De nieuwe wet voor alles: met Omgevingswet verdwijnen het bestemmingsplan en de structuurvisie

12 maart 2012 - De bekende begrippen 'bestemmingsplan' en 'structuurvisie' hebben hun langste tijd gehad. De regering komt met een nieuwe 'Omgevingswet', waarmee andere begrippen hun intrede zullen doen. Met de nieuwe wetten worden allerlei bestaande wetten geïntegreerd en worden honderden AMVB's samengebracht tot enkele tientallen AMVB's. Maar liefst vijftien hele wetten zullen er in opgaan en delen uit 25 andere wetten worden erin opgenomen. Twee wetten gaan verdwijnen, zo maakte minister Schultz van Infrastructuur vrijdag bekend.

Maatwerk
In de lange, enigszins ronkende brief waarmee Schultz de operatie verdedigt komen twee elementen steeds terug. Het moet makkelijker worden om projecten van de grond te krijgen en de bevoegdheden moeten gedecentraliseerd worden, zodat er meer maatwerk geleverd kan worden. De verschillen tussen regio's nemen toe en daarom is een meer gedifferentieerde aanpak gewenst, zo vindt de minister. Verder moet de Omgevingswet overheden in staat stellen om projecten meer integraal te beoordelen. In toenemende mate is het van belang allerlei aspecten mee te wegen in de beoordeling: gevolgen voor milieu-, de wens om te komen tot duurzame energievoorziening, tot meer woningen, etc.

Rode draad
"De rode draad is de behoefte aan samenhang, flexibiliteit en maatwerk", aldus de minister. Het doel is "is een veilige en gezonde leefomgeving te bewerkstelligen en deze op een duurzame en doelmatige wijze te kunnen behouden, beheren, gebruiken en ontwikkelen', aldus de minister. Dat klinkt mooi. Toch kan wel worden geconcludeerd op basis van de brief dat voor deze minister, en voor deze regering, het makkelijker maken van de realisatie van allerlei projecten de belangrijkste motivatie is. Normen die voortkomen uit milieu-wetgeving werken vaak belemmerend; andere overwegingen kunnen maken dat van normen wordt afgeweken, zo stelt de minister in de brief (behalve als het om Europese normen gaat). De foeilelijke term: 'positieve evenredigheid' wordt hiervoor gebruikt.

Een vergunning voor alles
Er komen zes rechtsfiguren: Rijk en provincies stellen één alomvattende omgevingsvisie op. Die vervangt onder meer de bekende structuurvisie. Gemeenten mogen dat doen, het hoeft niet. Een programma wordt opgesteld als de overheid actief iets moet doen om normen te halen. Hierin staan dus de geplande maatregelen. Met de komst van algemene regels voor activiteiten worden honderden amvb's samengebracht tot enkele tientallen amvb's. Dan is er de omgevingsverordening, die onder meer het bestemmingsplan vervangt. De omgevingsvergunning, die eventueel toch nog nodig is, zal zoveel mogelijk een vergunning voor alles. En ten slotte is er het projectbesluit, voor besluitvorming over publieke projecten.

Uitnodigingsplanologie
"De Omgevingswet neemt onderling vertrouwen als vertrekpunt. Vertrouwen zowel in overheden als in marktpartijen dat zij hun verantwoordelijkheden nemen en waarmaken." En dat lijkt dan wel weer wat naïef. De minister wil het zelfs mogelijk maken dat burgers en bedrijven niet alleen met initiatieven komen, maar ook zelf het voorbereidende werk te doen voor een projectbesluit. 'Uitnodigingsplanologie' noemt ze dit. Een ander aspect is dat er straks minder onderzoek hoeft te worden gedaan, dat onderzoeksgegevens mogen worden hergebruikt en dat er mogelijk zelfs een 'gegevensautoriteit' komt, die alle beschikbare informatie bundelt.

Bulldozerwet
De bulldozerwet, de Crisis- en herstelwet zal ook opgaan in de nieuwe wet. Verder is interessant dat burgers straks meteen naar de Raad van State gaan, en niet meer eerst naar de rechtbank (ze procederen toch door tot de raad, zo is de gedachte). De wetten die gaan verdwijnen zijn de Wet ammoniak en veehouderij en de Wet geurhinder en veehouderij.

Invoering per module
De operatie is opvallend omdat zojuist al een hele nieuwe wet is opgetuigd: de Wabo, die zich nog in de praktijk moet bewijzen. Met de komst van het Activiteitenbesluit is de noodzaak tot het aanvragen van vergunningen door bedrijven in veel gevallen al vervangen door algemene regels. Van recente datum zijn ook de nieuwe Waterwet, waarmee een aantal wetten op het gebied van water zijn geïntegreerd, de Wet ruimtelijke ordening en niet te vergeten de 'bulldozerwet': de Crisis- en herstelwet. Vraag is of het project niet wat al te ambitieus is. De Raad van State oordeelde dat we nog bezig zijn met de digestie van de gevolgen van de komst van de Wabo. Wellicht kan beter even gewacht worden, zo is de teneur. De raad pleit voor een gefaseerde invoering. Schultz heeft het wel over een invoering per module.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn