Nieuwe munt voor Grieken geeft beste garantie voor streep onder verleden en nieuwe start

10 juli 2015 - Het ziet er nu naar uit dat Griekenland de euro blijft houden. Het land schijnt met een serieus pakket aan bezuinigingsmaatregelen te zijn gekomen, als we de media mogen geloven. En de EU-leiders zullen zondag waarschijnlijk besluiten dat de voorgestelde maatregelen voldoende zijn om weer maar eens grote leningen aan Griekenland te verschaffen.

Grexit exit?
Een Grexit is hiermee van de baan, zo lijkt het. Jammer. Het lijkt me goed als Griekenland de euro opgeeft en een nieuwe munt introduceert. Door de waarde van die nieuwe munt ten opzichte van de euro op een bepaald, laag, niveau vast te stellen wordt het land een stuk goedkoper ten opzichte van de rest van de wereld. Dat stelt de economie in staat om op te krabbelen.

Emotie
Het is jammer dat er zoveel emotie bij de discussie omtrent het opgeven van de euro in Griekenland komt kijken. Die vertroebelt de discussie.
We moeten ‘solidair’ zijn met de Grieken en daarom zouden we dan tegen de invoering van een nieuwe munt moeten zijn. Solidariteit volgens die definitie is het verschaffen van nieuwe leningen. Het aandringen op een nieuwe munt voor Griekenland wordt gezien als een soort verbanning of uitstoting van de Grieken, ‘die toch de uitvinder zijn van onze democratie’. Bladibla. Als Griekenland de eurozone verlaat valt de grote Europese droom in duigen. Europa zou overgeleverd worden aan de barbaren, zo is zo’n beetje het beeld dat opgeroepen wordt. Analyses van banken als ING als zou een Grexit ons honderden miljarden euro's kosten (en een behoud van de euro niet, blijkbaar) hebben aan dit beeld bijgedragen.

Solidariteit
Maar het al niet dan kiezen voor een nieuwe munt heeft niets te maken met solidariteit. We kunnen hartstikke solidair zijn met de Grieken en tegelijkertijd tot de conclusie komen dat het zinvol is een nieuwe munt in het land te introduceren. We zijn niet noodzakelijkerwijs solidair door Griekenland nog meer leningen te verschaffen. De vraag is of het verstrekken van nieuwe leningen een oplossing dichterbij brengt. In dit geval niet. We helpen de Grieken niet door hen meer geld te geven, net zomin ls we een drugsverslaafde helpen door hem meer drugs te geven. Er moet structureel iets veranderen.

Rekeneenheid
Voorstanders van een Grexit vragen Griekenland niet de EU te verlaten. We verbannen hen niet naar een eiland in de Stille Oceaan of zoiets. Grieken kunnen de grootst mogelijke vrienden van ons blijven en we gaan er met evenveel plezier op vakantie. Ze hebben alleen straks een andere munt. We moeten weer even wisselen als we op het vliegveld komen. So what? Waar hebben we het over? Over een munt, een rekeneenheid een betaalmiddel; een instrument om de economie goed te laten functioneren. Dáár hebben we het over.

Obama-care
En dan de Amerikaanse president Obama, die zich ermee ging bemoeien. Die is bang dat Griekenland ten prooi valt aan de Russen zo gauw de euro opgegeven wordt. Dat lijkt me onzin. Natuurlijk, de Griekse economie zal grote schokken doormaken en premier Tsipras lijkt op goede voet te staan met Rusland. Ja, en dus? Griekenland is en blijft lid van de EU en van de Navo. Dat zal niet veranderen. Grote kans dat er binnen enkele maanden trouwens weer een andere regering in het zadel zit. De Verenigde Staten roepen maar wat vanaf de zijlijn, en meteen laat iedereen daar zijn oren naar hangen.

Fouten toegeven
Al die emotie helpt niet. Maar er zit nog iets meer achter dan emotie. De leiders van de Europese landen en de EU kunnen niet toegeven dat de euro niet in alle opzichten geslaagd is. Maar er zijn problemen. Wat op zijn minst erkend moet worden is dat Griekenland niet in de euro-zone thuishoort en dat het land nooit toegelaten had moeten worden. Maar dat gebeurt niet. De euro is voor veel leiders een prestige-project. Toegeven dat het project niet in alle opzichten geslaagd is zou voor hen een nederlaag zijn. Terwijl het helemaal niet gek is dat een gigantisch project als de euro na enige tijd wat aanpassingen behoeft. Zo'n aanpassing kan zijn dat een land nu beter afscheid van de munt kan nemen.

Jan Huigen in de ton
Anderen zien de euro als symbool voor Europese eenwording en denken dat die eenwording in duigen valt als er ook maar één land is dat afscheid neemt van de euro. Hier kunnen twee opmerkingen bij geplaatst worden.
Ten eerste is het niet goed om de euro te zien als symbool van Europese eenwording. Een vlag of een volkslied leent zich daarvoor, maar niet een munt. Een munt is geen symbool maar een nuttig en zelfs cruciaal instrument dat dient om de economie goed te laten functioneren. De Europese leiders moeten ophouden emotionele waarde aan de euro toe te kennen. Zelfs als meerdere landen de euro op zouden geven of als het noorden een eigen Neuro zou introduceren hoeft dat nog niets te zeggen over de Europese eenwording en de droom die daarachter zit.
Tegelijkertijd is het natuurlijk wel zo dát die Europese droom in duigen aan het vallen is. De onvrede over de EU is enorm en neemt hand over hand toe. Volken hebben weer meer behoefte om hun eigenheid te benadrukken en zijn het zat om constant in het keurslijf van de EU gedrukt te worden. Daarbij komt dat de EU-instellingen zelf voor geen meter functioneren en dat democratie ver te zoeken is. Lobbyisten van het grote bedrijfsleven hebben de macht. Meerdere landen zijn dan ook aan het kijken waar de uitgang is. Maar het koste wat het kost in de lucht houden van een eenheidsmunt doet niets om die desintegratie tegen te gaan. Sterker nog, het kan die desintegratie versterken.

Schuldenberg
De historische kans van dit moment om de fout uit het verleden goed te maken moet daarom gegrepen worden. Griekenland moet een nieuwe munt krijgen. Dan kunnen we tegelijkertijd iets aan de grote schuldenberg doen. We kunnen bijvoorbeeld de schuld in die nieuwe lokale munt omzetten, zodat de schuld aan de rest van Europa draaglijk blijft ook als de munt verder in waarde daalt. We kunnen daarnaast een deel van de schuld kwijtschelden. Maar het kwijtschelden van een deel van de schuld en de Grieken nieuwe leningen verschaffen, zonder dat het land overgaat op een nieuwe munt heeft geen zin. Dan zitten we over een paar maanden of jaren weer in precies dezelfde situatie als nu. Dan blijven we voortmodderen.

Streep
Een nieuwe munt voor Griekenland is niet de panacee voor alles. Het zal makkelijker worden voor de Grieken om zich aan de huidige neergaande economische spiraal te onttrekken, maar dat het ze lukt is geen uitgemaakte zaak. Ook de mogelijke chaos op korte termijn zal zijn uitwerking hebben, binnen Griekenland en daarbuiten. Maar toch geeft het de beste garantie dat er een streep onder het verleden kan worden gezet en dat er gewerkt kan worden aan een nieuwe toekomst.

Jurgen Sweegers

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn