Einde nabij voor CO2-stelsel? Alle energieprijzen vallen als bakstenen

15 december 2011 - Het lijkt binnen niet al te lange tijd echt over en uit te zijn met het CO2-emissiehandelsstelsel ETS. De prijs van CO2-uitstootrechten gaat hard naar beneden. Woensdag hoefde er nog maar 6,86 euro betaald te worden voor het recht om een ton CO2 uit te stoten. De prijzen zijn al eerder naar nul euro gegaan; een tweede keer overleeft het stelsel mogelijk niet, gezien de onzekerheid over een vervolg op het Kioto-verdrag, alle fraude-gevallen die aan het licht zijn gekomen en de steeds maar uitdijende lijst van sectoren die zich onder het stelsel weten uit te wurmen. De olieprijzen en de andere energieprijzen zakten ook als een baksteen woensdag.

Ruimte
De daling in de olieprijs volgde op een verrassende verhoging van de productie-quota door Opec, dinsdag tijdens een vergadering in Wenen. Het quota van alle twaalf leden van het kartel (inclusief Irak en Libië) werd verhoogd van 24,85 miljoen vaten voor 11 leden (exclusief Irak) naar 30 miljoen vaten per dag. Er zijn geen individuele plafonds voor de leden afgesproken, in tegenstelling tot vroeger. Naar verwachting zal de productie van Libië weer toenemen, na de daling als gevolg van de burgeroorlog, en de andere leden zullen hiervoor plaats maken, zo wordt gezegd. Daar zou Saudi-Arabië dan voor moeten zorgen; maar die gaat dat waarschijnlijk niet doen.

Blind
De feitelijke productie ligt volgens Bloomberg iets boven de 30 miljoen vaten per dag. De Opec brengt de quota dus in overeenstemming met de praktijk, maar toch is de move wel verrassend. Gezien de economische recessie had verwacht kunnen worden dat de Opec de feitelijke productie omlaag zou brengen, om zo de prijs te ondersteunen. De Opec is er echter nog niet van overtuigd dat er een wereldwijde grote recessie in het verschiet ligt, zo bleek uit de berichten dinsdag. Ook het IEA, dat wel eens de energie-denktank van de westerse wereld wordt genoemd, is nog totaal blind voor de mogelijkheid van een stevige recessie in de komende jaren. Die organisatie vroeg de Opec deze week de productie boven de 30 miljoen vaten per dag te houden.

Laat maar komen
Die recessie lijkt er nu echter wel aan te komen, zeker in Europa. Olieprijzen werden verder naar beneden gesleurd door dalende aandelenkoersen en een dalende euro. Dat laatste maakt olie duurder voor niet-Amerikaanse handelaren. Daarnaast is er natuurlijk de persistente twijfel over de vraag of het Europese financiële systeem het wel houdt. De dalende euro van dinsdag en een hoge rente die door Italië moesten worden betaald bij het aantrekken van nieuw geld waren niet echt bemoedigende tekenen. De prijs van de Amerikaanse oliesoort WTI zakte naar minder dan 95 dollar per vat. Vanochtend was er licht herstel, wat werd toegeschreven aan automatische aankooporders, die in werking treden als de prijs beneden een bepaald niveau komt.

Sceptis
De daling van de uitstootprijzen voor CO2 kan onder meer worden toegeschreven aan de uitkomst van de onderhandelingen in Durban. Er is niet echt zicht op een geloofwaardig vervolg op het Kioto-verdrag, wat eind 2012 afloopt. Een reductie van de CO2-uitstoot in Europa van 30% lijkt er zo goed als zeker niet meer in te zitten. De EU zou de uitstoot met dat percentage willen verminderen als de rest van de wereld meedoet, maar die lijkt daar niet veel voor te voelen. De schaarste aan CO2-uitstootrechten zal daardoor minder zijn, waardoor de prijzen omlaag kunnen. Er kan zelfs aan getwijfeld worden of de daling met 20% wel gehaald wordt, ook al zijn dat officiële Europese doelstellingen. Het aantal rechten dat vrijkomt voor de industrie en de energiesector is mede hierop gebaseerd.

Het is ook de economie
Verder is er natuurlijk de economie. Hoe slechter het daarmee gaat, hoe minder rechten er nodig zullen zijn om de uitstoot af te dekken, door de industrie maar met name ook door de energiesector. Sterker nog: verwacht kan worden dat er grote overschotten zullen ontstaan, net als in de afgelopen jaren.

Deja vu
Eerder gingen de prijzen van CO2-uitstootrechten ook al eens omlaag naar nul euro. Een flinke daling deed zich voor in mei 2006 toen de eerste cijfers over de daadwerkelijke uitstoot in 2005 bekend werden gemaakt. Die uitstoot bleek veel lager dan wat bedrijven aan verwachte uitstoot hadden opgegeven. Dat was niet gek want de rechten die bedrijven gratis en voor niets zouden krijgen was gebaseerd op de cijfers die ze hierover zouden overleggen. Later, in 2007, is de prijs van de rechten voor de eerste periode van het stelsel, die liep van 2005 tot en met 2007, naar nul gegaan. De rechten voor de tweede periode van 2008 tot en met 2012 waren wel normaal (heel lang rond de 23 euro per ton). Het is te verwachten dat de prijzen weer helemaal naar nul gaan komend jaar, en dat ze dit keer, in tegenstelling tot de vorige keer, ook niet meer zullen oppikken bij de start van de derde periode.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn