Geen draagvlak, maar wel een wet voor de opslag van CO2 in de grond

22 maart 2010 - Er is een wet op komst voor de ondergrondse opslag van CO2. Minister Van der Hoeven van Economische Zaken heeft de wet naar de Tweede Kamer gestuurd. Bedrijven die CO2 willen gaan opslaan moeten daarvoor een vergunning aanvragen en de vergunningverlening moet aan allerlei eisen voldoen. De wet is de implementatie van een Europese richtlijn. Met die implementatie is enige haast geboden omdat in Nederland bedrijven als Shell in de startblokken staan om CO2 in de grond onder Barendrecht op te gaan slaan. Op speciaal verzoek van de Tweede Kamer is geregeld dat de vergunningverlening hiervoor voldoet aan de Europese regelgeving. Ondertussen blijkt er in Nederland nauwelijks draagvlak voor de opslag van CO2 te bestaan, zo concludeert Greenpeace.

Niet nieuw maar toch anders
De nieuwe regels voor de opslag voor CO2 worden voor het grootste deel opgenomen in de Mijnbouwwet, dat is de wet die de winning van olie en gas regelt. Overigens is er nu voor de opslag van CO2 ook al een vergunning nodig op basis van die wet; maar nu wordt de vergunningverlening dus op Europese leest geschoeid. Niet alleen voor de opslag maar ook voor de opsporing van CO2-opslagplaatsen moet een vergunning worden aangevraagd. 'Opsporing' betekent hier het uitvoeren van een boring om te kijken of een bepaalde plaats geschikt is voor CO2 opslag. Van der Hoeven verwacht niet dat er opsporingsvergunningen zullen worden aangevraagd omdat CO2 hier te lande zal worden opgeslagen in lege gasvelden en er al voldoende bekend is over die gasvelden.

Geen CO2-opslag bij winning van gas, of toch wel?
Vergunningen voor de opslag van CO2 op een bepaalde plaats kunnen niet verleend worden als er al een bedrijf aan de gang is met de winning van olie of gas, zo regelt de nieuwe wet. Als dat bedrijf zelf er CO2 op wil gaan slaan moet het eerst de vergunning voor de winning van de olie of het gas teruggeven. Op dat moment kunnen echter ook andere partijen een vergunningsaanvraag indienen. Maar opvallend genoeg kan een bedrijf dat aan de slag is in een bepaald veld wel CO2 injecteren als dit ten bate komt aan de olie- of gaswinning. Daarvoor heeft het niet eens een vergunning nodig. Het schijnt dat CO2-injectie in een bijna leeg gasveld de winning van het resterende gas gemakkelijker kan maken (doordat het de druk verhoogd).

Third party acces niet populair
Het bedrijf dat CO2 in de grond wil gaan stoppen moet aantonen dat het financieel solide is en voldoende technische kennis heeft en moet plannen overleggen voor de afsluiting van het veld, voor het risicobeheer, voor de monitoring van het veld, voor wat er moet gebeuren als er CO2 lekt en over mogelijke bodemdalingen. Al die stukken maken al onderdeel uit van de vergunning, wat anders is dan hoe het nu is geregeld in de Mijnbouwwet (bedrijven hoeven zich daarover nu pas later zorgen te maken). Ook is bepaald dat het bedrijf capaciteit in de opslagplaats en in de transportleidingen ter beschikking moet stellen aan derden (zogenaamde third party acces). Maar onder deze eis, die over het algemeen niet zo populair is bij investeerders, is weer gemakkelijk uit te komen.

Verantwoordelijkheid overdragen/afschuiven
Wat ook heel anders is dan bij de winning van olie en gas is dat de CO2-opslagplaats na verloop van tijd wordt overgedragen aan de overheid. De richtlijn schrijft voor dat het bedrijf dat CO2 in de grond stopt, dit na twintig jaar kan doen. De Nederlandse overheid benadrukt echter dat dat ook eerder kan zijn als voldoende duidelijk is dat de CO2 veilig is opgeslagen. Verwacht kan worden dat bijvoorbeeld in het geval van Barendrecht het veld al snel overgaat naar de Nederlandse overheid; Shell zal zo snel mogelijk van verantwoordelijkheid van het veld af willen.

Voetbalveldje naast de stookinstallatie
De Europese richtlijn gaat behalve over opslag van CO2 ook over het transport en de afvang van het broeikasgas uit de rookgassen van stookinstallaties. Zo stelt de richtlijn dat stookinstallaties met een vermogen van meer dan 300 MW geschikt moeten zijn voor de afvang van CO2. Ze moeten, in andere woorden, capture-ready zijn. Het is de vraag of deze eis, die niet in de Mijnbouwwet maar ergens ander terecht zal komen, iets meer inhoudt dan dat er een veldje naast de stookinstallatie wordt vrijgehouden waar straks een CO2-afvanginstallatie kan worden gebouwd. Eisen dat er daadwerkelijk CO2 afgevangen gaat worden kan nu nog niet omdat de techniek daarvoor nog niet rijp is. Het zal mogelijk betekenen dat bedrijven in de toekomst hun ketel kleiner dan 300 MW proberen te houden.

Geen draagvlak onder gemeenteraadsfracties
Met de wet krijgt de opslag van CO2 dus een meer solide wettelijke basis. De voorstanders van CO2-opslag (met name grote bedrijven) drongen daar sterk op aan omdat nu duidelijk is dat ze de permanente verantwoordelijkheid van het veld kunnen afschuiven op, sorry overdragen aan, de overheid en omdat nu duidelijk is dat ze CO2-rechten krijgen voor de hoeveelheid CO2 die ze onder de grond stoppen, die ze ook weer kunnen verkopen op de markt. Het draagvlak onder de lokale politiek voor CO2-opslag is echter minimaal, zo concludeert Greenpeace uit eigen onderzoek onder raadsfracties in gemeenten die mogelijk in de toekomst te maken krijgen met CO2-opslag. Zo is 75% van de 91 raadsfracties die reageerden op een enquête tegen de komst van het gas naar hun gemeenten.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn