Verkiezingsdebatten, de politieke leiders van dit land als kleuters behandeld door zuigende journalisten

11 september 2012 - Ik ben zeer politiek geïnteresseerd, maar het lukte mij deze campagne niet om naar verkiezingsdebatten op TV te kijken. Alleen die op het Jeugdjournaal heb ik gezien, samen met mijn zoontje. Had u daar ook last van? Waarom lukte het me niet?  Waren het de platitudes van de politici, het feit dat altijd alles tot in de puntjes voorgekookt was, het bevooroordeelde en verwijtende toontje van al die journalisten of het beeld van steeds meer weer diezelfde koppen, stijf van de zenuwen, netjes achter hun katheder klaar om zich te laten fileren? Ik weet het niet.

Badend in zweet
Twee keer schakelde ik meteen na een vraag van de journalist de televisie al weer uit. Dat toontje en die kop met die weeïge ogen van Twan Huys kan ik echt niet langer meer dan een minuut verdragen. En van Petra Grijzen wordt ik 's nachts nog steeds badend in het zweet wakker, hoewel ik haar maar twee vragen heb horen stellen tijdens het 'Carré-debat'. Het is allemaal van een zo ongelooflijke treurigheid, die debatten, het maakt me bijna misselijk. Steeds weer dezelfde vragen; vragen die al honderd keer gesteld zijn; vragen die niet gaan over de zaken die er toe doen, vragen die de kern niet raken en vragen die op zo'n manier gesteld worden dat duidelijk is dat de journalist maar één antwoord wil horen en dat hij bij het stellen al boos is dat hij dat antwoord niet zal krijgen.

Ballonnetjes
En de politici voelen zich genoodzaakt om toch steeds maar weer op te draven en om te gaan met die vervelende, zuigende journalisten. Want Koning media regeert. Dat is ook een fout; dat politici dat doen. Het was daarom dapper van Rutte om te bedanken voor een gesprek met zuurpruim Freek de Jonge. Veel van de debatten zijn gewoonweg gênant, helemaal als je bedenkt dat daar de leiders van Nederland staan, waaronder de huidige en de toekomstige premier. Bij het jeugdjournaal stonden de leiders van ons land allemaal netjes op een rij een ballon op te blazen omdat een of andere trien bij dit programma dit wel leuk leek. Het viel nog mee dat ze de verjaardagshoedjes, die ze kregen als ze een vraag goed hadden, niet opzetten, zoals die trien ook gewild had.

De leiders van Nederland ..... blazen allemaal netjes in een rijtje een ballon op in het jeugdjournaal

Pro-, anti-, of incontinent
Maar de volwassenendebatten zijn nog vreselijker. Alleen de vragen al. Hoe lang zijn we nu over Europa aan het praten? Een paar jaar. En nog steeds wordt niet het onderscheid gemaakt tussen Europa als continent en de EU, noch door politici, noch door journalisten. 'Ik ben voor Europa', of 'Ik stem voor Europa'; dergelijke uitspraken hoor je aan de lopende band. 'Oh, ja', zou ik vragen: 'bent u voor een continent? Dat is knap'. Je kunt echter niet voor of tegen continent zijn, dat is er gewoon. De discussie gaat natuurlijk over de manier waarop we Europa inrichten: het politieke bestel, de instellingen van de EU. Die functioneren volgens sommige partijen niet goed. Daar kun je een goede discussie over voeren. De belangrijkste vraag in deze is of, en in hoeverre, we soevereiniteit willen overdragen. Daar zou de discussie over moeten gaan. Een goede vraag aan Pechtold zou kunnen zijn: 'Welke taken wilt u overdragen aan Europa en welke niet?' Niet gesteld, voor zover ik weet.

Scootmobiel
Hoe zit het in de zorg? Is het werkelijk zo dat mensen lijden door een gebrek aan zorg? En als dat zo is, is dat dan het gevolg van bezuinigingen van de afgelopen jaren? Maar er is toch juist steeds meer geld naar de zorg gegaan? Ik weet niet hoe het zit, en ik krijg er geen goed beeld van. Een goede, objectieve documentaire over de zorg zou wel gewenst zijn. De publieke omroep, wellicht op de VPRO na, is echter niet meer in staat om redelijk objectieve documentaires te maken. Er werd tijdens één of andere uitzending gecheckt of gemeenten al dan niet een inkomensgrens hanteren als mensen een rollator of een schootmobiel willen aanschaffen. De gemeenten die dat doen werden door de presentator al bij voorbaat veroordeeld. Maar wat is er tegen zo'n inkomensgrens? Het is toch absurd dat mensen met een vermogen op de bank gratis en voor niets een scootmobiel van de samenleving krijgen. Die discussie had ik willen horen. Moet er een inkomensgrens worden gehanteerd? Niet: Welke gemeente zijn evil omdat ze een inkomensgrens hanteren?

Afgehakt hoofd
Een nare campagne was het. Vooral de PVDA maakt er een gewoonte van om dubieuze campagne-technieken in te zetten, waarbij de partij een eigen televisiekanaal tot zijn beschikking heeft (de Vara). De betonsocialisten en politieke windvanen van deze partij deinzen volgens mij nergens voor terug, zoals maandag de 'nee-knik-meneer' achter Rutte. Daar moet dus echt van te voren over zijn nagedacht door het campagne-team van de PVDA. 'We moeten iemand achter Rutte zetten, die de hele tijd nee gaat zitten knikken. Wie wil dat doen? Doe jij dat Bart?' En vervolgens gaan ze dan bespreken hoe ze ervoor kunnen zorgen dat Bart zo komt te zitten dat hij steeds in beeld is als Rutte aan het woord is. Dan moet je dus weten waar de camera's staan. Het is heel goed mogelijk dat de NOS er aan meegewerkt heeft. Walgelijk. Of dat half-afgehakte hoofd van Samsom overal, ook zo'n voorbeeld. Waar gaat dit over?

Vergalisering
Er is niets tegen campagne-voeren en ook niet tegen clubjes die bedenken hoe dat het beste kan gaan gebeuren. Maar voer campagne op een positieve manier, en stel de boodschap centraal! Samsom pleit daar zelf ook voor maar doet zelf het tegenovergestelde, wat hem schijnheilig maakt. Zijn mensen laten geen middel onbenut om mensen op dubieuze manieren te beïnvloeden. Het komt echter uit, net als het inzetten van die nee-knik-meneer is uitgekomen, waardoor heel de campagne een negatieve lading krijgt. De campagne is getekend door dergelijke trucjes en de negatieve toon. Het lijkt ook wel alsof iedereen op TV, zowel journalisten en politici, zich steeds meer vastbijten waardoor iedereen steeds meer op Louis van Gaal gaat lijken. Bijtend, afgemeten, sarcastisch, zeikerig, zich een air aanmetend van heb-ik-jou-daar, gekunsteld en gemaakt en tegelijkertijd stijf van de zenuwen en onzeker. Het is dat eerste dat het laatste moet verbergen. Is dit de Vangalisering van de Nederlandse politiek?

Kakofonie
Het is ook tamelijk absurd dat ineens ieder programma in het teken van de verkiezingen staat, tot aan programma's op radio 4 aan toe. Zit iemand daar op te wachten? Dat leidt tot talrijke programma's die gemaakt worden door mensen die zich normaal niet met politiek bezig houden en die daar dus ook de ballen verstand van hebben. Het gevolg is een kakofonie van opvattingen, meningen, relletjes, gekissebis over zaken die er niet toe doen, slecht geleide debatten en suggestieve vragen in de trant van: 'Als u hier niet dit en dit op zegt bent u een ongelooflijke lul'. Dat is niet goed. Het is beter als alleen mensen met verstand van zaken zich bezig houden met het maken van politieke programma's. En laat Radio vier alstublieft alleen klassieke muziek uitzenden en verder niets.

Too much
Er zijn ook veel te veel debatten geweest. De vermoeidheid was aan de gezichten van de lijsttrekkers af te lezen. Een of twee debatten aan de vooravond van verkiezingen zijn wel genoeg. Laat zo'n debat desnoods een hele avond duren en, journalisten, laat iedereen in godsnaam eens een keer fatsoenlijk uitpraten. Van belang is dat alleen de beste journalisten, die ook echt verstand van zaken hebben en waarvan gebleken is dat ze de kracht hebben om redelijk objectief te blijven, deze debatten leiden.

Andere koppen
'Wat kiest Nederland' van RTL was wel een aardig format, geënt op Voetbal International volgens mij. Dat was wat losser. Omdat er steeds maar één politicus tegelijkertijd aan tafel zat kreeg die wat meer spreektijd, en kon die meer over zichzelf en zijn partij vertellen. Maar het zou ook wel helpen als er veel meer kandidaten van een partij aan het woord zouden komen tijdens zo'n campagne; niet alleen maar de lijsttrekkers. Doodziek word ik van steeds maar diezelfde koppen op TV. En ik wil wel eens weten wie die andere kandidaten zijn. Dat is ook van belang. De vraag hoe partijen in de komende jaren zullen functioneren hangt ook vooral af van die andere kandidaten.

Wensenlijstje
Dus de volgende keer graag slechts twee debatten met de lijsttrekkers, eentje bij RTL4 geleid door Frits Wester, en eentje bij de NOS, geleid door Ferry Mingelen. En verder wat goede documentaires over energie, zorg, de Europese Unie, de euro, de pensioenen en nog zo wat onderwerpen die er toe doen. Probeer uit te zoeken wat de opvattingen van de partijen daar over zijn en hoe ze in het recente verleden gestemd hebben. En laat alle andere journalisten en programma-makers zoveel mogelijk hun werk blijven doen dat ze normaal ook doen. Alstublieft: geen stemwijzers meer, geen peilingen, geen Petra Afgrijzen en Twan ga-naar-Huys meer, geen debatten waarin politici drie seconden de tijd krijgen om uit te leggen hoe ze de wereld gaan redden, geen stortvloed aan programma's die ineens allemaal over politiek gaan en geen honderdduizend twitterberichten van politici die allemaal neerkomen op de stelling: 'wij zijn zo ontzettend goed'. Dat zeg je in het normale leven toch ook niet steeds tegen elkaar.

Mevrouw de voorzitter, kunt u vragen of de geachte afgevaardigden en iedereen die zich in Nederland nog meer met politiek bemoeit de komende jaren weer eens effe normaal kunnen gaan doen?

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn