Het kán: coöperatie bouwt windmolenpark Nijmegen-Betuwe: De oude wereld is op, wij gaan een nieuwe maken

11 september 2015 - Het valt niet mee om in Nederland groen licht te krijgen voor de bouw van een paar windmolens. In Utrecht lukte het niet. De Utrechtse coöperatie Energie-U moest helaas bakzeil halen na een jarenlange strijd om een paar  molens te bouwen op een afzichtelijk industrieterrein. In Nijmegen lijkt het nu wel te gaan lukken, zo meldt de coöreratie Windpower Nijmegen.

Groen licht
In mei van dit jaar kreeg de coöperatie groen licht van de Raad van State; het bestemmingsplan werd daarmee definitief. De Omgevingsvergunning werd niet lang daarna verleend en half augustus is er ook SDE-subsidie toegekend. De coöperatie zal gedurende de looptijd zo'n miljoen euro per jaar subsidie krijgen. De bedoeling is dat er vijf molens opgericht gaan worden, in het noorden van Nijmegen, tegen de A15.

Aandelen
Het windpark heet Windpark Nijmegen-Betuwe en het wordt ondergebracht in een BV met die naam. Het leuke van dit project is dat het echt tot stand is gebracht door de leden van de coöperatie en dat er geen groot energiebedrijf aan te pas is gekomen. Knap! Leden hebben gezorgd voor financiering. Zij kunnen (nog tot 15 september!) aandelen ter waarde van 250 euro kopen. Er is nu al voor 2,3 miljoen ingetekend, terwijl er slechts voor 2 miljoen euro aan aandelen wordt toegekend. Dus niet iedereen zal helemaal tevreden gesteld kunnen worden. Het geld van de leden wordt een deel van het eigen vermogen van de BV. In totaal wordt er 3,5 miljoen euro aan eigen vermogen ingestoken. Participatie-maatschappij, PPM Oost, steekt ook geld in het project. De rest komt van een bank: de ASN, Triodos of de Rabobank. Dat is nog niet besloten. De leden van de coöperatie (zo'n 1500 nu) worden volledig eigenaar van het park.

Draagvlak
De realisatie zelf wordt overgelaten door Wiek-II, waarin de Gelderse Milieufederatie en Izzy-Projects samenwerken. Izzy-Projects is het bedrijf van Pim de Ridder die, naar eigen zeggen, parken gebouwd heeft in Kenia, Canada, Ierland en Nederland. De gemeente Nijmegen en de provincie Gelderland zijn nauw betrokken bij de bouw van het park. Er komt ook een Omgevingsfonds dat zorgt voor compensatie voor omwonenden. De molens zijn van het type L100-Lagerwey en hebben een vermogen van 2,5 MW per stuk. Als het goed is wordt begin 2016 begonnen met de bouw, die dan eind dat jaar moet zijn afgerond. Het plan is nog een vijfde molen te plaatsen, waarvoor nog een grondcontract moet worden afgesloten.

Rendement
Leden moeten er rekening mee houden dat ze die 250 euro niet terug krijgen. Het zijn aandelen, geen obligaties zoals bij veel andere projecten. Maar het rendement is dan ook hoger dan dat van obligaties. Er is een verwachte basisuitkering van 17,50 euro per aandeel (7% dus) en daarnaast is er een 'windbonus'. De verwachte looptijd is 20 jaar. In totaal zal het rendement naar verwachting zo'n 30 euro per jaar zijn, zo blijkt uit een grafiek in de informatie-brochure ( (zie hier, PDF), behalve in de twee jaren 2031 en 2032. Dan wordt er zo'n 80 euro uitbetaald, wat te maken heeft met het vrijvallen van reserves en het wegvallen van financieringslasten. Er zijn twee scenario's uitgerekend. In het 'verwachte scenario' is het rendement zo'n 10% per jaar en in het 'zekerheidsscenario' is dat zo'n 8% per jaar.

Risico's
Er zijn natuurlijk risico's. Die worden keurig opgesomd in de informatiebrochure, die helder een eerlijk is. Vervelend is dat er beroep is ingesteld tegen de Omgevingsvergunning. Dat loopt nog. Een onzekerheid is verder de rente die aan de banken betaald moet worden. De verwachting is dat die onder de 3,5% ligt en dat lijkt wel reëel, gezien de lage rentes van dit moment. Het is verder nog onzeker of de vijfde turbine er komt.  En de gebruikelijke risico's gelden hier: de bouwer kan failliet gaan (niet Ballast Nedam inschakelen!), of de leverancier van de molens; Lagerwey. De kans is klein natuurlijk maar het is goed om deze risico's te benoemen. Daarnaast kan, als het park er eenmaal staat, de stroomprijs tegenvallen en de hoeveelheid wind die er gaat waaien. Als beide tegenvallen heeft het park mogelijk een probleem. De subsidie per kWh (SDE) stijgt weliswaar als de stroomprijs daalt, maar tot een bepaald maximum. Die stijgt niet meer als de stroomprijs onder de 3,7 cent per kWh komt. Dat is niet geheel denkbeeldig gezien de huidige overcapaciteit.

Huismerk

De energie wordt afgenomen door Huismerk Energie, een klein lokaal energiebedrijf. Dat is natuurlijk een sympathieke gedachte. Mensen kunnen klant worden van Huismerk Energie en dan nemen ze stroom af van hun eigen windmolens. Bij wijze van spreken dan, want stroom gaat natuurlijk niet echt van de molens naar hun huis. Huismerk Energie is echter een klein bedrijf, dat om kan vallen. Windpark Nijmegen-Betuwe heeft voorzorgsmaatregelen genomen om in dat geval makkelijk over te kunnen stappen naar een andere afnemer, zo zegt secretaris Ineke de Jong tegen SweegersFinance. Verder zijn er natuurlijk allerlei verzekeringen afgesloten voor als de molen stuk gaat. Neemt niet weg dat deelnemers in het ergste geval hun inleg kunnen verliezen.

Op
We focussen hier op de financiële aspecten en de risico's omdat die vaak veronachtzaamd worden door duurzame investeerders. Maar natuurlijk moet bedacht worden dat het niet alleen om geld gaat hier, zoals de coöperatie zelf ook zegt. De coöperatie wil "bijdragen aan een omschakeling naar een duurzame energievoorziening". "De oude wereld is op en wij gaan een nieuwe maken", zo zegt project-voorbereider Pim de Ridder in een filmpje.
"Ik zie, als daar 5 windmolens staan, een stad die zich aan het voorbereiden is op de toekomst." Het zou mooi zijn als ook andere steden, zoals bijvoorbeeld Utrecht en Den Haag, dat gaan doen.

 

Vragen aan secretaris Ineke de Jong van coöperatie Windpower Nijmegen:


Voor hoeveel draagt PPM Oost bij? Is dat het verschil tussen 3,5 miljoen eigen vermogen en de 2 miljoen van de leden?
PPM Oost (of eigenlijk Innovatie- en Energiefonds Gelderland) draagt inderdaad het verschil bij tussen max. eigen vermogen en de inbreng van de leden.

Waarom wordt leden niet in staat gesteld om meer dan 2 miljoen bij te dragen, gezien het succes? Is dat om niet boven de 2,5 miljoen van de AFM te komen, waarboven een prospectus verplicht is?
Er zijn meerdere redenen dat leden niet in staat worden gesteld meer bij te dragen. Ander geld (bank / PPM Oost) is 'goedkoper'; meer eigen vermogen heeft dus een negatief effect op het verwachte rendement. Daarnaast is PPM Oost bereid een deel van de ontwikkelkosten risicovol voor te financieren, op voorwaarde dat zij ook met een achtergestelde lening van minimaal 1,5 miljoen euro omvang kunnen deelnemen in het project. Deze voorfinanciering hebben wij hard nodig. Wij willen dit niet voorfinancieren met geld van de leden, gezien de risico's die nog spelen tijdens de voorbereiding.
Tot slot zijn op een gegeven moment afspraken gemaakt over de omvang / indeling van de financiering, waar verder keuzes op zijn gemaakt. De coöperatie heeft toegezegd te streven naar 2 miljoen euro eigen vermogen. Het is boven alle verwachtingen dat we veel meer inschrijvingen hebben voor windaandelen dan deze 2 miljoen euro, waar we uiteraard heel blij mee zijn, maar we nu niet meer kunnen kiezen voor ophogen van het eigen vermogen vanuit de coöperatie.


Kunt u zeggen wat de factoren zijn geweest die maken dat het hier lijkt te gaan lukken, in vergelijking met bijvoorbeeld het project in Utrecht (zodat iedereen daar van kan leren)?
Factoren die maken dat het hier lukt, kort samengevat:
- Opdracht van de gemeente aan de stichting Wiek-II om een burgercoöperatie op te richten
- Gedegen projectontwikkeling van Wiek-II
- Enthousiaste coöperatie met betrokken leden en bestuur
- Ook steun van de gemeenteraad op m.n. het bestemmingsplan is een succesfactor geweest.

 
Worden eventuele reserves aan het einde van de looptijd nog verdeeld onder de aandeelhouders. Ligt het niet voor de hand dat die reserves er zijn?
Reserves aan het einde van de looptijd, die inderdaad te verwachten zijn, worden uitgekeerd door Windpark Nijmegen-Betuwe BV aan de coöperatie. Het is dan aan de algemene ledenvergadering om te besluiten hoe dit verder wordt bestemd. Een mogelijkheid is hier uiteraard om dit uit te keren.

Als de vijfde molen er niet komt vindt de coöperatie dat er teveel eigen vermogen is. Een deel zal dan uitgekeerd worden, zo staat in het informatie-document. Waarom is dat?
De zin uit de informatiebrochure is: Als we de vijfde windturbine echter niet kunnen bouwen heeft het project teveel eigen vermogen. In samenspraak met de bank kan het eigen vermogen in het project worden teruggebracht, er zal dan een extra uitkering worden gedaan.
De coöperatie vindt niet dat er dan teveel eigen vermogen is, de BV heeft dan teveel eigen vermogen, financieel-technisch gezien. De uitkering betreft dus uitkering van de BV aan de coöperatie, die vervolgens uitkeert aan de participanten. Zoals het nu in uw stuk staat (en bij ons ook wel een beetje) wekt het de suggestie dat dit direct een uitkering aan de participanten betreft. Dit behoeft enige nuancering.

 

Jurgen Sweegers
Adviesbureau Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn