VVD warm voorstander van ETS, oppositie wil geld van veiling naar duurzame energie

in Analyse

21 december 2011 - Een interessant debat vond er dinsdagavond in de Tweede Kamer over CO2 plaats, zo op de valreep van 2011. De VVD toonde zich een groot voorstander van het emissiehandelsstelsel ETS en pleitte ervoor om de werking van het stelsel te gaan verbeteren. Toen gevraagd naar manieren om dat te doen bleef het eerst heel stil, maar toen noemde René Leegte toch een aantal maatregelen die wonderwel aansluiten bij de ideeën van de linkse oppositie, zo bleek op de dag voordat de vliegtuigsector het deksel op de neus kreeg van het Europese Hof van Justitie.

Deksel op neus
De Amerikaanse vliegtuigsector kreeg dinsdag ongelijk van het Europese Hof. De Amerikaanse vliegtuigmaatschappijen moeten, net als alle andere vliegbedrijven, betalen voor de CO2 die ze uitstoten als ze hun vleugels in het Europese luchtruim hebben gestoken. Ze moeten, in andere woorden, CO2-rechten aankopen. Volgens staatssecretaris Atsma dreigen landen als China, Rusland en de Verenigde Staten represailles te nemen vanwege de maatregelen en de Nederlandse regering heeft zich om die reden ook tegen het stelsel gekeerd. Er is echter geen meerderheid in Europa om de Europese richtlijn hieromtrent, die al lang en breed is aangenomen, aan te passen.

Opsteker
Het is een opsteker van het Europese emissiehandelsstelsel, dat te leiden heeft onder lage prijzen. De prijzen zijn zo laag dat bedrijven er nauwelijks door gestimuleerd worden om maatregelen te nemen die de CO2-uitstoot naar beneden te brengen. En zoals altijd klinkt dan de roep op ingrijpen. Maar die roep wordt even consequent genegeerd door de Nederlandse overheid, zo ook tijdens het debat van dinsdagavond. Dat de CO2-prijzen laag zijn is een teken dat de markt goed werkt, zo zei staatssecretaris Atsma en daarin heeft hij weer wel gelijk. Er is een groot overschot aan rechten; dus zijn de prijzen laag. En dat ze laag zijn kan ook worden gezien als een voordeel in deze economisch barre tijden, zo merkte Atsma ook weer op, en daar had hij ook weer gelijk in.

Constructiefout
Het stelsel is niet recessie-proof, zo zeggen anderen en die hebben daar ook weer gelijk in. Een recessie maakt namelijk dat er heel veel rechten over zijn, (minder economische activiteit = minder uitstoot), terwijl het aantal rechten eigenlijk alleen maar zou moeten afnemen door reductie-maatregelen. Het naar beneden brengen van het aantal rechten dat op de markt komt is een serieuze optie, waar ook door het Europese Parlement aan gedacht wordt. De VVD leek het daar dus mee eens te zijn. De VVD ziet " ETS namelijk als een belangrijk instrument om een brug tussen CO2-reductie en de nieuwe economie te slaan." Overigens zei hij ook weer iets heel raars, zoals gewoonlijk: "We moeten niet aan energie-efficiency doen, want dat holt de prijs van CO2 uit."

Set aside
VVD en CDA dienden dinsdag een motie in waarin wordt gevraagd om in Europees verband mee te denken over het weghalen van rechten uit het systeem. Volgens Leegte kan ook gedacht worden aan ex-post allocatie (achteraf, waarbij rekening wordt gehouden met de conjunctuur en aan het schrappen van banking, het meenemen van rechten van de ene periode naar de andere periode.

Blij
Samsom was blij verrast. Hij vond het alleen vreemd dat de VVD dan niet voor aanscherping van de CO2-doelstelling is (20% reductie in 2020), want volgens hem zijn die twee aan elkaar gelinkt. De reductie van 1,74% per jaar is bedoeld om tot een reductie van 20% in 2020 te komen. Op zich heeft Samsom gelijk maar Leegte merkte terecht op dat de sectoren die onder ETS vallen niet alleen verantwoordelijk zijn voor het halen van de EU-doelstelling. Ook de andere sectoren moeten daar aan bijdragen. Als je dus het CO2-plafond sneller omlaag brengt dan gepland maak je het de ETS-sectoren moeilijk en de andere sectoren makkelijker. Vraag is of Leegte dat beoogt.

Scheepvaart
De SP zou willen dat ook de scheepvaart er onder wordt gebracht, ongeacht de vraag of de rest van de wereld meedoet. De regering is daar faliekant op tegen, omdat het de concurrentie-positie van de Nederlandse havens aan zou tasten. Het systeem wordt vanaf 2013 behalve met de luchtvaart  ook uitgebreid met de aluminium- en een deel van de chemiesector. Ook andere gassen, als lachgas, zullen er onder komen te vallen.

Oormerken
Er was verder nog veel discussie over de opbrengsten van het veilingsysteem dat vanaf 2012 van kracht gaat. De EU-richtlijn zegt dat hiervan 50% moet worden besteed aan kllimaatdoelen. De SP en D66 vinden dat de opbrengsten gebruikt moeten worden voor het stimuleren van duurzame energie-projecten bij de bedrijven die de CO2-rechten moeten kopen. Op die manier kan worden voorkomen dat bedrijven als Zalco omvallen.  De twee partijen hebben daarvoor amendementen op de wet ingediend. Ze willen het geld 'oormerken'. De koppeling is op zich niet gebruikelijk, sommigen zeggen niet toegestaan, in de Nederlandse begrotingssystematiek, maar aan de andere kant lijkt die ook weer niet onmogelijk te zijn. Zo zijn de opbrengsten van de energiebelasting vanaf volgend jaar ook expliciet bedoeld voor uitgaven in het kader van de stimulering van duurzame energie.

Voldaan
Atsma beredeneert simpelweg dat de Nederlandse uitgaven aan duurzame energie, waaronder die in het kader van de SDE-regeling groter zijn dan de helft van de veilingopbrengst (verwacht wordt 700 miljoen euro) en dat Nederland dus aan de richtlijn voldoet.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn