COLUMN - Visie grote energiebedrijven is vaak echo uit verleden in nieuw glimmend jasje

28 augustus 2013 - Ik vraag mij serieus af wat de rol van energiebedrijven in de toekomst is en of ze daar echt een beeld bij hebben.

Glimmend jasje

De huidige CEO van Delta, Rob Frohn, geeft een mooi kijkje in de keuken door te stellen: "Bij een energiebedrijf zullen de beslissingen die je neemt je twintig tot veertig jaar achtervolgen. Je kan een dergelijk bedrijf niet zomaar keren." Delta is voor een belangrijk deel van de kernenergie. Kunnen zij wel een ander deuntje fluiten? En geldt dat niet voor alle traditionele grote energiebedrijven? Is het gezegde 'ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is' niet van toepassing? Alle traditionele jongens zijn dan wel geprivatiseerd, maar haal je daarmee de ambtelijke structuur, trage besluitvorming en conservatieve denken uit de organisatie?

De vorige topman van Delta, Peter Boerma, wilde niet alleen een nieuwe kerncentrale, maar ook een nieuw paleis voor zijn troon. Een typisch gevalletje dat niet zou misstaan bij het Vestia, Amarantis of ABN Amro van voor 2008. Is nog wel ruimte voor dergelijke denkers waar met veel inspanning toch geen echte visie te bekennen is? Eerder een echo uit het verleden in een nieuw glimmend jasje dat enkele maten te groot is. Hopelijk weet Frohn de 'tent' op de rit te krijgen.

Echo's uit het verleden

Dat veel energiebedrijven nu in de problemen zitten hebben zij te danken aan managers zoals Boerma en bestuurders en ambtenaren die hun oren laten hangen naar deze 'snelle' jongens. Mannen die stammen uit een andere tijd. Bestuurders, directieleden en commissarissen waar nooit iemand onder de vijftig te bespeuren valt, laat staan een vrouw. Velen hebben niet slechts een commissariaat, maar het is een van de vele 'ere-baantjes'. Allemaal te druk om echt iets voor het bedrijf te kunnen betekenen. Maar wel een amusant netwerk; schijnbaar een leidende voorwaarde.

De projecten van weleer: teveel productiecapaciteit bouwen, pompeuze kantoren bouwen en investeren in hobby-projecten. Allemaal echo's uit een economie die niet meer is. Het zou goed zijn dat dit niet alleen indaalt, maar dat hier ook naar gehandeld wordt.

Nieuwe balans

Diverse regionale energiebedrijven doen hun best en werpen wel degelijk een blik op de toekomst. Hoewel de aanpak toch een echo is naar het ambtelijke verleden en de plank finaal mis wordt geslagen. Zo heeft de HVC enkele jaren geleden een elektrisch wagenpark gekocht met als doel winkeltje te spelen voor haar aandeelhoudende gemeenten en waterschappen. De aandeelhouders konden bij de HVC diensten afnemen zoals het opzetten van een energiebedrijf of zonnepanelen aanschaffen. De HVC had daarnaast het solar bedrijf Horizon gekocht. Ondanks de goede intenties, faalden alle projecten faliekant. Het solar bedrijf werd gekocht op een moment dat de markt het bedrijf inhaalde en het niet meer concurrerend kon zijn, het wagenpark was niet alleen te vroeg, maar daar was ook geen vraag naar onder gemeenten en energiecoöperaties oprichten moet je niet aan een dergelijke organisatie overlaten. Allen bleken verliesposten getuige de enorme schuld van het bedrijf.

Goed is dat organisaties fundamentele discussies niet alleen intern breed voeren, maar ook met externen. Want met dit tempo zullen meerdere bedrijven gedwongen worden te fuseren; voor of na een faillissement. Nuon, met veel bombarie verkocht aan Vattenfall, staat al in de verkoop en Eneco delibereert over haar eigen verkoop. Daarmee gaan we binnen enkele jaren toe naar een nieuwe balans van een paar energie-giganten, zoals we enkele jaren geleden in de olie-industrie al zagen.

Innovatie

Dat zal dan tevens een periode van nog meer stilstand zijn, waarin marktleider-uitdagers meer en meer het roer overnemen. Innoveren is het enige alternatief om overeind te blijven. Niet alleen op papier maar juist op een fundamenteel niveau met veel realisatievermogen.

Rolf Heynen
Politicoloog, ingenieur en ondernemer bij Good!, communicatie en realisatiespecialisten in duurzaamheid

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn