Als energierekening hoger is dan huur krijgen mensen interesse in slimme energie-applicaties

8 februari 2012 - Er gebeurt veel op het gebied van smart grids, ofwel slimme energienetten. Veel pilotprojecten worden opgestart of zijn al weer een eindje onderweg. De bewoners van de Muziekwijk in Zwolle doen massaal mee, maar die in Amsterdam laten het afweten, zo zei iemand van woningbouwvereniging Ymere op het congres 'Slimme energie Infrastructuur', dat woensdag plaats vond in hotel Eden Babylon in Den Haag. Een maand nadat er bij die bewoners in Amsterdam slimme apparaten in huis waren geïnstalleerd zakte de aandacht weer weg. In Rotterdam van hetzelfde laken een pak. "Een gemiddelde Rotterdammer heeft geen idee wat de slimme meter voor hem zou kunnen betekenen", zo zei wethouder Alexandra van Huffelen.

Geldpers
Dat kan anders worden als de energierekening straks hoger wordt dan de huur, zo merkte Van Huffelen op, die voorheen manager strategie bij Essent was. "Meer inzicht in de energierekening zal dan heel erg hard nodig zijn. Het is belangrijk te laten zien: wat je er mee kan". Van Huffelen pleit dan ook voor een zo snel mogelijke opschaling van de initiatieven op dit gebied. "Dat kan zij wel willen", zo zei directeur Han Fennema van Enexis, "maar dan moeten we ook een geldpersje klaar hebben staan, want dit soort initiatieven kosten handen vol met geld." "Energie is niet interessant voor mensen", zo zei Fennema. "We moeten mensen verleiden door energie wat interessanter te maken".

Splitsing
Wellicht dat de energiesector iets van de telecomwereld kan leren. Twee managers van Ericsson Telecommunicatie schetsten de ontwikkelingen in die wereld. In de eerste honderd jaar van telefonie (tot 1980) gebeurde er weinig. Er was maar één partij, de operator (PTT in Nederland) en die zorgde voor alles. Zelfs de telefoons hadden een PTT-logo. Eerst kwamen er concurrenten, die echter nog steeds heel de keten in handen hadden. Later is de keten gesplitst. Nu zijn er behalve de operator partijen die toegang verlenen (portals), de partijen die de apparaatjes leveren en de leveranciers van content. Nu hebben zes miljard mensen een mobiele telefoon. Standaardisatie is hierbij heel belangrijk geweest, zo stelden de managers, net als de terminal-subsidie: de gratis telefoon bij afsluiten van abonnementen (gratis weggeven dus die E-thermostaten).

Internet van dingen
De komende jaren zullen in het teken staan van social media, de netwerk society en the internet of things. Honderd jaar is er over gedaan om een half miljard plaatsen met elkaar te verbinden, daarna duurde het vijftien jaar om 5 miljard mensen met elkaar te verbinden en nog een jaar of tien verder en dan zijn 50 miljard dingen met elkaar verbonden, waaronder dus ook slimme meters. De fase waarin de energiesector zich bevindt is vergelijkbaar met die van de telecomsector op het moment dat de klant de keuze kreeg tussen en hangende en een staande telefoon, zo zei dagvoorzitter en voormalig directeur van de Kema Pier Nabuurs. "Is er een killer applicatie voor de energie-consument en wat zal die zijn?", zo vroeg hij zich af.

Open platform
"Jaren is er gewacht op een killer-applicatie om mobiele telefonie van de grond te krijgen", zo zei een van de managers Patrick Blankers tegen Energieenwater.net. "We dachten bijvoorbeeld aan het versturen van foto's. We hebben hem niet gevonden. Nadat de Iphone op de markt kwam en een succes werd had echter niemand het daar meer over." De doorbraak was volgens hem gelegen in het open platform wat Apple bood, voor het ontwikkelen van apps. Ericsson gaat trouwens afstand doen van de mobiele telefoons. Het belang in de joint-venture met Sony (Sony Ericsson) is verkocht aan Sony voor 1 miljard euro. Het marktaandeel was te klein, zo zegt Moerdijk. Sony Ericsson heeft ook nooit een tablet ontwikkeld. En Sony wilde een mobiele telefoon toevoegen aan het palet producten.

Bescheidenheid
De noodzaak tot een transitie naar een duurzame energie-huishouding wordt vaak aangevoerd als reden om slimme netten te gaan aanleggen. Han Fennema stelde dat Enexis niet zelf een transitie op gang zal brengen maar dat het bedrijf moet zorgen dat netten niet de belemmerende factor zal zijn in die transitie. Enexis mag trouwens ook niet zoveel van de wet, zo zei hij. Zo mag Enexis zich eigenlijk niet bezighouden met opslag van energie. Hoogleraar Han Slootweg zei hetzelfde: "We moeten onze rol niet groter maken dan die is. We moeten niet allerlei dingen bij de klant gaan binnenbrengen die hij niet gaat gebruiken." De grootschalige uitrol van de uniforme slimme meter die op stapel staat, staat echter op gespannen voet met dit uitgangspunt en trouwens ook met het idee dat al die partijen op de energiemarkt zich moeten kunnen profileren. Ook Nabuurs zet grote vraagtekens bij de wenselijkheid van een grootschalige uitrol van één bepaald type meter, zoals die nu gepland is in Nederland. Hij wil dat mensen die meter zelf in eigendom krijgen en dat mensen zelf kunnen bepalen welke gegevens ze aan wie leveren. "Raar", zo zei Slootweg. "We weten straks dankzij de slimme meter precies wat de klant gebruikt gedurende de dag maar we richten onze software-systemen nog zo in dat die slechts overweg kunnen met profielklanten."

Heilige graal
Ondertussen regent het proefprojecten. Vertegenwoordigers van twaalf van die projecten hielden aan het einde van de dag een korte pitch in de hal van het nabijgelegen ministerie van Economische Zaken. Het ministerie heeft hen geld gegeven. In Zeewolde zal 50% van de huishoudens op de slimme meter worden aangesloten. De heilige graal is daar biogas als manier om energie op te slaan, zo zei de vertegenwoordiger van het project. "Salderen vóór de meter is op zijn plaats". In Texel doen 300 huishoudens mee aan een proef. Het feit dat ze op een eiland wonen zorgt voor "net wat meer verbondenheid en solidariteit". De proef in Deventer is ook interessant. In het gebouw Couperus in Den Haag gaan driehonderd warmtepompen voor de energievoorziening zorgen. In Lochem doen 200 huishoudens mee. Ook hier zal er voor de meter gesaldeerd worden.

Kapot
Het project in de wijk Hoogkerk in Groningen gaat al weer de tweede fase in. "Alles wat er kapot kon gaan is kapot gegaan", zo zegt een van de deelnemers tegen Energieenwater.net. De gasmeter is maar helemaal weggehaald nadat de klep ervan bleef hangen. Toch is en blijft hij enthousiast over het project. Waar de man van Ymere vooral het aspect van kostenbesparing voor de arme huurder benadrukt, ziet de man uit Hoogkerk de slimme meter meer als een instrument voor een totale transformatie van de maatschappij. Mensen slaan op wijk en dorpsniveau weer de handen in elkaar en dat is goed. Ook manager Rob Hendriks van de elektrische taxicentrale Prestige had een dergelijke boodschap. Hij gaat straks in Groningen stroom afnemen die hij zelf elders opwekt zonder dat hij er belasting over gaat betalen, zo zei hij met een lange neus tegen Directeur-Generaal Energie Mark Dierikx die minister Verhagen verving. Maar het leidt wel tot sociale cohesie en rentmeesterschap en dat zou de CDA-ministers op Financiën en Economische Zaken toch ook aan moeten spreken, zo zei Hendriks.

Gelijkstroom
Infrabedrijf Joulz, onderdeel van Eneco, gaat op vier plaatsen gelijkstroomnetten aanleggen. Op de Rotterdamse Heijplaat gaat dat gebeuren, op een nieuw tuinbouwgebied bij Schiphol, op een industrie-terrein bij vliegveld Lelystad en mogelijk ook bij de aanleg van een nieuwe energienet op het terrein van de TU Delft. Duurzame energiebronnen als zonnepanelen en windmolens wekken gelijkstroom op en veel apparaten in huis werken op gelijkstroom. Het is dan een beetje onzin om de stroom alleen voor het transport eerst om te zetten naar wisselstroom en vervolgens in het apparaat weer om te zetten naar gelijkstroom. Philips doet mee met de proef en gaat apparaten aanbieden die met gelijkstroom gevoed kunnen worden, waarvoor dus alleen die converter eruit hoeft te worden gehaald. Met een omschakeling op gelijkstroom kan de maatschappij zich veel kosten besparen, met de omzetting naar wisselstroom en terug naar gelijkstroom gaat namelijk veel energie verloren.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn