bij af. Dat betekent dat na 2015 de productie van biomassa nog flink omhoog moet en dat er ook flink veel andere duurzame productiebronnen moeten worden ingezet. Veruit het grootste deel van de energieproductie (65%) komt nu tot stand in gascentrales. Die kunnen niet vergroend worden, dus het aandeel van gasenergie zou ook flink omlaag moeten worden gebracht.

Biomassa-centrale
Er wordt nog onderhandeld over verhoging van het percentage bijstook. Dat zou dan gaan naar bijvoorbeeld 15%. Als de sector niet vrijwillig meewerkt heeft het ministerie van Economische Zaken een wet achter de hand om het verplicht te stellen. Toch is 15% niet echt indrukwekkend, want het zou neerkomen op 4,5 TWh aan biomassa-energie. Dit cijfer is dan wel exclusief de productie van groene stroom door nieuwe centrales die nu nog in aanbouw zijn, zoals die van Electrabel en Eon op de Maasvlakte en die van RWE in de Eemshaven. Als die ook allemaal echt gaan produceren zou de productie aan biomassa-energie flink kunnen stijgen. Zo kan de nieuwe centrale op de Maasvlakte, die begin 2013 in bedrijf moet gaan, een percentage bijstook van 30% aan, zo zegt Kotylak.

Optie-Samsom
Dan neemt de kolenstroom-productie echter ook flink toe en dit kan alleen als de productie van gascentrales sterk afneemt. Het interessante feit doet zich dan voor dat biomassaproductie in Nederland alleen uitgebreid kan worden als tegelijkertijd ook de vieze kolenstroom-productie toeneemt ten koste van relatief schone gasenergie-productie. Het verhogen van het aandeel in bestaande centrales boven de 15% is niet zo makkelijk, zo benadrukt Kotylak. Er zin twee uitwegen: of oude centrales gaan van het net. Of een kolencentrale wordt omgebouwd tot een biomassa-centrale; de optie Samsom zeg maar (die daar al lang voor pleit). De optie wordt niet uitgesloten in Green Deal. "Mocht het voorkomen dat kolencentrales worden omgebouwd naar 100% biomassa, dan tellen deze niet mee voor de realisatie van de genoemde bij- en meestookniveaus."

Opties
In het document staat ook dat er 6000 MW aan windenergie op land moet komen, wat zeker niet gaat lukken. Dus het lijkt zo goed als onmogelijk te zijn om alle productie in Nederland te gaan realiseren. Wat gaat er dan gebeuren? Als de leveranciersverplichting er komt zal de verplichting veel minder worden dan 30%, of de import van groencertificaten uit het buitenland zal worden toegelaten. Daarnaast is het echter mogelijk dat die leveranciersverplichting helemaal nooit van de grond komt, want er zijn allerlei voorwaarden aan de invoering ervan verbonden, door de regering zelf nota bene. In het Energierapport 2011 stonden die al, en ze worden herhaald in de overeenkomst met de energiesector. Zo mag de 'positie van de consument' er niet op achteruit gaan. Door de prijsstijging die het gevolg zijn zijn van de maatregel gaat de positie van de consument er echter zeker op achteruit, zodat er altijd een argument voorhanden is om de leveranciersverplichting niet in te voeren.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn