Wat zeggen de onderbuikgevoelens over de splitsing?

7 februari 2006 - "Splits die bedrijven maar op. Dat zal ze leren". Dit zei laatst iemand. Het is natuurlijk niet een erg sterk argument voor de splitsing van energiebedrijven, maar grote kans dat dit argument bij veel voorstanders van de splitsing wortel heeft geschoten. Allerlei onderbuikgevoelens spelen namelijk een rol in de discussie. Hieronder een onvolledig en provisorisch overzicht.

Met onderbuikgevoelens bedoelen we overigens geen gevoelens die iemand niet mag hebben maar gevoelens die niet gauw uitgesproken worden, bijvoorbeeld omdat ze als sociaal onwenselijk worden ervaren. Terwijl ze wel een rol spelen in de discussie. Een kenmerk van onderbuikgevoelens is ook dat ze niet te bewijzen zijn. Dat doen we hier dus ook niet. Waarom dan toch aandacht er aan besteden? Omdat benoeming ervan ze meer naar de oppervlakte kan brengen. De discussie wordt dan zuiverder.

Werknemers: Help, mijn baan!

Werknemers protesteren heftig tegen de splitsing. Er worden spotjes op TV uitgezonden waarin de Nederlanders gevraagd wordt om de strijd tegen de splitsing te steunen. Allerlei argumenten worden aangedragen. Een belangrijk argument, misschien wel het enige, is echter dat de werknemers bang zijn voor hun baan. Een groot deel van de werknemers van de energiebedrijven is al aardig op leeftijd. Grote kans dat na de splitsing een deel van het bedrijf van de hand wordt gedaan door de huidige aandeelhouders: de lokale en provinciale overheden. De nieuwe eigenaars zullen minder zachtzinnig met het personeel omspringen.

De man in de straat: Splits maar op die bedrijven, dat zal ze leren

Veel Nederlanders hebben in de afgelopen jaren heel wat ellende van energiebedrijven over zich heen gehad. Stijgende prijzen, nota's die niet kloppen, onbereikbare klantenservices en, als ze al bereikbaar waren, klantenservices die niet in staat bleken te zijn om simpele fouten op te lossen. Daar kwamen nog eens de bonussen van bijna enkele tonnen euro's voor de bestuursvoorzitters overheen. De kans is klein dat iemand die uren aan de telefoon heeft gehangen om een simpele verhuizing te regelen, zich nu achter de energiebedrijven schaart in hun strijd tegen de splitsing. Deze mensen zullen eerder denken: splits die bedrijven maar op, dat zal ze leren. En dan kunnen die buitenlandse bedrijven, als ze de Nederlandse bedrijven eenmaal hebben overgenomen, mooi orde op zaken stellen.

Bestuursvoorzitter: Ik wil macht en aanzien

Hoe groter het bedrijf waarover een bestuursvoorzitter de scepter zwaait, hoe groter zijn prestige is en, niet te vergeten, zijn salaris. Dat zal één van de redenen zijn waarom de bestuursvoorzitters van de vier grote energiebedrijven zo fel tegen de splitsing fulmineren, hoewel ze het niet gauw zullen toegeven. De heren worden in de nieuwe situatie of directeur van het netwerkbedrijf ("Saai!") of van het commerciële bedrijf. Dat laatste onderdeel is echter maar een fractie van het totale bedrijf. En als het bedrijf ook nog wordt overgenomen door een buitenlands concern zijn ze helemaal gedegradeerd tot de filiaalhouder van het kanton Nederland.

De minister: Ik wil iets blijvends achterlaten

Ook minister Brinkhorst is met zijn 68 jaar niet meer de jongste. Een nieuwe termijn na de volgende verkiezingen in 2007 zit er waarschijnlijk niet in. Daarom wil minister Brinkhorst wellicht iets blijvends achterlaten. Iets waarover hij over een aantal jaren tegen zijn kleinkinderen, waarvan een deel van koninklijke bloede, kan zeggen: dit heeft opa geregeld. Zijn hoop is wat dit betreft gevestigd op de splitsingswet. "Opa, wat heeft u dat goed gedaan. U heeft de netwerken gered uit de klauwen van grote geldzuchtige bedrijven." Zoiets.

Buitenlandse energiebedrijven en nieuwkomers: Hak die concurrenten maar in blokjes

De buitenlandse energiebedrijven hebben natuurlijk ook een groot eigen belang bij splitsing van de grote regionale energiebedrijven. Splitsing maakt van Nuon, Essent, Eneco en Delta marginale bedrijven met wie het veel makkelijker concurreren is dan met de huidige bedrijven. Geen wonder dat bedrijven als Eon en Electrabel, die zelf geen netten hebben, groot voorstander van de wet zijn. In eigen land (Duitsland en België) hoeven ze zich niet op te splitsen, wat de dwergstatus van de Nederlandse energiebedrijven nog eens zal versterken.

Provincies en gemeentes: Eurotekens in de ogenGeld. Dat komt er als de bedrijven eenmaal zijn opgesplitst en de overheden hun aandelen kunnen verkopen. Veel wethouders en gedeputeerden zullen dromen van de bakken met geld die hun kant opkomen. Geld betekent leuke dingen doen voor de mensen en dat betekent populariteit en herverkiezing. In het Noorden van het land willen ze heel graag een nieuwe spoorverbinding met het Westen. De gedeputeerde van Friesland is dan ook niet voor niets één van de grootste fans van de splitsingswet.

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn