Experimenteer-AMVB: mislukking van regeling zit al weer van te voren ingebakken

27 november 2013 - Midden 2013 moet een nieuwe Experimenteer-AMVB het licht gaan zien. De AMVB is een uitvloeisel van een motie van de Kamer. Ambtenaar Peter Aubert van het ministerie van Economische Zaken vertelde er over tijdens het congres Sunday2013. Hier wat details.

Vrijheid
Het wordt er allemaal niet gemakkelijker op, zo gaf ook Aubert toe. De bedoeling is dat bestaande regels voor sommige experimenten buiten werking kunnen worden gezet, om zo te kijken of de experimenten succesvol zijn ook als ze op grote schaal  worden toegepast. Maar als je één artikel eruit haalt moet je tien artikelen invoegen om de nieuwe vrijheid weer in te perken, zo zei Aubert. Het is de typische, gemankeerde gedachtegang van een ambtenaar. Die kan nooit zomaar iets zomaar aan de burger overlaten..

Elementen
De AMVB zal voornamelijk bedoeld zijn voor VVE's en andere samenwerkingsverbanden die iets nieuws willen proberen. De experimenten die in aanmerking komen voor de regelvrijheid hebben de volgende elementen in zich:

1) Afstemming vraag naar en aanbod van energie op elkaar
2) Verwerving van zeggenschap over transporttarieven en voorwaarden
3) Zelfbeschikking over productiemiddelen
4) Integratie van productie, levering en handel

Texel criterium
Dat laatste is best wel opvallend en ook wel pikant, omdat er bij de Hoge Raad nog steeds een rechtszaak loopt, aangespannen door de staat, waarmee de staat energiebedrijven wil verplichten zich op te splitsen, iets waar de energiebedrijven fel tegen zijn. Nu is het ministerie dus weer van mening dat geïntegreerde energiebedrijfjes mogelijk moeten zijn. Op die manier zouden lokale bedrijfjes met duurzame productiemiddelen weer meer kans van slagen moeten hebben. Herhaaldelijk werd gerefereerd aan Texel, als een plek waar zo'n nieuw bedrijf van de grond zou kunnen komen.

Zeggenschap
De initiatiefnemers van de vereniging of coöperatie moeten (zelf) aantonen dat de nieuw verworven vrijheid bepaalde positieve effecten heeft. Een randvoorwaarde is verder dat de toezichthouder ACM zich terugtrekt. De leden van de organisatie moeten het toezicht op het reilen en zeilen van het project dus zelf gaan regelen. Voorwaarde is daarom dat alle deelnemers lid zijn van de coöperatie; zo vallen ze allemaal onder de nieuwe vorm van toezicht. En ze moeten volledige zeggenschap hebben. Maar de ACM moet wel weer akkoord gaan met de manier waarop één en ander geregeld is. Die zou zich moeten beperken tot een 'lichte toets'. Ha, ha, de ACM en een lichte toets.

Getreiter
Er mogen verder geen grote netbeheerders of producenten participeren, maar er moeten wel weer afspraken gemaakt worden met de 'echte' netbeheerder. Want de stroom moet wel blijven vloeien als de productie-installatie van het gebiedje eruit ligt. De netbeheerders zullen dus de achtervang gaan regelen, en daarom moeten er afspraken gemaakt worden over systeemtarieven en systeemdienst. Mensen in de zaal vorige week woensdag in Den Bosch, realiseerden zich meteen dat dat laatste meteen een van de grootste hindernissen zal zijn voor de daadwerkelijke komst van dergelijke initiatieven.

Rommel
De netbeheerder zit niet te wachten op al die nieuwe netwerkgebiedjes. Dat zijn maar concurrenten en ze zijn bang dat zij straks de rommel mogen opruimen als het misgaat, zo zei ook Aubert. Ze zullen dus van alles doen om de komst van die gebiedjes te frustreren. Een excuus voor eindeloze discussie en vertragingstactieken door netbeheerders is geboren. Er is wel geregeld dat de nieuwe netten moeten voldoen aan de technische specificaties zoals die door de netbeheerders ook gehanteerd worden. Maar dat zal weinig aan de onwil van netbeheerders veranderen. Bovendien verhoogt het de drempel voor nieuwe initiatiefnemers om daadwerkelijk wat te gaan ondernemen.

Geschil
Er moet dus voorzien zijn in een regeling om geschillen (tussen deelnemers) te beslechten en er is een mogelijkheid (voor de minister, neem ik aan) om in te grijpen. Verder mag er gemiddeld maximaal 4 MWh per jaar per deelnemer worden opgewekt. Meer dan 80% van de deelnemers moet consument zijn en 100% van de aansluitingen moet van het type kleinverbruiker zijn; dus een grootte hebben van minder dan 3x80 ampère. De installatie waarmee duurzaam opgewekte stroom wordt ingevoed op het net mag overigens wel een grotere aansluitwaarde hebben.

Selectie
Het ministerie maakt verder een onderscheid tussen grote en kleine projecten. Ieder jaar worden tien grote en tien kleine projecten geselecteerd. Die eerste zullen mee moeten doen aan een tender; de tweede zullen opvallend genoeg geselecteerd worden op basis van het principe 'wie het eerst komt, wie het eerst maalt'. De looptijd zal tien jaar bedragen, met de mogelijkheid op verlenging. De openstelling zal plaatsvinden in het derde kwartaal van 2014, waarna de eerste selectie nog voor eind 2014 kan worden afgerond, zo hoopt Aubert.

Groot en klein
Bij kleine projecten wordt gedacht aan maximaal 500 deelnemers en bij grote projecten aan maximaal 10.000. Dat laatste is nog in discussie, en dat is met name omdat juristen zitten te pushen voor een groter aantal. Dat laatste kan opgemaakt worden uit opmerkingen van Michel Chatelin van Evershed, die in de zaal zat en die ook betrokken is bij het energiebedrijf van Ameland. Het getal 100.000 zou ergens in Europese wetgeving staan, zo merkte hij op. Chatelin lijkt bijvoorbeeld aan een gebied als Rotterdam-Zuid te denken. "Dat is niet onze aanvliegroute", zo zei Aubert. "De rechtsbescherming is nu op orde; die wil je handhaven". Het getal 10.000 is verkregen door aan een gebied als Texel te denken: het Texel-criterium.

Invloed
Toch slaat het ministerie de deur voor Chatelin en consorten niet dicht. "Kom maar met voorstellen. Ga maar aannemelijk maken dat de rechtsbescherming van iedere deelnemer voldoende is", aldus Aubert. De invloed van juristen op het beleid van het ministerie is groot, zo blijkt maar weer. En dit is niet goed, want ze verdedigen alleen maar belangen van specifieke opdrachtgevers. Het groter maken van het aantal deelnemers is geen goed idee. Hoe groter het aantal deelnemers hoe groter de kans op mislukking van het experiment en hoe groter de kans dat de regeling al bij voorbaat tot mislukken gedoemd is.

Beoordeling zal plaatsvinden op basis van de volgende criteria:
1) Het extra aandeel duurzame energie
2) Verlaging van de fysieke netbelasting
3) Slaagkans
4) Herhaalbaarheid
5) Betrokkenheid van deelnemers
6) Bijdragen aan kennis-vermeerdering

Handige jongens
Een project waarbij energietarieven variëren door de dag heen behoort tot de mogelijkheden, zo zei Aubert in antwoord op een vraag vanuit de zaal. Initiatiefnemers kunnen van te voren langskomen op het ministerie op informatie in te winnen. Er waren best wel veel mensen die er aan dachten om een project in te dienen, zo bleek bij een rondje hand-opsteken. Vraag is of er veel van terecht zal komen. Branche-vereniging Holland Solar verwacht er in ieder geval niet veel van. "We verwachten niet veel nieuwe energie". Vraag is ook of WKK-projecten mee mogen doen. Holland Solar wil dat liever niet want "er lopen handige jongens rond in die sector". WKK is echter het lievelingetje van de Tweede Kamer; dus mogelijk dat die dat erin gaat fietsen.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn