Gratis CO2-rechten leiden in goed werkende markt niet tot hogere prijzen

7 oktober 2005 - Er is veel te doen over het al dan niet 'doorberekenen' van de prijs van CO2-emissierechten door de Nederlandse energiebedrijven. Dit zou tot hoge energieprijzen leiden en dit terwijl de energiebedrijven de rechten 'gratis' hebben verkregen. De teneur van veel berichten is dat dit onterecht is. Zo luidde een kop in Het Financieele Dagblad (FD) van 3 augustus: 'CO2 mag niet worden doorberekend'. De kop stond, in tegenstelling tot in dit bericht, niet tussen haakjes.

Volgens journalist Karel Beckman van het FD heeft zijn krant echter, ondanks die kop, nooit willen suggereren dat de CO2-prijzen niet mogen worden doorberekend, zo schrijft hij in een ingezonden brief. Energeia kreeg ook een reactie van onderzoeker Jos Sijm van ECN. Hij stelt dat, in tegenstelling tot wat Energeia schreef, ECN ook vindt dat het "om verschillende redenen de bedoeling is dat de kosten van CO2-emissies worden doorberekend in de verbruikersprijzen."

Over dat laatste is dus iedereen het eens, zo lijkt het. Energiebedrijven mogen hun stroom duurder maken als ze emissierechten hebben ingekocht. Ze prijzen zich dan mogelijk uit de markt en verliezen de strijd met bedrijven die op een schonere manier produceren. Of ze worden gestimuleerd om over te schakelen op duurzame vormen van energie, waarmee ze emissierechten kunnen verdienen en de stroom goedkoop kunnen houden. Ook dat is goed. Ook gratis verkregen rechten mogen de bedrijven, als ze dat willen, doorberekenen.

De vraag waar het volgens Beckman om gaat is echter of de emissierechten bij de start van het Europese emissiestelsel, begin 2005, gratis hadden mogen worden weggegeven. Dat is inderdaad een interessante vraag. Interessanter nog, voor niet-historici, is de vraag of de rechten in de toekomst, bij de volgende ronde van het emissiestelsel vanaf 2008, wederom gratis verdeeld moeten worden. De journalist van het FD vindt, net als anderen, dat dat niet moet gebeuren, maar dat ze geveild moeten worden.

Veilen is in, dat is waar, maar helemaal vanzelf spreekt het niet om de CO2-emissierechten te gaan veilen. Energieproducenten stoten, net als andere bedrijven, al decennialang CO2 uit. Waarom moeten ze nu ineens gaan betalen voor een recht dat ze al zo lang hebben? Ook de recente veiling van radiofrequenties werd door veel betrokkenen als unfair ervaren, vooral door de zenders die daardoor 'hun' frequentie verloren. Veilen heeft bovendien nog allerlei andere risico's, zoals de veiling van UMTS-frequenties heeft geleerd.

Bovendien heeft minister Brinkhorst van Economische Zaken gelijk als hij zegt dat veilen, alleen door Nederland, tot een concurrentienadeel voor de Nederlandse energiebedrijven en de Nederlandse industrie leidt. Van belang voor de werking van het stelsel is dat er schaarste is en die kun je ook vergroten door het aantal gratis te verdelen rechten te verminderen. De bedoeling van de voorstanders van het veilen van CO2-emissierechten is echter niet om de werking van het CO2-emissiestelsel te vergroten.

De gedachte lijkt wel degelijk te zijn dat energiebedrijven niet mogen profiteren van iets dat ze gratis hebben gekregen. Ze verhogen nu de prijs om emissierechten te verdisconteren, zo is de veronderstelling, maar ze hebben er niets voor betaald. Echter, als het zo is dat energieproducenten hoge winsten halen in de huidige markt, dan is dat eerder een teken dat de concurrentie op de markt niet werkt dan dat het emissiestelsel niet deugt. In een echte markt zouden bedrijven immers hun prijzen verlagen totdat die op het niveau van de gemiddelde, echte, kosten liggen.

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn