Onverwachte wending: kolenbelasting én CO2-uitstootnorm

21 mei 2010 - Het CDA moest even slikken, maar het stond er echt. Het amendement dat werd ingediend bij de behandeling van de anti-kolencentralewet van Groenlinks bepaalt dat de CO2-uitstootnorm voor kolencentrales in aanvulling komt op de belasting. Woensdag leek het erop dat die in plaats van de belasting zou komen. De kans bestaat dat het amendement, ingediend door Groenlinks, PVDA en CU, wordt aangenomen. Gisterenavond was het de beurt aan de indiener van het wetsvoorstel, Kees Vendrik, om te antwoorden op de vragen van de Kamer. Ook minister De Jager van financiën deed een duit in het zakje en kon pas laat zijn bed inkruipen.

Ongewenste investeringen in kolencentrales
Het wetsvoorstel houdt dus in dat er vanaf 2012 een belasting op het gebruik van kolen in kolencentrales wordt geheven. De wet gaat in als de prijs van CO2-uitstootrechten in 2011 minder dan 50 euro bedraagt (die is nu zo'n 15 euro dus de kans daarop is groot). De belasting hoeft alleen betaald te worden als de CO2-uitstoot meer dan 550 gram per kilowattuur bedraagt. In totaal zijn er nu zes kolencentrales in Nederland. Drie partijen zijn bezig met de bouw ervan en Nuon moet nog beslissen of het aan de centrale in de Eemshaven een koleneenheid toevoegt. In totaal zorgen die drie nieuwe centrales voor 17 tot 19 miljoen ton CO2-uitstoot per jaar, ongeveer 10% van de totale Nederlandse uitstoot en evenveel als die van alle auto's in Nederland. Sta je daar met je spaarlamp te pielen in de kelder.

Wel gloeilampen verbieden maar geen kolencentrales
Een ongewenste situatie dus, daar is iedereen het over eens. Eigenlijk is het al te laat voor het nemen van maatregelen want de overheid heeft in de afgelopen jaren wat al te royaal vergunningen verstrekt. Maar Vendrik probeert het dus toch; en iedereen heeft daar sympathie voor. Hij verdedigde de wet met verve. Hij moest de indruk vermijden dat zijn voorstel alleen maar bedoeld is voor het pesten van kolenboeren, want dat zou een rol zijn die de wetgever niet past. Daarom probeerde hij de wet in het licht te plaatsen van een verduurzaming van de energievoorziening. Het "corrigeren van de markt'', noemde hij dat.

Kiezen of delen
Eigenaren van kolencentrales hebben het zelf in de hand; ze kunnen ervoor zorgen dat ze de belasting niet hoeven te betalen door bijvoorbeeld de CO2 op te slaan of door biomassa bij te stoken. Dan komen ze onder die 550 gram per ton uit, zo was het betoog. Een illusie, want CO2-opslag onder de grond is nog niet mogelijk en biomassa is waarschijnlijk niet in voldoende mate, in duurzame vorm, beschikbaar, zoals verschillende parlementariërs al zeiden. Vendrik probeerde zijn wet ook beter verteerbaar te maken door ervoor te pleiten dat de belastingopbrengst ten goede komt aan investeringen in duurzame energie, bijvoorbeeld door dezelfde eigenaren van kolencentrales. Daarmee zou ook het concurrentienadeel van deze centrales worden gecompenseerd. Hij omarmde daarmee dus ook het standpunt van de SP.

Wel of niet IPPC-proof?
Maar minister De Jager maakte met dit voorstel korte metten. Het is lastig om belastinginkomsten zo specifiek te oormerken voor een bepaalde doelgroep. Dat zou al gauw gezien worden als staatssteun.  De regering leek niet echt voorstander van de wet van Groenlinks. En ook het amendement kon niet op echte hartverwarmende reacties van de kant van het kabinet rekenen. Dat amendement komt erop neer dat kolencentrales niet meer dan een maximum aan CO2 per kWh mogen uitstoten, bijvoorbeeld eveneens 550 gram. (Een gemiddelde centrale stoot tussen de 900 en 1000 gram uit). Voor nieuwe centrales gaat de norm meteen in en voor centrales die al een vergunning hebben, per 2025. Volgens de minister is het opleggen van zo'n norm echter in strijd met de Europese IPPC-richtlijn, maar Vendrik (en ook Samsom woensdag) bestrijden dat. Die richtlijn wordt momenteel herzien en er zijn amendementen aangenomen die zo'n CO2-norm mogelijk maken.

Uitkomst is ongewis
Mogelijk wordt het amendement ondanks de reserves van De Jager aangenomen, want behalve dat die gesteund wordt door CU, Groenlinks en de PVDA stemt waarschijnlijk ook de SP voor en mogelijk ook VVD. Wat echter een probleem voor de VVD kan zijn is dat de CO2-norm een aanvulling is op de belasting en daarvoor niet in de plaats komt. De partij zal daardoor mogelijk de wet als geheel niet kunnen steunen. Het CDA steunt de wet mogelijk niet en de PVV zeker niet. Op verzoek van De Jager legt de Kamer het amendement, eigenlijk een soort nieuw wetsvoorstel, nog voor aan de Raad van State. Die zou binnen twee weken een advies moeten moeten kunnen geven, zodat de behandeling van de wet kort na de verkiezingen hervat kan worden.

Een ding heeft het debat in ieder geval opgeleverd: Uitgesproken is dat het overgrote deel van de Nederlandse Tweede Kamer de investeringen in kolencentrales door RWE, Eon, Electrabel en, mogelijk, Nuon, ongewenst vindt.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn