Privatisering kan niet een beetje verboden zijn

29 juni 2010 - Een vrouw kan niet een beetje zwanger zijn. Zo kan privatisering ook niet een beetje verboden zijn. Het is verboden om bedrijven te privatiseren of het is dat niet. Toch is het Gerechtshof een andere mening toegaan. Het Hof vindt dat privatisering van energiebedrijven in Nederland een beetje verboden is. Want het privatiseringsverbod is niet 'absoluut', zo stelt het Hof in het vonnis van vorige week. Het vonnis bevat allerlei ongerijmdheden en dit is er nog meer één van. Hoe langer we er bij stil staan, hoe vreemder die uitspraak wordt.

Verkopen en opkopen
Doordat het privatiseringsverbod niet absoluut is, zijn de Europese regels van het vrije verkeer van kapitaal van toepassing op de energiebedrijven, zo redeneert het Hof. Dat laatste betekent dat energiebedrijven overal in moeten kunnen investeren en dat iedereen die energiebedrijven, inclusief de netwerkbedrijven, mag opkopen. Ook private partijen moeten dus netwerkbedrijven kunnen kopen. Want dat is wat dat vrije verkeer van kapitaal inhoudt.

Innerlijke tegenstrijdigheid
Maar dat is raar, want privatisering van netwerkbedrijven is verboden in Nederland. De Haagse rechters erkennen dit privatiseringsverbod in zekere zin, ook al stellen ze dat het niet 'absoluut is'. Daarmee is hun uitspraak tegenstrijdig. Of de regels van het vrije verkeer van kapitaal zijn van toepassing en het privatiseringsverbod kan in het geheel naar de prullenbak worden verwezen, óf die regels zijn niet van toepassing en het privatiseringsverbod blijft gehandhaafd. Een tussenweg, mét privatiseringsverbod en met vrij verkeer van kapitaal, is er niet.

Rijk der fabelen
De rechters hadden dus eerst het privatiseringsverbod ongeldig moeten verklaren en pas dan hadden ze die regels van het vrije verkeer van kapitaal van toepassing kunnen verklaren. Dat was de juiste volgorde geweest. Maar dat kunnen en mogen ze niet want het Europees Verdrag laat hen daartoe geen ruimte. Het is aan lidstaten om te bepalen of bedrijven in overheidshanden blijven of niet. Dus kunnen de rechters zich ook niet uitspreken over de regels van het vrije verkeer van kapitaal. Daar hadden ze helemaal niet aan toe mogen komen.

Nog een tegenstrijdigheid
En er zijn meer tegenstrijdigheden. De rechters zeggen dat ze zich niet uitspreken over het privatiseringsverbod (heel veilig want dat mogen ze dus niet), maar dat doen ze in feite wel. Ten eerste zeggen ze dat het niet absoluut is en ten tweede verwijzen ze het in feite naar het rijk der fabelen, hoewel ze dat zelf niet toegeven. Deze onduidelijkheid kan wellicht nare consequenties hebben. Een energiebedrijf zou mogelijk nu naar de rechter kunnen stappen om het privatiseringsverbod aan te vechten. Stel dat de aandeelhouders van Delta een goed bod krijgen voor het hele energiebedrijf, inclusief netten. Als de staat dan bezwaar maakt kunnen de advocaten naar de uitspraak van vorige week wijzen. Kijk maar: kapitaal moet kunnen gaan en staan waar het maar wil.

Niet een beetje zwanger
Maar het argument dat het privatiseringsverbod niet absoluut is voldoet dus eigenlijk niet om de regels van het vrije verkeer van kapitaal toe te kunnen passen. Dat verbod had eerst helemaal van tafel geveegd moeten worden. Maar het deugt ook niet als argument op zichzelf. Iets is verboden of het is dat niet; een tussenweg is er niet. En in Nederland is privatisering van netwerkbedrijven verboden. Het privatiseringsverbod is dus wel absoluut, om in termen van het Hof te spreken. Hoe dat verder in de wet geregeld is, doet niet ter zake. En ook niet of zo'n verbod al dan niet snel ongedaan kan worden gemaakt.

Wat is snel?
Het Hof vindt dat het verbod snel ongedaan gemaakt kan worden en dat het daarom niet absoluut is, maar wat is snel? Elke verbod kan ongedaan worden met een nieuwe wet en zo'n wet kan er als het moet in een paar weken doorheen gejast worden. Is de vraag hoe snel de Verkeerswet kan worden gewijzigd ook van invloed op de vraag of door rood rijden al dan niet strafbaar is? Nee dus. En in feite geeft het Hof dus toe dat er een verbod is, want het is blijkbaar iets wat snel ongedaan gemaakt kan worden. Weer een tegenstrijdigheid in het vonnis. Het argument van een 'niet absoluut privatiseringsverbod' lijkt er alleen maar bij gezocht te zijn om de energiebedrijven gelijk te kunnen geven.

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn