Atsma dwingt gemeenten tot afstoten taken, ondanks uitspraak Eerste Kamer

15 augustus 2011 - Staatssecretaris Atsma van Milieu gaat gemeenten dwingen zich te onderwerpen aan zogenaamde regionale uitvoeringsdiensten, ofwel RUD's. Ze moeten hun milieutaken voor eind 2012 in dergelijke RUD's hebben ondergebracht, anders gaat Atsma die taken afpakken en naar de provincie overbrengen, zo dreigt hij. Deze aanpak is opmerkelijk omdat de Eerste Kamer heeft bepaald dat het initiatief bij de gemeenten zelf moet liggen en omdat Atsma geen wettelijke basis heeft om gemeenten daartoe te dwingen.

Vierde macht
De bedoeling is dat gemeenten, en het liefst ook waterschappen, samen zo'n regionale uitvoeringsdienst oprichten en dan taken op het gebied van vergunningverlening daarin gaan onderbrengen. Het voordeel zou dan zijn dat niet iedere gemeente zelf ambtenaren in dienst hoeft te hebben voor die taken, waarmee de dienstverlening professioneler zou worden. Het ministerie van Vrom, opgegaan in I&M, is groot voorstander van die diensten, waarschijnlijk omdat het dan de grip op de uitvoering kan vergroten. Het ministerie blijft maar pushen om gemeenten te kunnen dwingen zich in zo'n uitvoeringsdienst te verenigen.

Geen hypotheek
Een aantal gemeenten wil dat niet en wordt daarin gesteund door de Eerste Kamer. Die heeft zich altijd verzet tegen verplichte uitvoeringsdiensten. Er is veel discussie over het onderwerp geweest bij de behandeling van de Wabo en de behandeling van de wet werd er zelfs voor stil gelegd. De Kamer nam een motie aan die bepaalt dat "vormgeving en realisatie van de regionale uitvoeringsstructuur (Rud’s) niet bij wet dient te worden opgelegd". Het primaat voor samenwerking moet bij gemeenten liggen en die kan gestalte krijgen in uitvoeringsdiensten, zo staat in de overwegingen. De regering moet daar geen hypotheek op leggen.

Lak
De regering heeft daar echter lak aan zo blijkt. "Vóór 1 oktober 2011 moeten de concrete stappenplannen gereed zijn, gericht op realisatie van de RUD’s per uiterlijk 1 januari 2013", zo staat in de brief van Atsma. Atsma gaat gemeenten die zich blijven verzetten taken afpakken. De taken op het gebied van de Wabo (afgifte van de omgevingsvergunning, de organisatie van de meldingsplicht) brengt hij dan onder bij de provincie. De provincies gaan die taken dan alsnog onderbrengen in RUD's. De staatssecretaris wil er nog even snel een algemene maatregel van bestuur doorheen jassen om die confiscatie mogelijk te maken.

Tegen heug en meug
Een groot deel van de gemeenten werkt overigens wel mee aan de vorming van RUD's, al dan niet tegen heug en meug. Volgens Atsma zijn er nu zo'n 30 RUD's in oprichting, waarvan één in Drenthe, zeven in Gelderland, één in Groningen, twee in Overijssel, één in Utrecht, één in Zeeland, vijf in Zuid-Holland en één in Limburg.  Elders zijn de plannen iets vager, zoals in Brabant waar drie RUD's op stapel staan. In Flevoland en Friesland zijn er plannen voor de oprichting van ieder één RUD en in Noord-Holland komen er twee tot vijf. Die laatste provincie moest op het matje komen, vanwege te weinig daadkracht.

Democratisch tekort
Behalve dat het de autonomie van de gemeenten aantast, zijn er ook andere nadelen aan de RUD's. De werkzaamheden van de diensten onttrekken zich grotendeels of zelfs geheel aan democratische controle. Zo zijn een aantal jaren geleden door de Milieudienst Rijnmond, een voorloper op dat gebied, vergunningen afgegeven voor de bouw van kolencentrales, zonder dat ook maar iemand daar invloed op leek te hebben. De kwaliteit wordt straks in zekere mate op een technocratische manier gecontroleerd door de inspecteurs van het ministerie van I&M, maar de politieke lading van de keuzes die gemaakt worden blijft onder de oppervlakte.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn