Heel de Kamer steunt minister in strijd tegen splitsingsuitspraak Hof

30 juni 2010 - "U slaat de spijker op zijn kop". Dat antwoordde minister Van der Hoeven van Economische Zaken vanochtend op een vraag van Energieenwater.net. We hadden haar de stelling voorgelegd dat privatisering van energiebedrijven niet 'een beetje' verboden kan zijn, net zomin als dat een vrouw een beetje zwanger kan zijn. Toch is het precies dit waar de uitspraak van het Gerechtshof op neerkomt. Het privatiseringsverbod is niet absoluut, zo noemt het Hof dat, en daarom is het Hof van mening dat de Europese regels van het vrije verkeer van kapitaal van toepassing zijn. De gedwongen opsplitsing van de energiebedrijven werd daarmee vorige week ongeldig verklaard.

Kamer steunt minister unaniem in strijd tegen uitspraak Hof
De minister stond ons te woord na afloop van een debat vanochtend in de Tweede Kamer over de uitspraak van de rechter, die ingaat tegen de uitkomst van een jarenlange parlementaire behandeling van de wet. Van der Hoeven herhaalde haar argument dat het Hof in de afwegingen treedt die tijdens de debatten in het Parlement zijn gemaakt. Ook de 'noodzaak' en de 'proportionaliteit' van de maatregel zijn uitgebreid aan de orde geweest, ook bij het in werking stellen van de wet door Van der Hoeven. Het privatiseringsverbod is volgens Van der Hoeven wel degelijk absoluut, zo zei ze vanochtend. Voorkomen moet worden dat de risico's van commerciële activiteiten worden afgewenteld op de netten. "Dat was wat er gebeurde", aldus Van der Hoeven. De hele Kamer deelt de analyse van de minister. Samsom (PVDA): "Splitsing is nog steeds gewenst. Uit de uitspraak blijkt hoe rechters zich kunnen verkijken op het publieke belang".

Binnen een week een nieuwe wet
De hele Kamer steunt de minister dan ook volop in haar voornemen om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad en in het nemen van snelle maatregelen om de "hiaten" die nu zijn gevallen op te vullen. Nog voor eind volgende week zal er een wetsvoorstel door de ministerraad worden behandeld die privatisering van netwerkbedrijven meer expliciet dan nu verbiedt. Een "aanpassing van de vorm van het privatiseringsverbod", zo noemt Van der Hoeven dat. De wetswijziging zal natuurlijk nog door de Eerste en Tweede Kamer moeten, maar Van der Hoeven gaat er vanuit dat dit is gebeurd voordat de Hoge Raad uitspraak zal doen, ook al staat het zomerreces nu voor de deur. Van der Hoeven weet echter niet of de Hoge Raad zich nu op de oude wet of op de nieuwe wet zal gaan baseren, zo zegt ze in antwoord op een vraag van Energieenwater.net. Deze toestanden vergen veel mankracht. "Dat zou je eigenlijk voor iets anders willen gebruiken", zo zei van de Hoeven nog.

Minister steekt nek uit
Ook zal het Besluit financiering netwerkbedrijven worden aangepast. Het doel hiervan is om te voorkomen dat Eneco en Delta (de enige bedrijven die nog niet opgedeeld zijn) zich nu vrijwillig opsplitsen maar dat er niet voldoende kapitaal aan de netwerkbedrijven wordt meegegeven. Een eis die verbonden was aan de gedwongen splitsing was namelijk dat de netbeheerders een eigen vermogen van 40% van het totale vermogen zouden meekrijgen. Eneco was om die reden al van plan om geld op te halen bij kapitaalverschaffers, maar zag hiervan af na de uitspraak van de rechter. Het gevaar van het niet stellen van kapitaaleisen is dat de holdings de netwerken vol stoppen met schulden en alle bezittingen bij de commerciële bedrijven neerleggen, waarna die laatste bedrijven voor veel geld verkocht kunnen worden. Om dit te voorkomen wordt dus dat besluit aangepast. "Ik steek mijn nek uit", zo zei de minister want het is niet zeker dat deze aanpassing wel geslikt zal worden door rechters, mocht Eneco of Delta dat besluit gaan aanvechten.

Twijfel over middellijk aandeelhouderschap
Van der Hoeven vindt het niet nodig om het zogenaamde 'middellijk aandeelhouderschap' uit de wet te halen. Dit betekent dat een netwerkbedrijf ook via een privaat bedrijf in handen mag zijn van een publieke aandeelhouder. Koppejan (CDA) leek zich af te vragen of het niet veiliger is om de netwerkbedrijven direct onder de publieke aandeelhouders te hangen, ook omdat dit middellijk aandeelhouderschap voor het Hof een reden leek te zijn om te spreken van een 'niet absoluut' privatiseringsverbod. Van der Hoeven stelde echter dat de essentie van de uitspraak van het Hof ergens anders lag: namelijk in het makkelijk ongedaan kunnen maken van het privatiseringsverbod. Dit moet aangepakt worden. Bovendien stelde ze dat als je middellijk aandeelhouderschap zou verbieden, je de lokale overheden een instrument om risico's af te dekken zou afnemen. "Het middellijk aandeelhouderschap is een normale constructie om financiële risico's te beperken."

Uitspraak wringt ook met Europese regelgeving
Verschillende Kamerleden spraken hun verbazing uit over het feit dat de splitsingswet van te voren door Brussel is goedgekeurd en dat die nu door een Nederlandse rechter in strijd wordt geacht met Europese regelgeving. Zowel de Eurocommissaris van Energie als die van Mededinging (Piebalgs en Kroes) hadden er destijds hun zegen er aan gegeven, zo beaamt Van der Hoeven. Het is des te vreemder omdat Europa zelf afsplitsing van de netten als de meest wenselijk optie ziet en Nederland wat dat betreft tot het schoolvoorbeeld van hoe het moet had uitgeroepen, zoals VVD Kamerlid Van Nieuwenhuizen zei. "Dat wringt", zo zei Van der Hoeven. "En daarom ga ik ook in cassatie". Het was volgens haar logisch geweest als het Hof eerst vragen had gesteld aan het Europese Hof, wat ze niet gedaan heeft. En Koppejan stelde dat het wenselijk is als de Hoge Raad straks wel eerst dat soort pre-justitiële vragen aan het Europese Hof gaat stellen. De uitspraak kan immers ook van belang zijn voor andere landen die het netten willen afsplitsen.

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn