Class action, coalities smeden, de groene kerk uit en blijven bonken om transitie naar duurzaamheid te versnellen

17 november 2011 - Duurzame ondernemers van alle politieke partijen moeten zich verenigen. Dat was de boodschap van voorzitter Willem Lageweg van MVO Nederland tijdens een debat woensdag in Utrecht. De verschillen tussen die ondernemers zijn vaak minimaal. 'Coalities smeden achter de schermen' is het devies. Een serieuze optie daarbij is om bestuurders die geen maatregelen nemen tegen klimaatverandering voor het gerecht te slepen. Een soort DSB-claim van Pieter Lakeman, maar dan op klimaatgebied. Ondertussen bleek dat er nog niets gedaan is aan de uitvoering van de Green Deal die met de werkgevers is afgesloten.

Belemmeringen
De bijeenkomst was georganiseerd door Groen Onderneemt!, een club van ondernemers binnen Groenlinks, en werd voorgezeten door Arno Uijlenhoet. Gastsprekers waren behalve Lageweg, Kamerlid Liesbeth van Tongeren en Igor Kluin, directeur van Qurrent en tevens vice-voorzitter van De Groene Zaak, een belangenvereniging van duurzame ondernemers. Belangrijkste vraag tijdens de avond was wat belemmeringen zijn bij de uitvoering van de Green Deals. Genoemd werden de lage energietarieven voor grootverbruikers. Kluin kent een ondernemer die platen van hennep voor de auto-industrie maakt. Hij moet 22 cent per kWh betalen terwijl zijn vervuilende concurrent Isover slechts een paar cent per KWh hoeft te betalen. Een voorbeeld is ook de aanleg van grote stadsverwarmingsnetten, waarmee andere opties als warmtepompen worden uitgesloten voor de komende dertig jaar.

Groene tijgers
Het salderingsprobleem is alom bekend. Komende maandag tijdens een debat in de Kamer, wordt er weer een poging ondernomen om saldering voor de meter mogelijk te maken. Meer op systeem-niveau is de verwevenheid van het ministerie van Economische Zaken met de fossiele energie-industrie een probleem. Wat is de oplossing daarvoor? Kluin denkt dat die ligt in het verenigen van de krachten van duurzame mensen. "Het enige wat helpt is hard bonken, we zitten op een kantelpunt". "Slimme coalities achter de schermen vormen", zo zei Lageweg. Daarbij moet je ook met je vijand om tafel gaan zitten. "We moeten uit onze groene kerk naar de andere wereld stappen, naar mensen die nog niet geloven. Dat maakt je pas een echte groene tijgers, aldus Lageweg. "Maar ook vanuit heel veel verschillende kanten blijven bonken", zo zei Van Tongeren.

Binnen of buiten het systeem
Lageweg heeft er zelf heel bewust voor gekozen om met de 'vijand' (VNO-NCW) om tafel te gaan zitten. MVO Nederland heeft de Groene Groei deal met VNO-NCW ondertekend. "We kruipen dicht tegen VNO-NCW aan om invloed te hebben", zo zei Lageweg, die onder meer bezig is met het opstellen van een plan voor vergroening van de betonsector. De Groene Zaak daarentegen neemt nadrukkelijk afstand van de mainstream. De club, een soort "groene VNO-NCW", heeft de "flinterdunne" deal  dan ook bewust niet ondertekend, en Kluin heeft daar geen spijt van, zo zei hij. 'De deal stelt niet veel voor en dan zouden we dat ook nog legitimeren met onze handtekening.' Van Tongeren vergeleek De Groene Zaak met Greenpeace, die ook van buiten op het systeem loopt in te beuken, en MVO Nederland met het meer vredelievende Wereld Natuur Fonds.

Lageweg noemde vier aanvliegroutes bij het versnellen van de duurzame transitie:
1) klimaatrampen', maar dat hebben we zelf niet in de hand
2) de democratie, die heeft gefaald volgens Lageweg
3) de markt en
4) het rechtssysteem

Vanuatu
Lageweg ziet met name potentieel in de laatste route. We zouden onze leiders verantwoordelijk moeten maken voor de klimaatschade die ze aanrichten. "Regeringen moeten goed huisvaderschap betrachten. Ze hebben als taak om burgers te waarschuwen en om hen te beschermen".  En als ze dat niet doen moeten ze aangeklaagd worden, wat met name zou kunnen via het Europese Hof van Justitie. "We kunnen via het juridisch systeem nog wel eens wat bereiken", aldus Lageweg. Er zijn al allerlei initiatieven op dat gebied, zo zeiden de andere leden van het panel. Zo heeft het eilandje Vanuatu, dat in de Stille Oceaan ligt bij Australië, Tsjechië voor het Europese Hof van Justitie gesleept omdat dit land een grote kolencentrale aan het bouwen is. Door stijging van de zeespiegel dreigt het eilandje onder water te komen liggen.

Class action
En Kluin merkte op dat hij denkt aan de oprichting van Climateclaim.org, vergelijkbaar met de stichting van Pieter Lakeman die een claim bij DSB-bank neerlegde nadat die bank failliet ging. Mensen kunnen dan 50 euro storten en delen in de opbrengst van de class action tegen overheden. "Ik denk echt dat je het zo plat moet maken", aldus Kluin. In Amerika zijn er ook zaken waarbij het model van het roken model heeft gestaan (tabaksfabrikanten worden aangeklaagd vanwege de effecten van roken op de gezondheid). Ook schijnen burgers in een Amerikaanse staat de autoriteiten voor het gerecht te hebben gesleept, en met succes, om hen zo te dwingen klimaatmaatregelen te nemen.

Groene strik
Ondertussen is iedereen het er wel over eens dat de Green Deal van Verhagen niet zoveel voorstelt, hoewel het op zich een goede zaak is dat het ministerie belangstelling aan de dag begint te leggen voor groene projecten. De Green Deal bestaat vooral uit een mooie groene strik die Verhagen heeft gewikkeld om bestaande projecten, zo zegt Van Tongeren. Voor zover de deals nieuw zijn is het de vraag wat er van terecht komt. VNO-NCW en partners zouden aan de slag gaan met de oprichting van een Greendeal-board, maar daar is nog niets van terecht gekomen, zo zegt Lageweg, die ook nog zei dat 400 duurzame VVD-ers bezig zijn om zich te verenigen. Van Tongeren gaat maandag tijdens het debat vragen stellen over het gebrek aan vooruitgang bij de uitvoering van de Green Deal.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn