Grote overeenstemming politieke partijen over verduurzaming: 'je moet gewoon beginnen'

27 mei 2013 -"Als je er van een afstandje naar kijkt vraag je je af waarom politieke partijen allemaal een eigen opvatting moeten hebben". Dit zei voorzitter Niels van de Stappen van het Duurzaamheidsoverleg politieke partijen (Dopp) woensdag, bij de overhandiging van een gezamenlijk rapport aan de politieke partijen. Hij sloeg daarmee de spijker op zijn kop.

Uitvergroot
In de politieke arena worden verschillen tussen politieke partijen uitvergroot, terwijl die vaak niet zo groot zijn, helemaal niet op het gebied van duurzaamheid. Het feit dat er een rapport is gekomen is hiervan het bewijs.  Het rapport 'Nederland verdient beter, naar een duurzame economie' werd woensdag overhandigd aan leden van de commissie Infrastructuur. Er was daarna ook een debatje tussen de Kamerleden en de opstellers van het rapport.

Goede VVD
Eerder nam deze groep het initiatief 'Nederland krijgt Nieuwe Energie'. Opstellers zijn behalve Van der Stappen (CDA), Simon Kalf (D66), Berend Potjer (Groenlinks), Wouter Jongepier (Liberaal Groen) en Frans van der Loo (PVDA). De naam van CU-medewerkers is niet genoemd. Alleen de VVD durft zich niet echt aan het initiatief te associëren. Liberaal Groen is een stroming die nauw verwant is aan de VVD, maar daar formeel los van staat. In Liberaal Groen zitten veel VVD-ers.

Helder
Het zijn allen mensen die anders naar de economie en naar de maatschappij kijken. Van der Stappen: "De situatie is helder. We doen alsof we twee of meer aardes hebben. Maar we hebben er maar één. Dat werkt niet, kan ik u zeggen". De voorzitter van de Raad van State Piet Hein Donner heeft het recentelijk nog gezegd: 'Als je iets wilt dat je niet kan krijgen krijg je allerlei crisis.' De conclusie is dat het anders moet. Hoe moet het anders?"

Vertrouwen
Hoewel verschillen tussen deze mensen klein zijn was het toch niet zonder slag of stoot duidelijk wat de kern van het probleem is. De groep concentreerde zich op de drie P's; people, planet en profit. "Alle rollen, consumenten, producenten en de overheid, moeten een bijdrage leveren. We moeten nieuwe dingen belangrijk maken. Nieuwe paradigma's leiden tot nieuw beleid. Het positieve is dat de meeste dingen die we willen ook kunnen. Vertrouwen is belangrijk. Vertrouwen dat het beter wordt. Een blik op de horizon, met stabiel beleid, geeft toekomst-perspectief en daarmee vertrouwen in de politiek."

Periscoop
Kalf, de econoom van het gezelschap, benadrukte dat de manier waarop we onze welvaart meten moet veranderen. Er moet meer aandacht komen voor niet-materiële zaken in het BNP en in de jaarlijkse Macro-Economische Verkenningen van het CPB. In het BNP moet welzijn worden meegenomen en de MEV kan in de toekomst beter gebaseerd zijn op scenario-planning, in plaats van op de modellen van het CPB, die gebaseerd zijn op ervaringen uit het verleden. "Niet in de achteruitkijkspiegel kijken maar een periscoop richten op tien jaar vanaf nu". Van belang is volgens hem ons te realiseren dat als we niet langer uitgaan van groei maar van krimp, de kwartiaire sector in versterkte mate zal moeten krimpen, want die wordt betaald uit de opbrengsten van de andere sectoren.

Jongepier van Liberaal Groen noemde vijf paradigma-veranderingen die nodig zijn:
1) Van 'groei naar meer van hetzelfde' naar 'groei naar beter'
2) Van 'korte termijn is leidend' naar 'lange termijn is leidend'
3) Van 'consumptie nu', naar 'investeren in de toekomst'
4) van 'standaardisering en efficiëntie' naar 'diversiteit en veerkracht'
5) Van 'specialisatie in lineaire ketens', naar 'verbinden en nadruk op circulaire systemen'.

"Efficiëntie en schaalvergroting hebben bijgedragen aan onze welvaart, maar leiden ook tot mono-culturen. Als zo’n systeem ziek wordt, zijn er weinig krachten voor herstel. De biologie leert dat een systeem robuuster en veerkrachtiger is bij meer diversiteit. Ruimte voor experimenten, b.v. in de regionale economie, brengt innovatie en veerkracht. Diversiteit, met meer gezichtspunten en invloeden, maakt processen in organisaties beter en robuuster."

De vier k's
"Beleid is nodig dat kennis, kunde, klanten en kapitaal bij elkaar brengt. Burgers en bedrijven willen wel. Er zitten veel bouwvakkers werkloos thuis. Tegelijkertijd moeten veel huizen verduurzaamd worden", aldus Jongepier.

Kolenbelasting
"We moeten meer oog hebben voor de baten op lange termijn van beslissingen die we nu nemen", zo zei PVDA-er Frans van der Loo. "Maak de kostenstructuur transparant. De externe kosten van productie moeten worden meegenomen in de prijs." Er is binnen het Dopp overeenstemming over het feit dat er een alternatief moet komen voor het emissiehandelsstelsel, nu dat niet blijkt te werken. Te denken valt aan een hogere kolenbelasting of een CO2-heffing.

Slechte producten
Berend Potjer, Groenlinks-statenlid voor Zuid-Holland vindt dat ons eten lekkerder en gezonder moet worden. Onze economie stimuleert de productie van slechte producten volgens hem: een stereo is niet makkelijk te repareren, anders verkopen producenten geen stereo's meer. Een lamp gaat snel kapot, anders verkoopt Philips geen lampen meer en de oplader voor iedere telefoon is anders. Producenten moeten volgens Potjer verantwoordelijk blijven voor hun product. De TV blijft van de producent. Die moet na verloop van tijd het ding terugnemen, waarna hij de grondstoffen kan hergebruiken.

Verdienmodel
Potjer: "Over 15 jaar is Slochteren leeg. We hebben een ander verdienmodel nodig. Als we doen wat we deden krijgen we minder dan we kregen. De grote vraag is nu hoe je een grotere groep hierbij kunt betrekken."

Gods schepping
Bijna alle aanwezige Kamerleden voelden zich aangesproken door het verhaal van Dopp, zo was duidelijk te merken. Voor CU-Kamerlid Faber klonk het als "muziek in de oren". Zoals vaker had zij weer een indrukwekkend betoogje. "Het gaat om gods schepping en om gods schepselen. Zo kijk ik er tegenaan. De uitputting van de aarde is ook de uitputting van gods schepping. Ik wil mijn politieke invloed aanwenden om dit tegen te gaan."

Rotzooi
Volgens Van Veldhoven van D66 kon het rapport rekenen op een 'warm onthaal". Agnes Mulder (CDA) benadrukte dat de overheid een faciliterende rol moet gaan spelen. Nadacht moet worden over wat we vragen van een producent. Die moet verantwoordelijk worden voor het opruimen en afbreken van de verpakking waar hij zijn producten in stopt. De grote vraag volgens Van Tongeren van Groenlinks is: 'Hoe zet je de eerste stap?' Alleen Jan Vos van de PVDA hield een vrij vlak verhaal, waarbij hij de draak stak met economen.

Beginnen
Er was duidelijk de wens bij velen dat Nederland weer voorop gaat lopen. "Je moet gewoon beginnen. Wachten op Europa staat haaks op daadkracht". Zo kan Nederland starten met de introductie van een revolving fonds voor de stimulering van duurzame investeringen. De EU kan dit dan na drie jaar of zo overnemen", zo zei de een. "De overheid moet er voor zorgen belemmeringen weg te nemen", zo zei iemand anders. Andere opmerkingen: "Geef ruimte aan nieuwe initiatieven. Daarna heeft de overheid een rol in de opschaling." "De energiewetten moeten veranderd worden om zo een decentrale energievoorziening mogelijk te maken".

Het verschil in politieke kleur van de sprekers was niet meer te merken: "Je moet gewoon beginnen."

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn