Schaliegasdebat: Verhagen komt met niet-bestaande lijst van verboden chemicaliën, PVDA dreigt

9 november 2011 - Minister Verhagen komt met een lijst met chemicaliën die door mijnbouwbedrijven mogen worden gebruikt bij fracking: het splijten van hard gesteente bij de winning van gas. Dit beloofde hij tijdens een debat over het onderwerp, woensdagochtend in de Tweede Kamer. Dat lijkt makkelijker gezegd dan gedaan, want zo'n lijst is er nu niet. Verhagen zegde ook toe dat het moratorium dat nu is afgekondigd voor het uitvoeren van proefboringen, niet alleen geldt voor de schaliegaswinning in Noord-Brabant, maar ook voor de beoogde winning van gas uit steenkoollagen in Gelderland. De PVDA stelde zich dreigend op: 'alleen winning van onconventioneel gas als er zicht is op ontwikkeling van duurzame energie'.

Niet weer TNO
Het debat woensdagochtend was een vervolg op een eerder debat over schaliegaswinning. Veel tijd was er daarom niet voor ingeruimd. Er waren onder meer vragen over het onderzoek wat Verhagen heeft aangekondigd. De minister wil het onderzoek beperken tot de vraag wat de veiligheidsrisico's zijn van de winning van schaliegas en wat de gevolgen zijn voor natuur, milieu en mens. Paulus Jansen (SP) wil dat Verhagen meer vragen gaat onderzoeken, zoals de vraag naar de gevolgen voor het landschap en de gevolgen voor andere economische activiteiten. De Gelderse Milieufederatie had hiervoor gepleit in een brief. Verhagen wilde echter niet verder gaan dan zijn oorspronkelijke toezegging. Gevolgen voor het landschap vallen volgens hem onder het kopje natuur. Volgens Jansen heeft Verhagen niet goed door waar de zorgen van omwonenden precies uit bestaan.

Alweer TNO, geen nulmeting
Ook leek Verhagen er weinig voor te voelen om het onderzoek uit te laten voeren door een onafhankelijke buitenlandse organisatie. Onder tegenstanders van de winning van onconventioneel gas wordt gevreesd dat TNO weer de opdracht krijgt en die wordt door hen niet meer als onafhankelijk gezien. Verhagen wilde ook niet ingaan op de wens van Liesbeth van Tongeren (Groenlinks) om een nulmeting voor aanvang van de eerste proefboring te laten uitvoeren. Alleen op die manier kan immers duidelijk worden of de proefboring effect heeft gehad op de omgeving. Wel bevestigde Verhagen dat er ook geen proefboringen ten behoeve van de winning van steenkoolgas mogen plaatsvinden voordat de resultaten van het onderzoek bekend worden; halverwege 2012 worden die verwacht. Vaak wordt over schaliegaswinning gesproken als ook de winning uit ander hard gesteente, zoals steenkool, wordt bedoeld.

Lijstjes
Ook komt er nog een Nederlandse vertaling van het Britse onderzoek naar de relatie tussen aardbevingen daar en de winning van schaliegas. Verhagen zegde ook toe om iets meer duidelijkheid te geven over de vraag welke chemische stoffen gebruikt mogen worden bij het fracken van het gesteente. Maar vraag is of hij die toezegging gestand kan doen. Er bestaan namelijk niet zo'n lijst en er is zelfs geen lijst met stoffen die niet in de ondergrond mogen worden gestopt. Er is wel een Reach-lijst, maar hier staat alleen wat de eigenschappen zijn van chemische stoffen en waar ze voor gebruikt mogen worden. Op het moment dat er nieuwe toepassingen voor stoffen zijn, is nog niet duidelijk of ze daarvoor gebruikt mogen worden, zo zegt Fleur de Huu, die zich inspant om de winningsplannen van tafel te krijgen. In het debat werd ook gesuggereerd dat CDA-Europoliticus Lambert van Nistelrooij in het Europees Parlement bezig is met het opstellen van zo'n lijst, maar niet duidelijk is of dat echt zo is.

Rotzooi
Tegenstanders van de winning van onconventioneel gas voelden zich verder gesterkt door een opmerking van Verhagen over de rotzooi aan buizen en dergelijke die na de winning achter blijft in de grond. Volgens Verhagen is het aan de grondeigenaar in samenspraak met het mijnbouwbedrijf om te bepalen wat hiermee moet gebeuren. Moeten ze eruit worden gehaald of niet? Volgens Jan Juffermans, die betrokken is bij de strijd tegen schaliegas, mag de winning van schaliegas een ander gebruik van de grond, later, niet in de weg staan, zo zei hij na afloop van het debat tegen ons. De gemeente zou kunnen eisen dat de pijpen worden weggehaald, maar dat leidt ook tot problemen. Want dan ontstaan er gaten in de bodem, die ervoor kunnen zorgen dat er lekkages ontstaan, van methaangas of vervuild water. Dit thema kan nog wel eens heel groot worden.

Kamer
Er zal nog een wetgevend overleg komen. Hierin zullen partijen als Groenlinks en de PVDD moties indienen om tot verbod op de winning van onconventioneel gas te komen, maar die moties zullen vrijwel zeker niet gesteund worden. Behalve de VVD lijkt ook het CDA de plannen niet geheel te willen blokkeren, ook al wonen er veel CDA-bestuurders en -stemmers in de regio's waar de mijnbouwbedrijven hun oog op hebben laten vallen. Ook de PVV lijkt gematigd positief, hoewel Jhim van Bemmel zei dat zijn partij er niet akkoord mee gaat zolang er onduidelijkheid is over de veiligheid. PVDA-Kamerlid Diederik Samsom zei een paar keer heel expliciet dat zijn partij de boringen alleen zal steunen als Verhagen met voldoende serieuze plannen voor de ontwikkeling van duurzame energie komt. Gas is inderdaad relatief schoon maar onconventioneel gas mag volgens hem niet in de plaats van duurzaam komen. "Als wij die lijn niet zien gaan we niet akkoord met de winning van onconventioneel gas als excuus." Ook D66 zat op die lijn. "De winning van schaliegas mag niet tot een vertraging in de uitrol van duurzame energie leiden", zo zei Kamerlid Stientje van Veldhoven. Ook moet volgens Samsom eigenlijk eerst een goede discussie over nut en noodzaak worden gevoerd.

Eind goed, al goed
Er ontstond hierop nog een interessant debatje tussen Verhagen en Samsom. Verhagen merkte op dat premier Rutte, dinsdag bij de opening van Nordstream, overspoeld was met de vraag of we niet te afhankelijk worden van Rusland. "Juist de winning van onconventioneel gas zorgt er voor dat we dat niet worden", zo zei Verhagen in de Kamer. Daarbij maakt het niet uit dat het om kleine hoeveelheden gaat. "Alle kleine plukjes leiden tot een verbetering van de voorzieningszekerheid. Zo heeft ook de winning van gas uit kleine velden geleid tot een verbetering van de voorzieningszekerheid, omdat hierdoor het Slochterenveld minder snel uitgeput raakt. Daarnaast is de winning van onconventioneel gas een gewone economische activiteit die tot werkgelegenheid en tot inkomsten leidt." Verhagen beschuldigde Samsom met zoveel woorden van partij-retoriek. "Laten we samen gaan proberen om de leveranciersverplichting van de grond te krijgen" "Dat is precies wat ik wil", zo zei Samsom.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn