Kamer akkoord met afschaffing statiegeld, boete voor illegaal lozen verviervoudigd

7 maart 2012 - Een meerderheid van de Tweede Kamer is akkoord met de afschaffing van statiegeld, zo bleek woensdag tijdens een chaotisch verlopen debat in de Tweede Kamer. Het protest van de oppositie was luid, maar mocht niet baten. Overigens zou ook statiegeld voor glazen flessen straks kunnen worden afgeschaft.

Doelen
Staatsecretaris Atsma heeft overeenstemming met het bedrijfsleven bereikt over afschaffing van het statiegeld. VNG, die ook betrokken is bij de deal, houdt nog een slag om de arm. In eerste instantie gaat het alleen om het statiegeld voor PET-flessen, maar in principe kan ook statiegeld voor glazen flessen worden afgeschaft. Het bedrijfsleven is daar vrij in. Dat bedrijfsleven moet wel zijn best doen om het plastic te blijven inzamelen. Daar zijn doelen voor afgesproken. De oppositie in de Kamer heeft er geen vertrouwen in. Vraag is hoe hard die doelen zijn. En vraag is ook wat er gebeurd als ze niet gehaald worden. De ervaring leert overigens dat statistieken zo worden opgesteld dat de doelen die het ministerie van Milieu zichzelf heeft gesteld altijd gehaald worden.

Voordeel
In ieder geval is er flink financieel voordeel voor de bedrijven. Voorheen betaalden ze 300 miljoen euro per jaar aan verpakkingsbelasting. Een deel daarvan (zo'n 115 miljoen euro) ging naar het opruimen van de plastic rommel. Die verpakkingsbelasting wordt afgeschaft. In de toekomst betalen ze die 115 miljoen euro per jaar zelf, via een private financieringsconstructie. Dat loopt langzaam op naar 150 miljoen euro, zo zegt de voorman van de VMK, de branche-vereniging voor de kunststof verpakkingsindustrie tegen Energieenwater.net. Dat is inclusief 20 miljoen euro per jaar die de gemeenten krijgen voor het opruimen van zwerfafval. De hoeveelheid hiervan zal naar verwachting toenemen als mensen hun flessen niet meer voor geld kunnen inleveren bij winkeliers. Een voordeel van 150 tot 200 miljoen euro per jaar dus.

Ouderwets
René Leegte van de VVD is blij met de afschaffing van het statiegeldsysteem. Dat vindt hij ouderwets. "Eindelijk wordt afscheid genomen van dit verderfelijke  systeem", zo riep hij uit. De PVV, CDA en D66 waren het min of meer met hem eens. CDA-Kamerlid Van der Werf wil nog wel dat er een go/no-go moment komt in de toekomst. De oppositie-woordvoerders waren fel, met name Liesbeth van Tongeren van Groenlinks, Esmé Wiegman van de CU en Esther Ouwehand van de PVDD. "Er is niet eens een akkoord", zo zei Wiegman, "alleen een paar velletjes papier die geschikt zijn voor recycling". Wiegman hield een bevlogen betoog om het systeem in stand te houden, en was erg overtuigend.

Geen cijfers
Het stelsel is erg succesvol. 95% van de flessen wordt ingeleverd. "Hoe halen we het in ons hoofd om een succesvolle regeling af te schaffen zonder dat we een goed alternatief hebben?", zo zei Wiegman. Volgens haar ontbreken bovendien de cijfers om een goede beslissing te kunnen nemen. Atsma zou een aantal rapporten met de resultaten van de plastic inzameling tot nog toe overleggen, maar heeft dat niet gedaan. In die toekomst zullen plastic flessen op dezelfde manier verwerkt worden als het andere plastic afval. Een aantal gemeenten zamelt dat nu apart in bij de burgers, een aantal heeft machines voor zogenaamde na-scheiding en een aantal andere gemeenten doet nog niet zo veel. Het CU-Kamerlid suggereerde om alles uit het akkoord uit te voeren, behalve de afschaffing van het statiegeld. Dan zouden de resultaten nog beter zijn.

Niet de baas
"Dat kan niet; het is een pakket", zo zei Atsma.  "Wie is hier eigenlijk de baas?", zo wilde PVDA-Kamerlid Sjoera Dikkers weten. "Wij zijn richtinggevend", zo zei Atsma. Hij merkte herhaaldelijk op dat hij het statiegeld-systeem te duur vindt, waaruit dus blijkt dat het hem inderdaad alleen om de zakken van het bedrijfsleven gaat, wat die betaalde het. "Het ministerie laat het oor hangen naar het bedrijfsleven. Het bedrijfsleven heeft alle touwtjes op het ministerie in handen. Maar het bedrijfsleven is er niet voor uitgevonden om de wereld te besturen, dat is de politiek", zo zei Esther Ouwehand fel. "Het is een knieval voor economische belangen", zo zei ze. Atsma heeft volgens haar veel te weinig aandacht voor het verminderen van de afvalberg.

Cijferfetisjisme
Volgens de oppositie zijn de ambities van dit kabinet omlaag gegaan. In de afvalbrief van Atsma werd namelijk nog gesproken van 65% recycling van huishoudelijk afval. Nu is het doel nog slechts 52%. Atsma herhaalde zijn leugen dat Nederland veel verder gaat dan van de EU nodig is. Ook zei hij steeds dat we verder gaan dan andere Europese landen, iets wat ook met hoongelach werd ontvangen door de andere woordvoerders.

Boetes
Aan de PVV zegde Atsma toe om de boetes voor het illegaal dumpen van afval te verhogen. Die boete is nu, naar het schijnt, 90 euro, en dat zou omhoog gaan naar 360 euro. Tegelijkertijd is het ook de vraag of het Rijk hier wel over gaat, want het lijkt hier te gaan om bestuurlijke boetes die door de gemeenten worden geïnd. De SP vroeg aandacht voor 2 miljoen (?) radio-actieve rookmelders die nog overal in de huizen schijnen te hangen en binnenkort massaal worden weggegooid. Ook wil de partij niet dat er nog langer gesleept wordt met afval van Italië naar Nederland, te meer niet omdat Italië een verdrag dat controle op de aard van het afval mogelijk maakt, niet ondertekend heeft.

Rommelig
Het was een rommelig debat. Eerst bleek de zaal te klein; na een uur moesten alle deelnemers en het publiek daarom naar een andere zaal. Vervolgens werd het debat nog twee keer onderbroken, één keer voor een overleg over Milieu en één keer voor stemmingen. Het werd bovendien slecht geleid door de voorzitter, wat overigens ook wel lastig is met iemand als Atsma, die maar blijft uitweiden over zaken die er helemaal niet toe doen. Om vier uur, de geplande eindtijd, was het dan ook nog lang niet afgerond. Het debat gaat een andere keer verder, maar de uitkomst staat dus wel vast. Vraag is nog wel of de VNG akkoord gaat met afschaffing van het statiegeld-systeem.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn