Krijgt Edison alsnog gelijk? Gelijkstroom rukt op meer dan 100 jaar na de Battle of Currents

9 februari 2012 - Krijgt Edison alsnog gelijk? Edison was voorstander van de aanleg van gelijkstroomnetten maar verloor eind negentiende eeuw het pleit van Tesla en Westinghouse, die hun zinnen hadden gezet op wisselstroom en daar ook de apparatuur voor hadden ontwikkeld. Nu is er echter weer een beweging naar gelijkstroom gaande. De hoogspanningskabels door de Noordzee transporteren gelijkstroom. Maar ook op lokaal niveau is de erfenis van Edison in opmars. Joulz gaat op verschillende plekken in het land gelijkstroomnetten aanleggen, projecten die ook de opwekking van veel duurzame energie behelzen. Volgens directeur Joanne Meyboom van Joulz zal de samenleving uiteindelijk overschakelen op gelijkstroom.

Wisselstroom-stam
Gelijkstroom en duurzame energie gaan goed samen omdat bijvoorbeeld zonnepanelen gelijkstroom opwekken. Windmiolens wekken weliswaar wisselstroom op maar dat moet eerst omgezet worden naar gelijkstroom om de frequentie te harmoniseren. Daarnaast werken de meeste elektronische apparaten, op de Senseo na, in huis op gelijkstroom. Ook de elektrische auto, Ledlampen, spaarlampen, de mobiele telefoon en de laptop werken op gelijkstroom (laat het 'dikke ding' in de oplaadkabel weg en hij werkt er meteen op). Alleen de 'stam' tussen de wortels en bladeren is wisselstroom, zo zei Harry Stokman van de Stichting gelijkspanning dinsdag op het ministerie van Economische Zaken. Wat is er logischer dan ook het vervoer via gelijkstroom te laten plaatsvinden? Met de omzetting van gelijkstroom naar wisselstroom en weer terug gaat namelijk veel energie verloren: zo'n 16%.

Diodes
Meyboom gaf dinsdag uitleg over een van de projecten dinsdag tijdens het congres Slimme Energie Infrastructuur. Een eigenaar van hotel in Zeeland gaat een vakantiepark nabij het hotel bouwen en dit zal uitgerust worden met een gelijkstroomnet. Philips zal de apparaten gaan leveren, waarvoor dus eigenlijk alleen maar de converters die van wisselstroom gelijkstroom maken (diodes) achterwege moet worden gelaten. Ook de zonnepanelen hoeven niet meer uitgerust te worden met converters, al gauw het duurste onderdeel van het zonnepanelenpakket. Het energetisch rendement stijgt daardoor met 20% en de kosten dalen met 20%. Met de gelijkstroom kunnen ook de wamtepompen en WKO-installaties draaiende gehouden worden. Door de aanschaf van die zonnepanelen, en van drie windmolens en accu's stijgen de investeringskosten. Daar staat tegenover dat geen gasnet hoeft te worden aangelegd.

Gelijkrichters
Stokman zelf is actief betrokken bij een ander project: de aanleg van een gelijkstroomnet voor het tuinbouwgebied Primaviera in de Haarlemmermeer. In 2015 moeten de eerste twee kassen met elkaar verbonden zijn met gelijkstroomkabels. Gelijkrichters moeten ontwikkeld worden voor de output van de WKK-installatie. De kassen zelf zullen met Ledverlichting verlicht worden. Dit project werd later die dag op het ministerie van Economische Zaken gepitched. Daarnaast worden er gelijkstroomnetten aangelegd in een deel van een gebouw van Joulz in Rotterdam. De zonnepanelen zullen hier direct zaken als de verlichting, de liften en het alarm van stroom voorzien. Ook zal het industrieterrein in aanbouw, Omala, bij vliegveld Lelystad sta-voor-stap uitgerust worden met gelijkstroomnet. Windmolens zullen dan direct gekoppeld worden aan specifieke WKO-installaties en warmtepompen, en zo zal het net langzaam worden uitgebreid. Op die manier kunnen de kosten in de hand worden gehouden.

Olifant geëlectrocuteerd
Alles werd destijds uit de kast gehaald in de zogenaamde 'strijd van de stromen' (Battle of the currents). Edison liet een olifant en allerlei andere dieren elektrocuteren, om maar te laten zien hoe gevaarlijk wisselstroom is. Hij bewerkstelligde zelfs dat wisselstroom zou worden gebruikt voor de eerste elektrocutie op de elektrische stoel van een gevangene die ter dood was veroordeeld. Wisselstroom had echter ook echt voordelen. Het kon op hoge spanning gebracht worden, waardoor het transport over grote afstanden met relatief minder verlies gepaard gaat. Gelijkstroom kon in die tijd niet van een grote spanning naar een lagere spanning gebracht worden, waardoor het vervoerd moest worden onder dezelfde spanning als die welke mensen in huis gebruikten. Nu kan gelijkspanning echter ook met een hoog voltage (HVDC) vervoerd worden, zie de Norned-kabel. Er wordt nu derhalve over gesproken om ook windmolenparken op zee gelijkspanning te laten leveren.

Gelijk
Meyboom  denkt dat de maatschappij uiteindelijk helemaal zal overstappen op gelijkstroom. Dan krijgt Edison alsnog zijn zin, wat niet meer dan terecht zou zijn, zo vindt zij.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn