De opmars van Led 2): Beste koop, nieuwe spelers, ontkenningsfase, prijsdaling en kleurenspectrum

20 oktober 2013 - Wat zijn de zaken die nu spelen in de Ledlampen-industrie?

Actie
Kwaliteit is een belangrijk issue, zo zegt Rolf Heynen. Er zijn slechte lampen op de markt en die doen het imago van Led geen goed. Zo hebben de lampen van Action een slechte naam.

Huismerk
Een huismerk is echter niet per definitie gelijk aan slechte kwaliteit. Lampen van Ikea kwamen goed uit een test van de Consumentenbond, die begin dit jaar in de Consumentengids werd gepubliceerd. Er waren twee categoriën: lampen met een opbrengst van meer en lampen met een opbrengst van minder dan 500 lumen. Een Ikea-lamp (Ledare bulb) kwam als beste koop uit de test voor lampen met een lichtopbrengst van minder dan 500 lumen. En beste koop van de lampen met een lichtopbrengst van meer dan 500 lumen was een lamp van Albert Heyn. Bij beste koop speelt de prijs overigens een rol. Overigens kan het natuurlijk goed zijn dat bepaalde huismerken gemaakt worden in dezelfde fabriek als bepaalde A-merken.

Slechtste uit de test
Maar dat het merk niet zo veel zegt blijkt wel uit de een-na-laatste plaats van Ikea bij de test van lampen met een opbrengst van meer dan 500 lumen. Philips staat met bepaalde lampen redelijk bovenin (MyAmbiance bij meer dan 500 lumen en Myvision bij minder dan 500 lumen), maar de Philips Softone Candle komt als slechtste uit de test van lampen met minder dan 500 lumen. De Consumentenbond drukt de sterkte van de lamp dus ook al uit in Lumen. Opvallend is verder dat de lichtopbrengst vaak hoger is dan wat er op de verpakking staat. Kwalitatief het beste was een lamp van GP Lichting.

Kleurweergave
De bond heeft ook de kleurweergave gemeten. De kleurweergave van gloei- en halogeenlampen is per definitie perfect', zo schrijft de Consumentenbond, 'en steeds meer Led-lampen komen daarbij in de buurt'. De GP-lamp had als enige lamp (boven de 500 lumen) een plusje op dit punt. De Ikea-lampen met een lichtopbrengst van minder dan 500 lumen scoren hier ook goed op: twee plusjes zelfs (de hoogste score). Dan is er ook nog zoiets als 'kleurtemperatuur': die de 'warmte' van het licht aangeeft. De meeste lampen hebben een kleurtemperatuur van 2700 K (Kelvin) zoals een felle gloeilamp. Speciale sfeerlampen met een warm licht ('flame') hebben een K van 2200. 

Staafjes en kegeltjes
Er is verder een hoop te doen over kleurweergave. De traditionele methode om de kleurweergave te meten, CRI, voldoet niet meer. Dit is een van de stokpaardjes van John Rooijmans, de oprichter van Lemnis Lighting. Rooijmans pleit er voor dat we de lampen meer enten op de manier waarop onze ogen werken. De CRI, waar we traditioneel de kleurweergave mee meten, loopt van 0 tot 100 en is bij een gloeilamp 98 of zo en bij Led-lampen veel minder, precies zoals de Consumentenbond schreef. Rooijmans presenteerde tijdens een recente lezing plaatjes die laten zien dat objecten beter verlicht kunnen zijn bij lampen met lagere CRI's. "De CRI is een hele foute standaard". De CRI neemt bijvoorbeeld af als de lichtintensiteit afneemt. Bij maanlicht zien we bijna geen kleuren meer.

Kleurenspectrum
Traditioneel zijn lampen zodanig ontworpen dat alleen de kegeltjes van onze ogen meedoen, en niet de staafjes. We stellen de lampen in andere woorden in alsof het dag is. Maar lampen zijn bedoeld om de donkerte op te heffen en die staafjes zijn bedoeld om in het donker te kunnen kijken. Lampen moeten daarom volgens Roojijmans zo ontworpen worden dat die staafjes wel mee doen, zodat we feitelijk meer zien bij Ledlampen met een lagere CRI dan bij de lampen met een hogere CRI. Dat gebeurt door een ander deel van het kleurenspectrum aan te boren: meer blauwe en cyaan-kleuren. De pupillen worden dan kleiner en de gezichtsscherpte neemt toe. Vandaar waarschijnlijk de groenblauwe gloed van Led-lampen bij fietspaden, zoals in Duindorp.

Kampen
Grote vraag is nu of de Led-lampen voldoen en of ze goed genoeg zijn voor een grote doorbraak. Hier verschillen de meningen in de sector over. Philips is van mening dat Led-verlichting nog niet kan concurreren met TL of met gloeilampen. Anderen zijn een andere mening toegedaan. Die zeggen dat Philips in een 'state of denial' is. Tegelijkertijd is Philips natuurlijk wel actief op het gebied van Led-lampen. Het bedrijf schijnt veel patenten te hebben op dit gebied. Niet vergeten moet worden dat Philips nog grote belangen heeft als het gaat om TL, gloei- en natriumlampen. Overigens heersen binnen Philips zelf verschillende opvattingen. De Led-jongens zijn actief, maar de TL-jongens roepen dan weer wat anders.

Concurrentie
Feit is dat er veel nieuwe bedrijven in opkomst zijn. Vroeger waren het Philips, Osram en Sylvania die de scepter zwaairden. Nu kan iedereen vertegenwoordiger van een Chinees bedrijf worden in Europa en nieuwe lampen hier op de markt brengen, zo zegt Heynen bij wijze van spreken. Er zijn al meer dan 1000 spelers actief. Meestal richten ze zich op een bepaalde niche: zoals vlaggenmasten, offshore, zwembaden, kassen, etc. Een voordeel van al die concurrentie is dat de prijs van Leds sterk aan het dalen zijn.

Prijsdaling
Dat zegt ook de Consumentenbond. "We kunnen niet in de toekomst kijken, maar duidelijk is dat de prijzen nu echt dalen". Philips vroeg bij de introductie van de MyAmbiance 12W nog 50 euro. Dat werd later zelfs 60 euro. Begin dit jaar kostte die nog 40 euro.  De bond wijt de hoge prijzen van weleer aan een gebrek aan concurrentie. De prijs zal dalen naar 10 euro voor een lamp van 1000 lumen, zo stelt het Amerikaanse ministerie van Energie. Wellicht dat we als particulieren dan ook overstag gaan. Dan moet wel de kwaliteit gegarandeerd zijn. Zelf ben ik tevreden over de door mij gekochte Leds. Dus als ze niet snel meer kapot gaan dan is de toekomst aan Ledverlichting, zo lijkt me.

Overigens wijt de Consumentenbond het komende nummer (november) weer een artikel aan Led-verlichting. We zullen daar aandacht aan besteden.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn