'Energie-coöperaties kunnen beter niet door gemeenten worden opgericht'

4 december 2012- Gemeenten kunnen beter niet zelf een energie-coöperatie oprichten. Dat is de wijze les van Ronald Kooman. Hij baseert zijn conclusie op zijn ervaringen met de Energiecoöperatie Dordrecht, die wel door een gemeente is opgericht; de gemeente Dordrecht. Kooman ondervindt nu veel hinder van deze constructie, zo zei tijdens een recente bijeenkomst over verduurzaming van bestaande woningen.

Milieutafel
Dinsdagavond 30 november vond de tweede zogenaamde Haagse Milieutafel plaats, een bijeenkomst van mensen uit het Haagse die op allerlei manieren bezig zijn met verduurzaming van de stad. Onder meer mensen van Vestia, Haag Wonen, Dunea, Fonds 1818, ambtenaren, particulieren die in hun wijken initiatieven zijn opgestart en raadsleden van verschillende politieke partijen nemen deel.  Praten over verduurzaming tijdens een lekker etentje is het concept. Dit keer ging het over energiebesparing in de gebouwde omgeving. Hierbij een kort verslagje.

Waifer
Er waren twee presentaties. Een van Ronald van der Klauw van Waifer. Dit bedrijf bedenkt plannen om woningen van de periode tussen 1945 en 1980 te verduurzamen. Er zijn in Nederland zo'n 1,2 miljoen van dat soort woningen. In twee dagen knappen ze de woning geheel op. Er wordt zo'n 7000 euro geïnvesteerd waarna, zeg, ongeveer 700 kubieke meter gas per jaar bespaard wordt. Dat komt neer op zo'n 450 euro. Dus de investering is in zo'n 15 jaar terugverdiend. Het bedrijf is ook aan de slag gegaan voor woningbouwcorporaties, onder meer in Hoek van Holland. Hiervoor is Wocason opgericht. Mogelijk kan het bedrijf ook iets voor Den Haag betekenen. Met Centraal Wonen in Houtwijk zijn ze al aan de slag geweest.
 

Het veen en het zand
Eenvormige woningen zijn natuurlijk het makkelijkste te renoveren. In Den Haag zijn die eenvormige woningen vooral te vinden op 'het veen'. Typisch is echter dat de meeste initiatieven om woningen te verduurzamen plaats vinden op 'het zand'. Dat heeft er ongetwijfeld mee te maken dat deze mensen meer met het milieu begaan zijn en ook over het algemeen wat meer te besteden hebben. "Het veen staat er beter voor ", zo zei iemand van de organisatie Meer met minder. "Maar het komt daar niet van de grond".
Hij merkte op dat verduurzaming in Nederland het beste werkt als je dat stap voor stap doet. Een verbouwing die van je woning een energieneutrale woning maakt, vergt een investering van zo'n 40.000 euro. Als je met dat soort bedragen aan komt zetten, wil niemand weer investeren. Een gefaseerde aanpak is dan beter. Het beste kunnen dat soort renovaties op 'natuurlijke momenten' plaatsvinden, zo zei iemand van Warm Bouwen. "Als de bewoner eraan toe is".
Iemand van Haag Wonen merkte op dat woningbouwcorporaties anders moeten gaan werken. Nu gaat dat met pieken en dalen. Er wordt fors geïnvesteerd in een woning, dan wordt er dertig jaar of zo niets gedaan, en dan wordt er wederom fors geïnvesteerd. Beter is het om die investeringen gelijkmatiger te spreiden.

Maatwerk
Je moet met een pakkend verhaal komen, zo werd opgemerkt. Gerwen van Vulpen van de Haagse Stadpartij zei echter dat dat niet genoeg is. Er moet ook maatwerk geleverd worden.  Door verschillende mensen werd gezegd dat verduurzaming van de huizen op het zand maatwerk is. Daar moet je niet aankomen met een standaard-verhaal, zoals dat van Waifer.
Ardo de Graaf van Biesland Energie merkte op dat het de kunst is om achter de voordeur te komen. Dat lukt sommige partijen die bijvoorbeeld iets verkopen, zoals zonnepanelen, of energiebedrijven die jaarlijks de verwarmingsketel controleren. Maar die concentreren zich maar op één dingetje en ze hebben bepaalde belangen. Wat zou het mooi zijn als een onafhankelijke partij achter die voordeur zou kunnen komen, die een integraal energie-advies kan opstellen.

Andere pet
Ronald Kooman van de Energiecoöperatie Dordrecht hield een verhaal over wat hij allemaal tegen kwam bij de oprichting van zijn lokale energie-coöperatie. Bijzonder is dat hij als ambtenaar werkzaam is bij de gemeente. Hij kon bij de gemeente af en toe zijn pet draaien om dingen te regelen. Hij moest daar natuurlijk wel mee oppassen. Zo bemoeit hij zich niet met het windenergie-beleid.  Zijn coöperatie wil namelijk een windmolen op het Eiland van Dordrecht neerzetten, maar andere partijen willen daar ook in investeren. Het doel is tevens om mensen te helpen met het besparen van energie en met verduurzaming, maar dan niet door het verstrekken van subsidies.
 
WIJZE LES:
De grootste fout die Kooman naar eigen zeggen gemaakt heeft is dat de gemeente, samen met HVC, zélf de energiecoöperatie heeft opgericht. Hij adviseert aan de mensen uit Den Haag om ervoor te zorgen dat anderen de coöperatie oprichten en dat de gemeente vervolgens één van de leden wordt. Een overheidsorganisatie is immers met handen en voeten gebonden aan allerlei stringente wetgeving, bijvoorbeeld op het gebied van aanbesteden.

Voor en door burgers
Zoals bekend denkt het Haagse bestuur ook aan de oprichting van een energiebedrijf. De gedachten lijken sterk uit te gaan naar een bedrijf dat opgericht wordt door de stad, en waar bijvoorbeeld dan ook de aardwarmte-centrale en dat soort projecten wordt ingebracht. Wellicht is het dus beter, indachtig de les van Kooman, te kiezen voor een coöperatie die voor en door burgers wordt opgericht en gerund. Niet iedereen zag het nut van het oprichten van een nieuw energiebedrijf door de stad.

Praktische bezwaren
Vervolgens ontspon er zich een discussie over warmtenetten. Er wordt veel warmte weggegooid, met name door de grote elektriciteitscentrales. Die warmte zou gebruikt kunnen worden voor verwarming van de stad, via warmtenetten. Voorstellen in die lijn worden dan ook alom met veel enthousiasme begroet in gezelschappen als die van de Haagse Milieutafel. Het lijkt erop dat de praktische problemen daarbij enigszins veronachtzaamd worden. Zoals iemand van Dunea zei: de aanleg van de netten vergt miljarden aan investeringen. Hij kan het weten. Wie gaat dat betalen? De gemeente zeker niet. Iemand stelde voor dat mensen dat zelf moeten opbrengen. Mensen moeten dan duizenden euro's neertellen voor een aansluiting op het warmtenet. De Graaf merkte op dat het zestig jaar duurt voordat ze deze investering er dan uit hebben. Dat gaan ze dus niet doen. Dan kun je het wellicht verplichten, maar dat is in een land als Nederland niet zo makkelijk als bijvoorbeeld in Denemarken, waar dat wel gedaan is.

Geen trek
Daarnaast is er waarschijnlijk sowieso weinig belangstelling voor aansluiting op een warmtenet, omdat mensen zich dan voor de komende decennia afhankelijk maken van een monopolist en omdat ze zich vastleggeen op een bepaalde technologie, waarmee de toepassing van andere technologieën uitgesloten worden (lock-in). 

Vraag
Het zou wellicht goed zijn om na te gaan denken over de vraag hoe de stad de doelen omtrent CO2 kan gaan halen zonder dat er warmtenetten worden aangelegd. Al is het maar om een plan B te hebben als het met die warmtenetten niets wordt.
 

Jurgen Sweegers


Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn