Duurzame energiesector moet vechten in veld in plaats van aanschuiven aan poldertafels

27 februari 2013 -  Binnen de SER proberen 25 partijen tot een Nationaal Energie-akkoord te komen. De kans dat er meer uitkomt dan een waterig compromis is klein. De duurzame energiewereld zou er beter aan doen in het veld verder te gaan met het opbouwen van duurzame projecten en te blijven vechten voor zaken als het volledig kunnen salderen van zelf opgewekte stroom.

Een verhaal
Overleg binnen de SER is goed, maar niet omdat er iets zinnigs uit gaat komen. Het belangrijkste, en enige, voordeel daarvan is dat de vergader-mastodonten van de SER nu eens in aanraking komen met mensen met een verhaal, mensen die wél een antwoord hebben op de problemen van vandaag. Mensen als Thijs de la Court, Dick van Elk en Bart Jan Krouwel. Hiermee zal de weerstand in deze wat archaïsche kringen tegen zonnepanelen op het dak en windmolens in de polder minder worden en dat scheel allicht wat.

Waterig Servies
Verder heeft het allemaal niet zo veel zin. Ten eerste zal er niets uitkomen, hoogstens een waterig compromis, want iedereen praat mee (inclusief de fossiele energiesector). Ten tweede zal er met dat waterig compromis niets gedaan worden want de regering regeert en niet de SER. De regering zal elk plannetje dat geld kost afschieten. Henk Kamp oogt weliswaar heel sympathiek maar het is en blijft een VVD-er. Dat moeten we niet vergeten. Daarbij zit de sector met de verkeerde mensen aan tafel. In Nederland hebben nog altijd politici het voor het zeggen en niet ambtenaren of hotemetoten van allerlei branche-organisaties. Ambtenaren doen slechts wat politici willen, als het goed is althans. De sector moet dus met politici (wethouders, raadsleden, ministers, Kamerleden) in gesprek gaan.

Gewoon goed
Daarbij: er valt helemaal niet zo veel te bepraten. Het gaat bij de SER vooral over de befaamde saldering, zo lijkt het. Dat houdt in dat mensen hun zelf opgewekte stroom mogen aftrekken van het verbruik, waarmee feitelijk vrijstelling van energiebelasting wordt verkregen. Je kunt daar heel lang over bakkeleien, maar feit is dat saldering gewoon goed is. Het is nodig en zelfs essentieel om in Nederland de transitie naar duurzaamheid op gang te brengen. Dus: saldering achter de meter (voor de stroom van zonnepanelen die op het dak liggen) moet blijven, en saldering voor de meter (door groepen mensen met energie-installaties buiten het eigen huis) moet nu eindelijk eens mogelijk worden gemaakt.

Knoop doorhakken
Het beste is dan om algehele saldering mogelijk te maken. Dus leden van coöperaties die duurzame energie opwekken mogen hun aandeel in de totale stroomproductie aftrekken van hun verbruik in huis. Dat is het makkelijkste. Er moeten dan wel wat voorwaarden gesteld worden aan die coöperaties, om te voorkomen dat ze te groot worden en dat de grote energiebedrijven overgaan tot de oprichting van coöperaties waar ze al hun duurzame installaties onderbrengen. Dat stellen van voorwaarden kan op heel veel verschillende manieren. Dat maakt allemaal niet zo heel veel uit. De regering moet hier gewoon een knoop over doorhakken.

Restricties
Restricties kunnen zijn dat een coöperatie (of de eigenaar daarvan) geen winstoogmerk mag hebben, niet meer dan 500 leden mag hebben en dat het doel, de productie van duurzame energie, in de statuten moet staan. Alleen stroom die door de coöperatie daadwerkelijk zelf geproduceerd is (en dus niet de stroom die wordt ingekocht) mag worden afgetrokken van het verbruik van de leden. Eventueel kan worden gesteld dat de leden allemaal in een bepaald gebied woonachtig moeten zijn, maar dat lijkt me niet echt noodzakelijk om de omvang van coöperaties beperkt te houden. Er is echter ook niet heel veel op tegen. Het zou goed zijn voor de gemeenschapszin, want die wordt gestimuleerd als mensen in de straat, buurt of wijk de handen ineen slaan. Mensen zien elkaar dan weer eens; dat is beter dan al die grote anonieme verbanden al dan niet via social media.

Gedoe
Volledige saldering dus. Ik zeg: doen. Alle andere voorstellen maken het alleen maar ingewikkeld. Dat gedoe met afnemen op het moment dat er geproduceerd wordt, een idee waar Igor Kluin met zijn door de Postcode-loterij omarmde Current-box voor pleit, is veel te ingewikkeld.
Volledige saldering zal er echter niet van komen. De regering denkt aan een verlaagd energiebelastingtarief in plaats van een nultarief, zo staat in het regeerakkoord van VVD en PVDA. Dit zal ook een stuk minder effectief zijn en maakt het allemaal extra ingewikkeld. Want dan gaan er twee tarieven gelden voor mensen die zelf stroom opwekken, voor het deel dat zelf opgewekt is en voor het andere deel.  Een hoop discussie binnen de SER schijnt te gaan over de vraag: hoe laag dat tarief dan moet zijn.

Laffe poldertafels
Het is echter allemaal wel duidelijk. Een nultarief is het beste en hoe lager het tarief voor mensen die zelf stroom opwekken hoe beter. Daar hoeft echt niet door 25 partijen honderdduizend uur over gediscussieerd te worden. Wie betaalt dat trouwens allemaal, al die uren van mensen die daar dag in dag uit aan het vergaderen zijn? Daarbij: de duurzame energiesector zit dus bij de verkeerde mensen aan tafel. De sector kan het één keer duidelijk maken aan de regering (de regering dus) of twee keer, maar dan is het wel klaar. Als de regering dan nog niet overtuigd is moet de sector andere methoden gaan beproeven, en vooral ook leden van het Parlement gaan aanspreken. Dat is het hoogste politiek orgaan in Nederland. Ambtenaren moeten slechts uitvoeren wat Parlement en regering beslissen.

Schuren
De sector moet veranderingen afdwingen en niet op voorhand op de knietjes gaan liggen bij de gevestigde macht. Ze moet recalcitrant zijn, naar de rechter gaan (zoals de Windvogel), schuren en wrijven tot het pijn doet, eisen stellen en niet aanschuiven aan laffe poldertafels die bemand worden door mensen die zichzelf van hun eigen nut aan het overtuigen zijn. En daarbij moeten de lokalo's gewoon doen wat ze moeten doen, namelijk: duurzame energie-initiatieven opzetten, mensen verbinden en mensen warm maken voor een duurzame energie-revolutie. Al die aandacht voor 'Den Haag' leidt daarvan maar af. Instemming met een laf compromis lijkt me op dit moment zelfs schadelijk voor de ontwikkeling van duurzaam. De mensen van de sector laten zich geheid inpalmen want ze hebben geen ervaring met polderen terwijl de tegenpartij daar al 100 jaar ervaring mee heeft.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn