Durban in notendop: karretje op rand afgrond, Leegte duwen, Hedegaard op de rem, Atsma in achterbank

14 december 2011 -"Het karretje staat op de rand van de afgrond. U probeert uit alle macht het karretje eraf te duwen terwijl Eurocommissaris Hedegaard van Milieu achter het stuur op de rem aan het trappen is. Atsma zit op de achterbank en leidt Hedegaard daarbij zoveel mogelijk af". Dit zei Diederik Samsom van de PVDA woensdagochtend in Tweede Kamer in de richting van René Leegte, die de indruk had gewekt dat hij wil dat Nederland uit het Kioto-verdrag stapt.

Legale kracht
Het was tijdens een debat in de Tweede Kamer over de resultaten van de conferentie in Durban. Afgelopen weekeinde werd met hangen en wurgen een akkoord bereikt over een redelijk vrijblijvende verlenging van het Kioto-verdrag en over het opstellen van een nieuw verdrag vanaf 2015, met legal force. Legal force is een term die gebruikt is om India binnen boord te krijgen; het schijnt wat anders te zijn dan legally binding, zo verklaarde staatssecretaris Atsma. De rol van Connie Hedegaard werd geprezen door Samsom. "Dankzij Hedegaard zijn we niet in de kladderats terecht gekomen. Het is zoals Europa zou moeten functioneren: met sterke commissarissen in plaats van middels intergouvermenteel overleg."

Groene groei
Volgens Samsom is de conferentie "niet totaal mislukt" omdat de contouren voor nieuwe verdragen dus wel geschetst zijn. Volgens Leegte van de VVD is de conferentie mislukt. Dat biedt echter weer kansen volgens hem want het Kioto-verdrag staat een groeipad naar groene groei in de weg, zo zei hij. Samsom daagde Leegte uit om met een motie te komen waarin hij de regering opriep om, net als Canada, uit Kioto te stappen, want dat is wat logischerwijs uit het betoog van Leegte volgt. "We zitten samen in het schuitje en dat schuitje heel planeet aarde. U kunt heel blij zijn als het om kiepert, maar het kiepert om en daar hebben uw kinderen last van en de mijne ook. Wij blijven pleiten voor het afsluiten van een wereldwijd akkoord", aldus Samsom.

Smalle marges
Leegte lijkt daar dus vanaf te willen. Later was hij weer iets positiever over Kioto. Hij stelde dat Samsom een wig probeert te drijven tussen CDA en VVD. "Die wig heeft u zelf gemaakt", zo zei Samsom. Feit is dat de regering zich in een rare positie bevindt. In de afgelopen jaren heeft de Nederlandse regering altijd krachtig gepleit voor strenge CO2-normen en voor het afsluiten van verdragen om dit vast te leggen. Staatssecretaris Atsma zet dit beleid zo'n beetje voort, maar ten eerste komt hij zelf niet zo geloofwaardig over en ten tweede kan hij daarbij nauwelijks rekenen op steun van de coalitiepartijen PVV en VVD. "Uw beleid wordt gedragen door 21 zetels (van het CDA, red.)", zo zei Samsom dan ook. "Dat lijkt me ingewikkeld voor de staatssecretaris" Om die reden zei Samsom dat Atsma Hedegaard in het karretje aan het afleiden is. Want als er iets lastig is dan is het een onduidelijke onderhandelingspositie.

Hel en verdoemenis
De reden dat Atsma niet overtuigend is, is ook dat hij aan het morrelen is aan afspraken om de luchtvaart onder het CO2-emissiehandelsstelsel (ETS) te brengen. Die afspraken hebben al kracht van wet, maar Atsma heeft tijdens een dinertje op Schiphol beloofd om te proberen die verplichtingen van tafel te krijgen, waarbij het zich voor het karretje van opper-werkgever Bernard Wientjes liet spannen. Het argument daarbij is dat het stelsel alleen van start zou gaan als de rest van de wereld mee zou doen, maar de wereld doet niet mee. Sterker nog: die wereld dreigt met hel en verdoemenis, volgens Atsma althans. Atsma schermt daarbij steeds met cijfers van KLM, waaruit zou blijken dat vliegtuigmaatschappijen miljoenenschade gaan leiden. Ook zegt hij dat maatschappijen ineens gaan omvliegen door het stelsel en dat leidt alleen maar tot extra CO2.

Liegen dat het gedrukt staat
Volgens Liesbeth van Tongeren van Groenlinks staat echter nergens in de wet dat het stelsel alleen doorgaat als heel de wereld mee doet. Er is afgesproken dat Europa zou beginnen en daarna in overleg treedt om ook andere landen zover te krijgen dat ze meedoen. Europa is juist bezig het goede voorbeeld te geven, zo vond Samsom. Ook het argument dat maatschappijen om gaan vliegen raakt volgens Van Tongeren kant noch wal. De Kamerleden beschikken niet over de cijfers waar Atsma steeds mee schermt (en die waarschijnlijk nergens op slaan). Van Tongeren vroeg Atsma daarom om óf inzage te geven in die cijfers, zodat Kamerleden ze op hun merites kunnen beoordelen, óf een onderzoek af te wachten naar mogelijke schade waartoe Atsma zelf opdracht heeft gekregen. Dat onderzoek wordt uitgevoerd door KIM, het kennisinstituut voor mobiliteit, wat onder het ministerie valt.

Trucje
Atsma paste weer zijn bekende trucje toe. Dat gaat als volgt: hij gaat heel verontwaardigd te doen over nét even wat anders dan waar het Kamerlid op doelde, iets waar dat Kamerlid ook niet tegen kan zijn, en hij blijft dan zo lang daarop doorgaan dat de opponent versuft zijn mond houdt. In dit geval zei hij zogenaamd verontwaardigd dat hij het ook niet kan helpen dat de resultaten van dat onderzoek van KIM nu eenmaal niet sneller naar buiten komen, want dat serieus onderzoek nu eenmaal tijd kost, bladibla. En dan gaat hij, echt bloed-irritant, expres voor een derde keer nog eens die cijfers van de KLM noemen. Van Tongeren trapt er echter niet meer in. Ze zei simpelweg dat ze ook wel begrijpt dat de resultaten niet vandaag al beschikbaar kunnen zijn, maar dat ze daar ook niet om gevraagd had.

Bijval
Zelfs zijn eigen CDA viel Atsma hier enigszins af. "Er wordt te snel naar onmogelijkheden gekeken", zo zei Marieke van der Werf, die in tegenstelling tot voorgangers als Gerda Verburg echt hart voor duurzaamheid heeft.  Ze wees er op dat havens als die van Rotterdam zelf ook bezig zijn om zo duurzaam mogelijk te worden (ook de scheepvaart zou onder het stelsel moeten komen). Van der Werf gaf aan het einde nog een weergave van de positie van het CDA; een mooie tussenweg tussen VVD en PVDA. Waar de VVD stelde dat Kioto economische groei in de weg staat, stelde Van der Werf dat economische groei en reductie van CO2-uitstoot heel goed samen kunnen gaan. Arme landen zien dat nu ook volgens haar en scharen zich niet aan de zijde van China maar aan die van Europa. "Dat is wat ons verbindt." "We komen uit een situatie van angst en beklemming"

Nieuwe koppeling
Van der Werf pleitte daarom voor een soort nieuwe koppeling tussen de twee. De 'koppeling' betekende vroeger altijd dat meer economische groei leidt tot meer CO2-uitstoot. Om die reden is er een tijd lang een pleidooi geweest voor ontkoppeling: zorgen voor groei én een daling van de CO2-uitstoot. Van der Werf lijkt met haar pleidooi voor een nieuwe koppeling te bedoelen dat als we voor de juiste economische groei kiezen ('groene groei') dat automatisch samen gaat met een vermindering van de CO2-uitstoot. Hierbij sluit ze dus aan bij de ideeën van Leegte. Ze herstelde de schade die Leegte had aangericht door te zeggen dat ze Leegte heeft horen zeggen dat Nederland niet uit Kioto hoeft te stappen en dat hij de uitkomst van Durban als kans ziet, hoewel hij dus wel vindt dat 'Durban' mislukt is. Het CDA is alleen iets positiever over de potentie van internationale verdragen, aldus Van der Werf.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn