Biomassa-centrale Nuon draait na jaren sleutelen eindelijk onbemand. Hoe lang nog?

15 februari 2012 - In de afgelopen weken was het koud. In Lelystad werd een koude-record van -22,9 graden gemeten. De bio-energiecentrale van Nuon in Lelystad heeft dus flink moeten stampen. De centrale is een basis-last centrale en draait dus zo goed als altijd. Het is eigenlijk al een oud besje en na jaren en jaren van sleutelen kan die eindelijk min of meer onbemand draaien, zo vertelde Nuon-medewerker Jaap van Keulen tijdens een rondleiding dinsdag.

Olie
De centrale heeft een vermogen van 6 MW en verwarmt het water voor het warmtenet in Lelystad. Hier zijn zo'n 4500 woningen en zo'n 60 grootverbruikers op aangesloten, inclusief de gevangenis. Die 6 MW is te weinig om de huizen ook in de winter te verwarmen. Daarom staan er nog twee gasgestookte centrales naast van ieder 6MW. Ook is er nog een olie-gestookte centrale van 12 MW, die alleen aanstaat bij 'Elfstedentocht-weer'. De reden dat die laatste op olie draait en niet op gas is dat anders de aansluiting van de Gasunie te duur zou worden. Voor een paar dagen in het jaar zou dan voor veel geld een grote aansluiting aangeschaft moeten worden. (Gasunie voorkomt dus zelf het gebruik van meer gas door de hoogte van de tarieven.)

Oud besje
Verder zijn er ook nog drie WKK-installaties elders in de stad. In totaal heeft Nuon de beschikking over 42MW, waarvan in de afgelopen weken zo'n 36MW stond te draaien. Als een centrale uitvalt moeten de huizen natuurlijk nog steeds verwarmd kunnen worden. Het mooie is dat de biomassa-centrale de spil is. Die zorgt voor de basislast: de warmte die altijd, gedurende heel het jaar door nodig is. Het gas en de olie van Shell en Esso staan op de tweede plaats; zoals het hoort. En dat terwijl de installatie al behoorlijk oud is. In 2000 is die opgetrokken, waarmee die één van de eerste biomassa-installaties in Nederland was. De verwachting is dat die nog 13 jaar meegaat.

Warmte-verkwisting
Behalve 6MW aan thermisch vermogen heeft de installatie ook een Megawatt aan elektrisch vermogen. Een schijntje natuurlijk bij het vermogen van de spiksplinter-nieuwe Electrabel-installatie even verderop, die 1000 MWh per uur op het net kan zetten. Overigens lijkt het vreemd te zijn dat de warmte van de grote Electabel-centrale niet voor de stadsverwarming gebruikt wordt. Volgens een medewerker van Nuon is daar wel naar gekeken, maar kost het aanleggen van de pijpen te veel geld: een miljoen euro per kilometer, terwijl er zo'n 20 kilometer pijp, heen en terug, nodig is. De warmte van die installatie wordt nu geloosd in het IJsselmeer.

Stofzuigerwagen
De bouw van de kleine Nuon-installatie aan de rand van Lelystad heeft heel wat voeten in de aarde gehad. Er was advies ingewonnen bij landen als Noorwegen, die daarmee veel ervaring hebben, maar toch ging het mis. De aannemer ging failliet, waarna de bouw anderhalf jaar stil kwam liggen. En vervolgens duurde het nog jaren voordat de installatie een beetje goed functioneerde. De tijd dat de centrale stil ligt voor onderhoud en schoonmaak werd langzaam teruggebracht van week naar een halve dag nu, om de zes weken. Wat vooral veel tijd kost is het schoonmaken van de oven en de pijpen. Daar komt nu een speciale stofzuigerwagen voor. Roetblazen heeft geen zin, want dan komt het roet elders in de installatie terecht, waarna het daar te warm wordt. Wat verder veel hoofdbrekens kost is het transportsysteem voor het hout. Dat loopt nogal eens vast. Hoe langer de centrale eruit is, hoe langer het ook weer duurt voordat die opgestart is. Er wordt nu gewerkt met schuiven; achteraf gesproken was het beter geweest om met grijpers te gaan werken, zo zegt de manager. Nu kan de centrale eindelijk min of meer onbemand draaien.

Geen mooie balkjes
De centrale draait op vers hout uit de omgeving: de provincies Flevoland, Drenthe en Overijssel. Het is hout dat niet verwerkt kan worden door de houtverwerkende industrie ("De mooie balkjes gaan naar de Gamma en de Praxis"). Zo'n 22000 ton hout per jaar wordt er gevoed aan de centrale, dat wordt aangeleverd door Bio Enerco, een samenwerkingsverband van Staatsbosbeheer en nog drie partijen. Het vochtgehalte van elke container wordt gecontroleerd. Dat moet tussen de 30 en 50% liggen met een gemiddelde van 40%. Een contract voor de aanlevering van het hout voor 15 jaar is afgesloten; dat loopt dus over drie jaar af. De partijen hebben de intentie om met elkaar verder te gaan, zo zeiden vertegenwoordigers van beide partijen dinsdag. Probleem kan echter zijn de oplopende kosten van hout. Nuon krijgt geen subsidie meer voor de installatie, zodat het mogelijk aantrekkelijk wordt om die maar helemaal uit te zetten zo gauw het huidige contract met Staatsbosbeheer afloopt.

Heet vuur
Nog even wat getallen. Het vuur in de oven is 1000 graden. Het water wat daarmee verwarmd wordt is 400 graden als het bij de turbine aankomt. Nadat er stroom is opgewekt, wordt de warmte aangewend voor de productie van warmte voor het stadsverwarmingsnet. Het water van de stadsverwarming verlaat de installatie op 100 graden en komt terug met een temperatuur van 50 graden. Het water in de installatie (een apart circuit dus) is dan afgekoeld naar 140 graden. Volgens de medewerker van Nuon is de productie van warmte en stroom met deze centrale slechts zo'n 5 tot 10% duurder dan als het met gas zou worden geproduceerd. Als de centrale vijf of zes keer zo groot zou zijn, zou het echt interessant worden voor het energiebedrijf, zo zegt hij. Want de onderhoudskosten worden dan natuurlijk niet vijf of zes keer zo groot. Vraag is of daar genoeg hout voor zou zijn, en of het dan nog echt duurzaam zou zijn.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn