Schuivende energiesector; duurzaamheid begint te leven op Nationaal Energieforum

1 december 2011 - 'Nederland moet gewoon het Duitse subsidiestelsel voor duurzame energie kopiëren.' Het was een van de zogenaamde moties, die aan het einde van de eerste dag van het Nationaal Energieforum aan drie politici werden overhandigd. Iets serieuzer was de motie van Peter Molengraaf, CEO van Alliander. Alle huizen moeten in 22 jaar minimaal energielabel B hebben. Mensen verhuizen eens in de zeven jaar en het beste moment om het huis aan te pakken is bij een transactie, hetzij door de oude bewoner, die de verkoopwaarde een boost wil geven, hetzij door de nieuwe bewoner, die zijn energierekening omlaag wil brengen.

Domste systeem
Dus bij een periode van 22 jaar hebben mensen zes kansen om een huis energiezuinig te maken. Dat zijn kansen genoeg. Als het huis dan nog geen label B heeft kan de overheid ingrijpen. Diederik Samsom van de PVDA zag er wel wat in. Hij had een soortgelijk voorstel ooit ingediend. Over twee jaar moeten alle huizen een label D hebben, over nog 2 jaar een label C, etc. Het voorstel sneuvelde door de moeilijkheid om een sanctie in te stellen. De sanctie zou zijn dat het huis niet verkocht kan worden, maar dan ben je aan het morrelen aan het eigendomsrecht, en dat ligt gevoelig. Wellicht haalt het voorstel van Molengraaf dit probleem weg, zo Samsom. Ook voor het voorstel om Duitsland te kopiëren kon rekenen op begrip. "Het Duitse systeem is het domste wat je kunt bedenken, maar het werkt wel", zo zei Samsom, iets wat hij recentelijk ook in de Kamer zei.

Structureel stimuleren
Iemand van Gen Group riep de politiek op om salderen voor de meter mogelijk te maken, een voorstel wat ook op de warme sympathie van Diederik Samsom kan rekenen, want hij heeft daartoe zelf een voortel ingediend. Verhagen heeft zich al uitgesproken tegen het voorstel. En ook het CDA kan het stapje niet zetten. Maar er zal maandag wel een motie worden ingediend en later worden aangenomen, die er op neer komt dat lokale opwekking structureel moet worden gestimuleerd door regels en barrières weg te nemen. Het CDA is te bang dat met het toestaan van saldering voor de meter het hek van de dam is en dat het Rijk teveel belastinginkomsten mis gaan lopen. Dan zal de regeling in enkele jaren tijd weer de nek worden omgedraaid. Vandaar het woordje 'structureel' in de motie van maandag, zo zei Van der Werf tegen Energieenwater.net.

WC-eend
De indiener van de laatste motie was de winnaar, zo besloten de drie politici in recordtempo. Hij kreeg de I-pad. Het was het levendige einde van de eerste dag van het Nationaal Energieforum. De traditionele energiebedrijven beginnen ook flink te schuiven, zo bleek op het congres. Zo hielden Pieter Tavernier van Eneco en Peter-Paul Schouwenerg van Essent doorwrochte en overtuigende lezingen over wind respectievelijk biomassa. Er was meer aandacht voor de thema's van de toekomst en minder voor die van het verleden dan bij vorige edities van het congres, en die thema's van de toekomst werden ook met meer enthousiasme opgepakt. Er is nu een levendige discussie over hoe Nederland Europese doelstellingen gaat halen. Hans Alders van Energie-Nederland merkte op dat er door politici serieus gesproken wordt over het terugdringen van de CO2-uitstoot met 80% in 2050.

Beelden
Mensen als Ulco Vermeulen van Gasunie en Jan Willem van Hoogstraten van Taqa bleven echter nog steken in de beelden van het verleden. Zij braken een lans voor het gebruik van gas. Teveel hebben ze zich in het verleden weg laten zetten door de mensen van de elektriciteitssector, zo vinden ze zelf. Het is echter veel goedkoper om gas naar de huizen en bedrijven te brengen dan stroom, zo betoogde Vermeulen. Ook kraakte hij op goedkope wijze de elektrische auto af. Als iedereen massaal een elektrische auto aanschaft springt het net, zo merkte hij op, terwijl hij ook wel weet dat dat niet zal gaan gebeuren. Deze mensen zweren bij het nut van de gasrotonde, waar volop geïnvesteerd moet worden. Ze gaan echter voorbij aan de werkelijkheid. Het gebruik van gas door huishoudens neemt af, zo zei Molengraaf. Dat gaat vrij gestaag: ieder jaar met zo'n 50 kubieke meter, van 3500 in de jaren zeventig tot 1600 kubieke meter per jaar nu. Alliander legt standaard geen gasnetten meer aan in nieuwe wijken.

Weggegooid geld
Hans Grünfeld van de Vemw zei dat ook de industrie in de toekomst niet veel meer gas zal gaan gebruiken. Energie-intensieve industrieën zullen niet meer investeren in Europa; die gaan naar Azië of het Midden-Oosten. In de ons omringende landen spelen waarschijnlijk ongeveer dezelfde processen. Mogelijk zijn grote investeringen in de gasrotonde dus weggegooid geld, zo zeiden we tegen Vermeulen. "Nee",  zei hij. Over tien jaar hangt mogelijk in ieder huis een HRe-ketel en het gas zal van steeds verder moeten worden gehaald omdat het Slochteren-veld op raakt. Argumenten die niet echt steek houden. De HRe-ketel is een flop en trouwens gemeenten willen klimaatneutraal worden en daar hoort het opstoken van gas niet meer bij. Het opraken van Slochteren is een reden om te investeren in aanvoerroutes, wat al gedaan is, maar niet om te investeren in Nederland zelf. "Het is toch een beetje: wij van WC-eend promoten WC-eend", zo zei dagvoorzitter Maarten Bouwhuis van BNR dan ook.

Onenigheid
Een ander discussiepunt was de leveranciersverplichting, zoals die in Nederland vanaf 2015 in werking moet zijn. De Vemw (tegen) staat op dit punt lijnrecht tegenover de energiesector, die voor is. Interessant is de vraag wat we kunnen leren van Groot-Brittannië. Dat land heeft al tien jaar ervaring met een leveranciersverplichting (renewables obligation geheten) en wil die de komende jaren juist af gaan schaffen. Alaster Tolley van de Engelse associatie van energie-producenten gaf een inkijkje op het congres. Volgens hem heeft het systeem aardig gefunctioneerd maar heeft het ook tot onzekerheid geleid bij investeerders, door de vele wijzigingen die het heeft ondergaan. Elk jaar was er wel een grote wijziging. Een belangrijke wijziging was dat aan bepaalde vormen van duurzame energie op een gegeven moment meer belang werd toegekend dan aan anderen. Windenergie op zee telde dus bijvoorbeeld dubbel. Uiteindelijk werden ook de prijzen vast gepind, waarmee het stelsel in feite een soort feed-in stelsel werd.

Kernenergie
Een les is dat de regering gecommitteerd moet zijn aan het stelsel, zo zei Tolley. (Vergeet het dus maar in Nederland, waar Verhagen er zelf niet in lijkt te geloven.) Opmerkelijk is wat Tolley zei over de reden van beëindiging van het systeem in Groot-Brittannië. De reden is dat de regering duurzame energie niet langer wil bevoordelen ten opzichte van kernenergie. De Britse regering wil nieuwe kerncentrales bouwen, en die zouden relatief minder rendabel zijn bij een stimuleringsregeling voor duurzame energie. Over kernenergie had Richard Glegg van Lloyd's register nog een interessante opmerking. Door de ramp in Fukushima zijn we anders gaan kijken naar kerncentrales. We kijken niet meer naar de kans dat er iets ernstigs plaats vindt maar naar wat er gebeurt als er zich een ramp of iets dergelijks voordoet. Net als René Leegte van de VVD behoort Glegg tot de mensen die zeggen dat ze kernenergie niet promoten terwijl ze in feite niets anders aan het doen zijn dan het promoten van kernenergie.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn