Actiam komt met vier 'verantwoorde' index aandelenfondsen en gaat het gesprek met bedrijven als Shell aan

1 september 2015 - De vermogensbeheerder Actiam heeft vier nieuwe 'verantwoorde' beleggingsfondsen geïntroduceerd. Maandag werden ze voor het eerst verhandeld op de beurs. Mensen van het bedrijf mochten ter gelegenheid hiervan de beurshandel van die dag openen door op de gong te slaan. Actiam was vroeger onderdeel van SNS Reaal, en is nu in handen gekomen van het Chinese Anbang.

Belangrijk
De fondsen zijn in principe zogenaamde trackers. Dat betekent dat ze bepaalde indices volgens. De AEX is een index, maar ook bijvoorbeeld de Dow Jones. Een index is een gewogen gemiddelde van de koersen van een aantal aandelen, bijvoorbeeld van de vijfentwintig belangrijkste aandelen die aan de Amsterdamse beurs genoteerd staan, zoals de AEX. De belangrijke fondsen tellen zwaarder dan de minder belangrijke fondsen. Zo is het gewicht van Shell in de AEX (15%) veel groter dan dat van TNT (0,66%), om maar wat te noemen. We lezen 's avonds in de krant of zien op TV de laatste stand van de AEX. We lezen dan dus wat de 25 belangrijkste aandelen gemiddeld gedaan hebben op de Amsterdamse beurs. Indices kunnen ook worden samengesteld op basis van koersen van meerdere beurzen. MSCI is een bekende 'uitgever' van indices.

IRL
Zo'n index kun je in het echt nabootsen. Als je een 'mandje' met aandelen koopt met daarin alle aandelen van de AEX, waarin het gewicht van ieder aandeel precies even groot is als het gewicht van dat aandeel in de AEX, dan heb je dus een AEX IRL (in real life), bij wijze van spreken. Het rendement hiervan zal hetzelfde zijn als de beweging van de AEX. Maar zelf een mandje samenstellen is ingewikkeld. Ook moet je dan ieder jaar de indeling gaan veranderen, want de AEX verandert ieder jaar en soms tussentijds als gevolg van faillissementen en overnames. Daarom zijn er inmiddels veel beleggingsfondsen die dat doen, en waar particulieren in kunnen beleggen. Het rendement zal niet precies even groot (of klein, of negatief) zijn als de stijging of daling van de AEX, omdat er bepaalde kosten afgaan en omdat het fonds de AEX mogelijk soms niet precies kan bijhouden.

Volgers volgen
Deze indexfondsen of trackers (volgers) of ETF's (exchanges traded funds) zijn erg in opkomst de laatste jaren. Dat komt omdat uit verschillende onderzoeken bleek dat het rendement van fondsen met een actieve beheerder (iemand die dus actief inkoopt en verkoopt op basis van zijn eigen inzichten) over het algemeen niet hoger is dan de ontwikkeling van indices. Over tien jaar gemeten doet slechts 10% van de actief beheerde fondsen het beter dan een index die het beste bij het fonds aansluit. Veel mensen zeggen, op grond van dat teleurstellende resultaat: laat mij maar gewoon beleggen in een tracker. Vandaar de populariteit. Meer dan 1000 miljard is er al in belegd. Dan is het nog wel zaak om te beleggen in de juiste tracker. Er zijn er inmiddels duizenden.

MSCI
Daar zijn er nu dus vier bijgekomen. De fondsbeheerders van Actiam volgen in principe een index. Dan zijn vier indices van MSCI, die een geografisch karakter hebben. Het zijn de MSCI index voor de wereld, Europa, Noord-Amerika en de Pacific. In die indices worden honderden bedrijven uit die regio's meegenomen. In principe is die voor de wereld dus het breedst, die voor bepaalde regio's zijn weer erg afhankelijk van de vraag hoe het in die regio gaat. Maar de fondsbeheerders van Actiam volgen de indices niet precies. Ze wijken af van de samenstelling van de index om de portefeuille meer verantwoord te maken. De fondsen heten dan ook: 'ACTIAM verantwoord index aandelenfonds Europa', 'ACTIAM verantwoord index aandelenfonds Noord Amerika', 'ACTIAM verantwoord index aandelenfonds Pacific' en 'ACTIAM verantwoord index aandelenfonds Wereld'.

Uitsluitingen
Actiam neemt niet alle aandelen op als de indices. De fondsbeheerder sluit bepaalde bedrijven uit. Dat zijn de fondsen die niet aan de fundamentele beleggingscriteria van Actiam voldoen. Zo vallen bedrijven als Airbus en Boeing buiten de boot omdat ze wapentuig fabriceren terwijl G4S en Tepco afvallen omdat ze de mensenrechten zouden schenden. De weging van andere aandelen wordt dan vergroot. "Zo wordt, wanneer we een oliebedrijf uitsluiten, het belang in het meest vergelijkbare bedrijf vergroot. Dit is een bedrijf dat wel aan onze criteria voldoet. Dit met als doel om zo min mogelijk afwijking van de beweging van de index te krijgen en toch niet te investeren in bedrijven die niet passen bij onze fundamentele beleggingscriteria", zo laat het hoofd van het ESC-team Dennis van der Putten aan ons weten. ESC staat voor Environment, social en government; dit team houdt zich bezig met verantwoorde beleggingen.

Zwart-wit
De set aan criteria en het beleggingsbeleid lijken op die van de ASN-bank en dat is niet vreemd want ASN is een van de opdrachtgevers van Actiam. ASN stelt eigen criteria en beleid op, zo benadrukt Van der Putten. Actaim voert dat beleid slechts uit. "Wel past het beleid van ASN bij het DNA van Actiam, anders zouden beide partijen ook niet samenwerken." De beheerder van de vier nieuwe fondsen is minder streng in de leer dan ASN. Want in een bedrijf als Shell wordt wel belegd. "Het is niet altijd zwart-wit. Er is een heel groot grijs gebied", zo zegt woordvoerder Elvira Bos van Actiam. Met bedrijven als Shell wordt de dialoog aangegaan, samen met andere vermogensbeheerders die een belang hebben in dat bedrijf. En dat levert resultaat op. Zo heeft Shell als gevolg daarvan beloofd meer openheid over het klimaatbeleid te geven. Op twitter werd er toen cynisch gereageerd. Maar eigenlijk is dat wel heel goed. Je kunt Shell verketteren en zeggen: 'Daar mag je nooit en te nimmer in beleggen.' Maar louter de beslissing om al dan niet in een bedrijf te beleggen heeft niet zo veel effect, zo heb ik toevallig vorige week beargumenteerd. "Wij gebruiken uitsluitingen om een punt te maken, geloven wel dat dit iets bereikt. Maar minder dan een gesprek (engagement), zo is onze ervaring", aldus Van der Putten.

 Tussenweg
Actiam is duidelijk aan het zoeken naar een tussenweg en dat is goed. Het is een stap in de goede richting. Verduurzaming komt niet alleen tot stand door in windmolenparken en zonne-energie-centrales te investeren maar ook, of misschien zelfs nog wel meer, door te zorgen dat bestaande bedrijven meer duurzaam of verantwoord te werk gaan dan nu. Daarnaast is het zo dat veel beleggers best wel geïnteresseerd zijn in verduurzaming, maar dat het voor hen niet meteen de 'hippe kant' op hoeft door mee te doen met crowdfunding-acties en dat soort zaken. Ze blijven wellicht graag binnen de vertrouwde kaders van de financiële wereld. Ook om die reden zijn de fondsen van Actiam een welkome aanvulling. Het is wel zaak voor fondsbeheerders als Actiam om duidelijk te maken welke afwegingen gemaakt worden. Dat is tot nog toe voor wat betreft deze vier fondsen nog niet heel duidelijk voor de buitenstaander. Ook is het zaak om de begrippen 'duurzaam' en 'verantwoord' goed te definiëren en te bepalen welk begrip wanneer op zijn plaats is. Zo sprak de bekende voorman van Actiam Corné van Zeijl over 'duurzame fondsen', die deze week geïntroduceerd werden, maar dat lijkt toch een iets te sterke term. Van der Putten stelt in een reactie hierop dat er voor verschillende opdrachtgevers verschillende criteria worden gehanteerd. "Die variëren in de mate van duurzaamheid/verantwoord. Wat ze gemeen hebben is dat ze allen voldoen aan de Actiam criteria."

Toekomst
Ondertussen is Actiam samen met de andere bedrijven van verzekeraar Vivat (Zwitserleven, Reaal, Route Mobiel, etc.) onderdeel geworden van het Chinese Anbang. Vraag is of de bedrijven in de toekomst geheel vrij blijven in het formuleren van hun beleid en hun eigen strategische keuzes kunnen blijven maken. Hopelijk wel, maar je weet het nooit. In ieder geval draaien de bedrijven van Vivat nu goed en dat zal de aandeelhouder tevreden stellen, zo stelt Bos. Er is steeds meer vraag naar duurzaam beleggingsbeleid, ook bij bijvoorbeeld 'opdrachtgevers' van Actiam zoals Zwitserleven. Discussies worden gevoerd binnen het ESC-team over moreel-ethische kwesties. In die komende tijd zal het team sterk gaan richten op klimaatverandering en in de aanloop van de klimaattop in Parijs zal de visie uitgedragen worden, met name door Van der Putten. Het team gaat met name kijken naar bedrijven die hun CO2-uitstoot gaan verminderen. Daarnaast is er een team dat zich bezighoudt met 'impact investeringen'. Dat verstrekt kleine kredieten aan duurzame bedrijven. Dat is een leuk onderwerp om in de toekomst nog even stil bij te staan.

In ieder geval de Rabobank biedt de fondsen aan. Ze kunnen via internet aangekocht worden door degenen met een beleggersrekening; alleen stonden ze er dinsdag nog niet bij.

Jurgen Sweegers

Adviesbureau Geldengroen.net

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn