Puzzel 2): Wanneer en waarom is geld verdienen het belangrijkste leitmotiv van Eneco geworden?

Gevoelen
Het gevoelen bij velen is dat Eneco te commercieel is gaan denken. Door de hoge rendementseisen komen allerlei duurzame projecten zoals windmolenprojecten niet van de grond. En om die reden houdt het bedrijf de tarieven van de stadsverwarming hoog en staat het niet toe dat andere partijen zoals bewoners zelf warmte invoeden op dit net. Grote vraag is waarom? Welk belang heeft het bedrijf bij het maximaliseren van de winst?

 

Vervolg van: Hoe de puzzel van de toekomstige Haagse energievoorziening op te lossen?

Balkenende-norm
Wanneer, en waarom is geld bij Eneco het belangrijkste leitmotiv geworden? Het bedrijf heeft geen commerciële aandeelhouders die het tevreden moet houden. Eneco is in handen van de gemeenten in Zuid-Holland, dus waarom probeert het niet gewoon zo goed en zo kwaad mogelijk de belangen van die gemeenten te dienen? Daarvoor is het op aard, zo zou je kunnen zeggen. Eneco-baas Jeroen de Haas strijkt 6 ton per jaar op, zo zegt de ambtenaar veelzeggend. Als het echt een overheidsbedrijf zou zijn dan zou Jeroen de Haas niet meer dan de Balkenende-norm mogen verdienen.

Statuten
Aan de andere kant is het weer de vraag of het zo verkeerd is dat Eneco commercieel is ingesteld. Dat waarborgt mogelijk dat het bedrijf niet failliet gaat en dat het een mooi dividend aan de aandeelhouders kan uitkeren. Daar staat dan weer tegenover de vraag of Eneco er wel zo goed in slaagt om geld te verdienen. Kijkend naar de cijfers valt op dat veruit het grootste deel van de winst verdiend wordt met de netwerkactiviteiten, het niet-commerciële deel dus, waarvan de tarieven gereguleerd zijn door de toezichthouder ACM. En laat ons eens kijken naar de statuten. In de statuten staat dat de vennootschap zich in zal zetten 'voor een zodanige wijze van productie, transport en gebruik van energie en afvalstoffen dat het algemeen belang wordt bevorderd en daarmee een bijdrage wordt geleverd aan de duurzame ontwikkeling van de samenleving'.

Niet sexy
Ondertussen ligt daar nog steeds de ongelooflijk ingewikkelde puzzel van de Haagse energievoorziening. Hoe de stad in de toekomst te verwarmen? Daar zou eens goed over nagedacht moeten worden door een clubje mensen met verstand van zaken. Veel mensen en organisaties pleiten vrij rücksichtslos voor de aanleg van een uitgebreid warmtenet, maar vraag is of dat de richting is die we moeten gaan. De kosten worden onderschat. En als dat warmtenet niet gevuld wordt met duurzame warmte heeft de aanleg ervan sowieso niet zoveel zin. Een net dat gevuld wordt met warmte die met fossiele bronnen is opgewekt is waarschijnlijk niet duurzamer of mogelijk zelfs minder duurzaam dan verwarming met individuele ketels.

Opties
Als de regio kiest voor een net dat gevuld wordt met duurzame bronnen is de vraag welke bronnen dat dat zijn. Het gebruik van restwarmte van de industrie uit Rotterdam voor een net in Den Haag of Leiden is echt niet realistisch, want dat is simpelweg te ver. Zelf Delft lijkt al te ver te zijn gezien het feit dat het warmtebedrijf daar in ontbinding is. Aardwarmte ligt in Den Haag op zijn gat en het is niet waarschijnlijk dat de gemeente snel een tweede poging zal wagen. Het is niet alleen dat het bedrijf failliet is gegaan; de put is simpelweg kapot. Een derde optie is het transport van warmte van de kassen van het Westland, waar ze wel in staat zijn om putten te slaan, naar Den Haag. Maar zelfs Westland is ver weg als er leidingen aangelegd moeten worden die een miljoen euro per kilometer kosten.

Puzzelstukje
Een ander punt is dat als een warmtenet gevuld wordt met duurzame warmte, dit warmte zal zijn van een temperatuur die lager is dan die van de huidige stadsverwarming. In andere woorden: de afnemers moeten hun installaties aanpassen, zodanig dat het huis verwarmd kan worden met warmte met een lagere temperatuur. Dat betekent grofweg: hetzij beter isoleren, hetzij grote radiatoren of iets als vloerverwarming. En dan hebben we het nog niet eens gehad over mogelijke weerzin bij de bevolking tegen warmtenetten. De vraag is dus of warmtenetten het ontbrekende puzzelstukje zijn. Maar als dat niet het geval is: wat dan wel? Later komen we terug op deze vraag.

Energiebedrijf
En er wordt nagedacht over de oprichting van een Haags energiebedrijf. Niet duidelijk is wat daar de bedoeling van is en dat weet wethouder Baldewsingh eigenlijk ook niet zo goed, zo bleek op een bijeenkomst die maandag plaatsvond. Op die bijeenkomst werden presentaties gehouden onder meer door Devo, uit Veenendaal-Oost, iemand uit Meppel en Anne Marieke Schwencke, over wat er allemaal in het land gebeurt. Ook het warmtebedrijf Rotterdam was present. Maar, in tegenstelling tot Rotterdam heeft Den Haag geen restwarmte, die het kan gaan benutten. En in gemeenten als Meppel en Veenendaal is de oprichting van een energiebedrijf gekoppeld aan nieuwbouwprojecten; in Den Haag gaat het echter vooral om verduurzaming van bestaande bouw.

Bedrijfje spelen
Niet duidelijk is dus wat het doel met zijn van het energiebedrijf. Er zijn twee opties. Een energiebedrijf kan klanten gaan winnen en die klanten dan duurzame energie gaan aanbieden. Het optuigen van projecten duurt even. Tot het moment dat ze gereed zijn kan energie van een groene leverancier geleverd worden. Zo zijn veel coöperaties gestart, en geëindigd en dit is in ieder de weg die de gemeente Den Haag niet moet gaan. Een andere optie is dat duurzame projecten die in de stad worden opgezet, worden opgehangen onder dit energiebedrijf, en dat het bedrijf dus in feite niet meer is dan een kapstok of een organisatorisch eenheid waar alles in gebundeld is. Daarvoor kan de wethouder echter ook een bestaande ambtelijke dienst nemen, of hij kan daarvoor een nieuw dienstje opzetten, die de boel aanstuurt. Vraag is echter of de gemeente nog wel duurzame projecten moet opzetten en welke dan.

Doodse stilte
Ondertussen heeft een ambtelijke dienst al geadviseerd om het niet te doen; maar daar lijkt Baldewsingh zich vooralsnog niet veel van aan te trekken. Het lijkt erop dat de wethouder zo'n bedrijf vooral wil om er mee te kunnen pronken zonder dat er nu echt een noodzaak toe is. Dat is dus echt het recept voor een faliekante mislukking. Het is ook niet goed denkbaar dat de gemeenteraad in zal stemmen met de oprichting van zo'n energiebedrijf, zo vlak na de mislukking van het Haagse aardwarmte-project en nu ook het klimaatcentrum Duurzaam Den Haag niet echt van de grond lijkt te komen. Doodse stilte is alles wat er rond dat klimaatcentrum te horen valt, zo zeggen veel mensen die er mee te maken hebben. Het centrum wordt strak aangestuurd door de gemeente en is dus eigenlijk gewoon weer een gemeentelijke dienst, iets waar veel mensen van te voren al bang voor waren.

Spannend
Dat klimaatcentrum gaat dus waarschijnlijk nog geen deuk in een pakje boter slaan. Ondertussen moet er wel goed nagedacht worden over die toekomstige inrichting van de Haagse energievoorziening. Betrokken ambtenaren zijn zich hiervan bewust en proberen de discussie op gang te brengen, zowel in de gemeenteraad als daarbuiten. Zo was er laatst een hoorzitting in de gemeenteraad. Ook is er nu expliciet iemand benoemd die die het vraagstuk gaat oppakken: ene Ted Zwietering, die van het Ontwikkelingsbedrijf Den Haag afkomt.

Niet sexy
Probleem is ook nog dat energie en de energievoorziening van de toekomst nog steeds niet echt een sexy thema is, voor zover het niet louter gaat over verduurzaming en de plaatsing van zonnepanelen en windmolens. Dus politieke partijen in de raad kaarten het niet gauw aan. De waan van de dag houdt het teveel bezig.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn