Minister vs Hof: Privatisering van energienetten wordt nog explicieter verboden

29 juni 2010 - Privatisering van netwerkbedrijven wordt nog explicieter dan nu verboden. De regering komt daarvoor binnenkort met een wet, zo schrijft minister Van der Hoeven van Economische Zaken aan de Tweede Kamer. Ze reageert hiermee op de uitspraakvan het Gerechtshof van Den Haag. Die verklaarde vorige week de wet die de splitsing van energiebedrijven regelt ongeldig, met name omdat ze vond dat er geen 'absoluut' privatiseringsverbod voor de netwerken zou zijn.

Gerechtshof heeft het mis
Privatisering is nu verboden maar dat verbod is, zo redeneert het Hof, vrij eenvoudig ongedaan te maken. De minister zou daar alleen 'in een achternamiddag' over kunnen beslissen. Vandaar dat de Europese regels van het vrije verkeer van kapitaal van toepassing zijn en dat de politiek de energiebedrijven zich niet mag dwingen om zich op te splitsen. Energiebedrijven moeten immers ook in netwerken kunnen blijven investeren. Het Hof schreef dat zo'n beslissing van de minister om privatisering van een bedrijf toe te laten niet hoeft te worden voorgelegd aan de Kamer, maar dat blijkt niet zo te zijn, zo schrijft Van der Hoeven.

Hof gaat voorbij aan publieke belang
De minister haalt vrij krachtig de argumenten van het Hof onderuit. Vandaar dat Van der Hoeven ook in cassatie gaat bij de Hoge Raad. Ze heeft gevraagd om een spoedprocedure. Het privatiseringsverbod is wel degelijk eenduidig vastgelegd in de wet, zo schrijft Van der Hoeven. Verder gaat het Gerechtshof voorbij aan het publieke belang dat met het wetsvoorstel gemoeid is. Het Hof concludeerde dat de wet met name bedoeld is om de markt te ordenen en vindt dat het te ver gaat om hiervoor de regels omtrent het vrije verkeer aan de kant te schrijven. Bij marktordening denkt het Hof vooral aan het voorkomen van kruissubsidies, zo blijkt het het vonnis. Maar de marktordening die met het wetsvoorstel beoogd wordt gaan veel verder, zo vindt Van der Hoeven.

Leveringszekerheid veilig stellen
De wet is bedoeld om de belangen van de consument te waarborgen en de leveringszekerheid veilig te stellen. Want als netten in private handen komen bestaat het gevaar dat financiële risico's worden afgewenteld op die netten en dat, als de bedrijven in problemen komen, dus ook de levering van energie in gevaar komt. En daarvoor is een inbreuk op het vrije verkeer van kapitaal wel degelijk op zijn plaats, zo vindt de minister. Vandaar dat de politiek een groepsverbod heeft ingesteld: commerciële bedrijven mogen geen belang hebben in netwerkbedrijven en omgekeerd.

Op de stoel van de wetgever
De staat heeft mogelijk, in de procedure bij het Hof, het risico dat netwerkbedrijven omvallen omdat de moederbedrijven commerciële avonturen aangaan en dat de leveringszekerheid hierdoor in gevaar komt te weinig benadrukt. Bij de behandeling van de wet is het wel allemaal uit en te na ter sprake gekomen. "Door de regering en door beide Kamers is vastgesteld dat een verdergaand optreden door middel van het groepsverbod noodzakelijk was", zo schrijft Van der Hoeven. En: "De Kamers zijn niet over één nacht ijs gegaan", waarna de minister nog eens in andere woorden schrijft dat de rechter op de stoel van de wetgever is gaan zitten: "Het gerechtshof treedt vol in de uitvoerige afwegingen die de formele wetgever al eerder al heeft gemaakt", zo schrijft ze.

Hof gaat voorbij aan van alles
Ook andere aspecten zijn trouwens te weinig aan bod gekomen in de procedure, zoals het feit dat de publieke aandeelhouders (gemeenten en provincies) door de splitsing hun belang in de commerciële energiebedrijven van de hand konden doen. Dat hadden ze anders niet gekund want er is wel degelijk een privatiseringsverbod voor die netten, ook al wordt daaraan gemorreld door het Hof. Juist door de splitsing is het dus mogelijk geworden de energiebedrijven naar de vrije markt te brengen en konden de regels van het vrije verkeer van kapitaal, door het Hof van zo'n groot belang geacht, volop hun beloop krijgen. Bovendien zijn de publieke aandeelhouders nu verlost van de grote commerciële risico's die gepaard gingen met de belangen in de commerciële energiebedrijven. Dat is ook een publiek belang.

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn