Belastingkorting voor coöperatie doodgeboren kindje

17 september 2013 - Een belastingkorting voor coöperaties die zelf energie op wekken gaat waarschijnlijk niet werken. Om de volgende redenen. 

1) De regeling zal veel uitvoerings-technishe problemen met zich meebrengen. Zo moet het energiebedrijf van leden van de coöperaties dadelijk een uitsplitsing maken tussen stroomverbruik dat met een laag tarief belast wordt en verbruik dat valt onder het hoge tarief. De gegevens hiervoor moeten in de meeste gevallen weer van een ander energiebedrijf komen (het bedrijf dat de stroom van de coöperatie afneemt). Dat is simpelweg te ingewikkeld voor energiebedrijven, die op het gebied van administratie vrijwel niets kunnen dat afwijkt van de standaard.

2) Daarnaast zal de regeling mogelijk ten onder gaan aan commentaar vanuit de duurzame energiesector zelf. Het geweeklaag is niet van de lucht. Zo stuit het idee van een postcode-roos op onoverkomelijke weerstand bij veel voorvechters van duurzaam. Mensen die lid zijn van een coöperatie moeten in eenzelfde postcode-gebied wonen, zo is de deal. De sector is het daar over het algemeen niet mee eens. Iedereen in heel Nederland zou altijd lid moeten kunnen worden van een coöperatie. Mensen leven tegenwoordig in netwerken, die heel het land kunnen beslaan, en niet zozeer meer in buurt-verband.

Daarnaast is het gevoel dat grote duurzame projecten niet tot stand komen als het gebied waar leden van de coöperatie mogen wonen teveel wordt ingeperkt en, aan de andere kant, dat de betrokkenheid van mensen bij grotere projecten 'postcode-roos-overstijgend' is. Zo zal iedereen in een stad zich aangesproken kunnen voelen door de bouw van een windmolenparkje aan de rand van de stad. Ad van Wijk van de coöperatie Adem Houten twitterde al dat de postcode-vijver te klein is om voldoende mensen voor de bouw van zijn waterkracht centrale op de been te kunnen brengen.

Second-best
Het probleem is echter dat de overheid nooit akkoord zal gaan met een regeling die het woongebied van de leden niet inperkt, omdat dat het gevaar van te grote energie-coöperaties met zich meebrengt. Het risico is dan dat alle duurzame installaties worden ondergebracht in hele grote coöperaties, waar iedereen lid van kan worden. De keuze is derhalve tussen een imperfecte regeling aan de ene kant of geen regeling aan de andere kant. Als de duurzame energiesector blijft jengelen komt het mogelijk nooit tot een regeling. 

3) Als de regeling al tot uitvoering komt zullen grote energiebedrijven er mogelijk grootschalig misbruik van maken, ook al zijn er beperkingen aan de woonplaats van de deelnemers. Grote energiebedrijven zullen hun klanten en hun projecten mogelijk gaan onderbrengen in kleine coöperaties. Naarmate het gebied waarin de leden van de coöperatie mogen wonen groter wordt zal de kans op misbruik toenemen.

4) Vraag is wat er gebeurt als een windpark SDE+-subsidie krijgt. Komt het dan ook nog in aanmerking voor een belastingkorting? Dan lijkt er sprake te zijn van oversubsidiëring, iets waarmee de overheid nooit zal instemmen. Maar valt het wel te voorkomen? Een coöperatie kan immers ook een windmolen kopen van een eigenaar die al subsidie heeft toegekend.

5) De energiebedrijven mogen de kosten van de regeling doorberekenen aan de mensen die er van profiteren, zo staat in het SER-stuk over energie ('energie-akkoord'). Dit is de nagel aan de doodskist. Omdat er maar weinig projecten zullen zijn, zullen die kosten per kWh hoog zijn, wellicht hoger dan de korting zelf. Het zinnetje lijkt er zelfs expliciet in te zijn gekomen om de regeling om zeep te kunnen helpen.

6) Een andere nagel  aan de doodkist voor coöperaties die windmolenprojecten willen opzetten is de zin dat na vier jaar wordt geëvalueerd of de korting voor deze projecten gecontinueerd zal worden. Heb je net een windmolen staan, wordt de regeling aangepast. De bank ziet een initiatiefnemer al aankomen: 'Als ik het park binnen drie jaar realiseer is er nog één jaar een korting van 7,5 cent per KWh, maar hoe het daarna zit weet ik niet'. 

Wassen neus
Jurist Albert Jan Timmermans van Renewablaw: "Mijn grootste bezwaar tegen de regeling is voornamelijk dat de belastingkorting per 2014 ingaat en eindigt in 2018 om dan herzien te worden (met een overgangsregeling). Hoeveel turbines van coöperaties zullen er echter in die periode gereed komen of al zijn en als er nieuwe turbines gereed komen in die periode, zal de duur van de belastingkorting zeer beperkt zijn. Kortom; de regeling is een wassen neus! Je kan er geen businesscase voor coöperatieve molens op bouwen en de korting is hoogstens mooi meegenomen voor leden van coöperatieve molens die het toch al wel van plan waren er 1 neer te zetten."

Vergezocht
Vraag is echter wel of het allemaal zo'n vaart loopt met energiebedrijven die hun installaties in coöperaties gaan stoppen. Het was vanaf het begin duidelijk dat dit niet de bedoeling is en het lijkt ook makkelijk te voorkomen. Zo kan de overheid als eis stellen dat energiebedrijven geen controle mogen hebben over de op te richten coöperaties; dus bijvoorbeeld niet in het bestuur mogen gaan zitten. Er mogen geen commerciële belangen zijn. Dit is al eerder in de discussie als voorwaarde genoemd. Er is echter nog een laatste, ultieme optie. De energiebedrijven kunnen zich in theorie opheffen als NV en zichzelf omvormen tot allemaal coöperaties waarbij de eigenaren van de bedrijven op de achtergrond als particulieren eigenaren zijn van de coöperaties, maar dit is wel heel ver gezocht.

Tombola
Jurist Jan Albert Timmerman van Renewablaw denkt het volgende hierover: "Je angst dat de Nuon's van deze wereld het gaan versleutelen en zelf het belastingvoordeel voor de verbruiker gaan oppakken acht ik niet groot. Het feit dat je op basis van de wet al een consument echt bij de hand moet nemen met wat er allemaal wordt afgesproken, maakt dat je - als Nuon er toch een tombola van maakt - kan stellen dat die specifieke overeenkomsten waarin niet expliciet is gemaakt hoe de belastingkorting werkt vernietigbaar zijn. Ik kan me niet voorstellen dat een consument zomaar lid kan en mag worden van een coöperatie als de consument dat niet zelf weet en wil!" We zullen zien.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn