Hoe de puzzel van de toekomstige Haagse energievoorziening op te lossen?

2 oktober 2013 - Eon gaat naar alle waarschijnlijkheid de gasgestookte WKK-centrale in het centrum van Den Haag sluiten. Tegelijkertijd heeft Den Haag nog steeds als doel om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Hoe verder? Hoe ziet de toekomstige energievoorziening van een stad als Den Haag eruit?

Hogere prijzen
In Den Haag wordt de warmte voor het stadsverwarmingsnet geproduceerd door Eon en aan klanten geleverd door Eneco. Eon heeft een contract voor de levering van warmte tot 2023. Er zijn geluiden dat Eon de centrale wil sluiten, net als die aan de Galilieïstraat in Rotterdam en die in Leiden. Het argument is dat de centrale niet rendabel is, met name door de daling van de elektriciteitsprijs. Dit argument hoeven we niet heel serieus te nemen. De prijzen zijn nu ook weer niet zo laag en bovendien kan dat binnen een jaar weer helemaal anders zijn. Ook is het zo dat Eon vrij recent nog veel in de centrale heeft geïnvesteerd.

Hogere prijzen
Toch is de dreiging van sluiting wel vrij reëel. Tegen 2023 moet er wellicht weer geïnvesteerd worden in de centrale, hoewel de straalmotoren van Rolls Royes die er in 2008 zijn geplaatst nog wel tot 2033 meegaan. Waarschijnlijk is de situatie zo dat Eon een hogere prijs voor de warmte wil van Eneco. Eon wil dan het contract alleen verlengen als Eneco flink meer voor de warmte wil gaan betalen. Dit is onze conclusie na gesprekken met ambtenaren en andere kenners van de Haagse situatie. Eneco voelt daar niet veel voor omdat het die hogere tarieven mogelijk niet kan doorberekenen aan de klant. Er is nu al veel gezeik over hoge tarieven en de Warmtewet zet ook een rem op die tarieven, hoewel niemand precies lijkt te weten waar die rem ergens zit. Daarom heeft Eneco besloten om zelf warmte te gaan produceren.

Bestemmingsplan
Eneco heeft daarvoor een uitbreidingsplan voor de gasgestookte centrale in Ypenburg ontworpen, waarbij de capaciteit stijgt van 50 naar 125 MW. Die centrale wordt aan aangesloten op de stadsverwarming in het centrum van de stad. Daarvoor moet het bestemmingsplan gewijzigd worden. Dit stuit echter op bezwaren in de gemeenteraad. De gemeente heeft als doel om klimaatneutraal te worden in 2040. Dat betekent: geen gasgestookte centrales meer. Dat gaat niet lukken als er geïnvesteerd blijft worden in fossiele centrales, zoals die in Ypenburg. De gemeenteraad heeft daarom moeite met het uitbreidingsplan van Eneco, en treuzelt met de goedkeuring van de bestemmingsplanwijziging. Het is overigens dankzij betrokken burgers geweest dat de gemeenteraad net op tijd op de hoogte is gesteld van de uitbreidingsplannen van Eneco.

Twee sporen
Het grote probleem is hier dat Eneco zijn eigen plan trekt en zich weinig gelegen laat liggen aan wat er in Den Haag leeft. Eneco maakt plannen voor de energievoorziening van Den Haag en communiceert daar niet over met de stad. Hiermee worden de plannen van de gemeente om de stad te verduurzamen gefrustreerd. Gemeente en Eneco werken naast elkaar, waarbij Den Haag uiteindelijk de oren laat hangen naar Eneco. Dat is niet goed te begrijpen. De energievoorziening is een publieke voorziening, die cruciaal is voor de stad. Daarom zou de gemeente Den Haag het voortouw moeten nemen, helemaal gezien het feit dat de Eneco monopolist is als het gaat om de netten in de stad.

Tafereeltje
Probleem is echter dat er bijna geen kennis op het stadhuis is over energie. Deze opmerking van een betrokkene wordt bevestigd door een ambtenaar. Hierdoor en door een gebrek aan 'persoonlijkheid' is het bestuur van de gemeente niet opgewassen tegen de directie van Eneco. Wethouder Baldewsingh kijkt op tegen Eneco. Veelzeggend tafereeltje laatst bij een bijeenkomst ter gelegenheid van de opening van een duurzame strandtent in Scheveningen. Directeur De Haas laat zich excuseren; hij kan er niet bij zijn omdat hij bezig is met de onderhandelingen in het kader van het SER-stuk over energie. Het lijkt soms net of wethouders zo vereerd zijn dat ze met de grote jongens van het bedrijfsleven aan tafel mogen zitten dat ze die nauwelijks meer durven tegen te spreken.

WKO
Zonder instemming van Eneco lijkt er niets te gebeuren. Den Haag geeft een sloot subsidie aan de bouw van een WKO-installatie voor het nieuwe gebouw van het ICC in de duinen. Maar tegelijkertijd durft de gemeente niet te eisen dat ook andere gebouwen in de omgeving op die WKO worden aangesloten. Terwijl de stad dus wel nog steeds de ambitie heeft om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Er zijn veel grote gebouwen in de omgeving van dat nieuwe ICC, die zouden kunnen worden aangesloten. Overigens is er niet alleen onwil bij Eneco en onkunde bij de stad. Zo heeft Den Haag er bij Defensie voor gepleit om de Alexander-kazerne aan te sluiten op de WKO. Zelfs de secretaris-generaal heeft zich erover gebogen, maar Defensie wil niet. Te druk met andere zaken, met name bezuinigingen. Een mooier voorbeeld van hoe de waan van de dag lange-termijn denken wegdrukt is er niet.

Internationale zone
Wat er verder staat te gebeuren is dat het bestaande warmtenet wordt doorgetrokken naar de internationale zone, dat is het gebied rond het World Forum. De publieke gebouwen daar worden aangesloten op het stadsverwarmingsnet. De gebouweigenaren betalen voor de aansluiting, maar de bedragen hiervoor zijn niet voldoende om de aanleg van de pijp te financieren. Waarschijnlijk gaat hier dus ook direct of indirect geld van de gemeente naar Eneco. Overigens betaalt de gemeente ook voor de aansluitkosten van een deel van de gebouwen, omdat die in handen zijn van de gemeente. Er is overigens nog gedacht over de aanleg van een geheel nieuwe pijp vanuit de centrale van Eon naar deze plek, zodat de mogelijkheden groter zouden worden, maar daar is toch vanaf gezien.

Opdrachten
Daarnaast zit de gemeente rond te tafel met bedrijven als Siemens, Visser & Smith Hanab en Eneco voor de verduurzaming van de energievoorziening van de Rijksgebouwen in de stad; het project met de naam EnergieRijk. Uit de betrokkenheid van Visser & Smith Hanab kan worden afgeleid dat er nieuwe leidingen worden getrokken. Het lijkt weer allemaal een vrij stiekem gedoe te zijn, waarbij de gemeente weer eenzijdig gericht is op het gunnen van opdrachten aan steeds weer dezelfde bedrijven. Geld gaat er ook van de regio Haaglanden naar Eneco, waar het gaat om een uitbreiding van het warmtenet van de tuinder Ammerlaan in Pijnacker.

Vervolg: Puzzel 2): Wanneer en waarom is geld verdienen het belangrijkste leitmotiv van Eneco geworden?

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn