Subsidie aan fossiele centrales is ongeoorloofde staatssteun, in strijd met liberalisering en slecht voor duurzaam

2 april 2013 - De NMA (ACM tegenwoordig) wil de mogelijkheid onderzoeken om gasgestookte centrales subsidie te gaan geven voor beschikbaarheid, zo schreef de dienst in een consultatie-document.

Spanningskwaliteit
Je zou zeggen dat een consultatiedocument vooraf gaat aan een consultatie van de markt, maar aan dit document is al veel consultatie vooraf gegaan, zo schrijft de NMA zelf. De insteek van de NMA is derhalve zeer waarschijnlijk het gevolg van een lobby die energiebedrijven.  Ook de inconsequentie in de tekst van het consultatie-document duidt daar op. Eerst wordt gesteld dat er geen probleem met de voorzieningszekerheid is en dat er geen reden is om te stoppen met het energy only model (dus alleen betalen voor de stroom die geproduceerd wordt). Maar later schrijft de NMA dat er reden is om dat toch te gaan onderzoeken.

Lemen voeten
De energiebedrijven hebben ongetwijfeld gedreigd om gascentrales stil te leggen als er geen subsidie komt. Het argument dat dan aangevoerd wordt is de 'spanningskwaliteit' of beschikbaarheid, maar de eigenaren van de centrales gaat het alleen om geld. Eerder waren er al pleidooien door Eon en GDF Suez voor een dergelijke heffing, maar dan voor kolencentrales. Die werden met de grond gelijk gemaakt op twitter en daarbuiten. Zie, de grote machtige bedrijven van de vrije energiemarkt, bedelend om een subsidietje nu hun centrales het onderspit dreigen te delven in de concurrentiestrijd.

Geen probleem
Dat van die beschikbaarheid of spanningskwaliteit is niet echt een probleem. Er is Nederland zoveel overcapaciteit, ook aan gasgestookte centrales, dat het geen enkel probleem zou zijn als er een aantal van het net verdwijnen. Die fluctuaties in de duurzame opwekkingscapaciteit in Nederland kunnen met een tiende van een gascentrale worden opgevangen. De NMA zal zeggen: ja maar al die ongecontroleerde stromen uit Duitsland dan? Die kunnen een probleem zijn. Maar dat is een probleem dat door Duitsland veroorzaakt wordt. Dat hoeven wij niet te gaan oplossen. Bovendien zijn daar waarschijnlijk heel veel andere oplossingen voor.

Wel de lusten, niet de lasten
Daarnaast zou dit beleid in strijd zijn met het beleid van liberalisering dat door het ministerie van Economische Zaken al sinds jaar en dag wordt gevoerd. In een vrije energiemarkt is het aan bedrijven zelf om te bepalen wat ze aan capaciteit bouwen; ze mogen hier de vruchten van plukken, maar ze moeten ook de lasten dragen als het misgaat. Ze hebben teveel gebouwd, dat is nu wel duidelijk. Mede daardoor is de elektriciteitsprijs zo laag en staan de centrales stil. Daarnaast zou een dergelijke subsidie mogelijk kwalificeren als ongeoorloofde staatssteun.

Afwentelen
Maar wat we hier zien gebeuren is dat, net als in de financiële wereld, marktpartijen goud geld mogen verdienen als het goed gaat, maar dat de verliezen op de maatschappij worden afgewimpeld als het verkeerd gaat. En ook wij als afnemers moeten trouwens de consequenties van dat beleid aanvaarden, op momenten dat het voor ons nadelig uitpakt.

Prijspieken
Daarnaast kan de vraag gesteld worden of de toename in duurzame opwekkingscapaciteit wel echt leidt of heeft geleid tot een meer fluctuerend en onvoorspelbaar aanbod van stroom. Het wordt maar zo makkelijk aangenomen allemaal, zoals gewoonlijk. Als er meer ongecontroleerde fluctuaties in het aanbod van stroom zouden zijn, dan moeten we dat terugzien in de prijzen. Dan zou het verschil tussen baseload- en piekprijzen moeten zijn toegenomen in de afgelopen tijd, en dan zou er meer dan voorheen sprake moeten zijn van extreme prijspieken of prijsdalingen. Daar is echter geen sprake van. Later meer hierover

Belasting
Maar het grootste nadeel is dat subsidie voor gasgestookte centrales wederom betekent dat de businesscase voor duurzame energie moeilijker wordt gemaakt. Als er al gestuurd moet worden in de vrije energiemarkt kan er het beste gestuurd worden met belasting voor kolencentrales. Verhoog die belasting voor eigenaren van kolencentrales en het gevolg zal zijn: minder vervuiling, meer draaiuren van gascentrales, waardoor ze minder snel in de mottenballen verdwijnen, en meer kansen voor duurzame energie.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn