Kleinigheidje, maar Nederland heeft geen nieuwe kerncentrale nodig

17 juli 2006 - Voor de zoveelste keer is de discussie over kernenergie opgelaaid. Staatssecretaris Pieter van Geel van Milieu, die net zoveel met het milieu heeft als een eskimo met een koelinstallatie, acht de kans groot dat er één komt. Hij zei dit nadat bestuursvoorzitter Rijkman Groenink van ABN Amro zo vriendelijk was geweest hem te melden dat de bank zo'n centrale wel wil financieren. Zeeland heeft al laten weten dat de centrale in die provincie kan komen te staan. De uitspraken waren nog niet gedaan of tegenstanders hadden hun eerste acties al weer aangekondigd. Vrijdagmiddag op het Amsterdamse Leidseplein, voor het filiaal van de ABN Amro, werd er gedemonstreerd.

En weer begint heel de discussie over kernenergie van voren af aan. Voor- en tegenstanders voeren al jarenlang een soort rituele dans op rond het onderwerp. Ongeveer eens in de drie maanden roept iemand weer iets en heel de goegemeente is in rep en roer. Iedereen betrekt weer dezelfde stellingen als voorheen. Journalisten denken dat kernenergie een gevoelig punt is, wat het voor de meeste mensen al twintig jaar niet meer is, en vullen er de journaals en de kranten mee.

Eén vraag wordt echter niet gesteld en dat is de simpele vraag of Nederland wel een nieuwe kerncentrale nodig heeft. Het antwoord daarop is simpelweg nee. Er dreigt namelijk overcapaciteit aan productievermogen voor stroom in Nederland. De lijst met initiatieven voor nieuwe centrales is schier oneindig. Alle grote energiebedrijven willen een grote centrale bouwen. De provincie Zuid-Holland liet vrijdagochtend weten dat er alleen in deze provincie 4.000 MW aan vermogen bijkomt. Delta heeft al jaren plannen om een nieuwe centrale in het Sloegebied te bouwen. (Wat moeten de Zeeuwen met al die stroom? Gaan ze de Delta-werken verlichten?) Landelijk netbeheerder Tennet meldt in zijn capaciteitsplan dat er 6.000 MW aan plannen voor grote centrales op stapel staat, waarvan 5.000 extra, dus geen vervanging. Dat is bijna dan eenderde van het huidige productievermogen.

En dan zijn er nog alle duurzame initiatieven. Zoals daar zijn: windmolenparken op zee, tuinders die massaal WKK-installaties aan het plaatsen zijn om extra inkomsten te genereren, boeren die mestvergistingsinstallaties bouwen om hun mest kwijt te kunnen, afvalinstallaties die energie gaan opwekken en de Gasunie die, samen met energiebedrijven, Nederland aan de micro-WKK wil krijgen, waardoor er ook veel minder stroom van het net nodig zal zijn. Dan zijn er nog de kabels met Noorwegen en Groot-Brittannië die getrokken worden; en dat zijn geen kleine jongens. En voor degenen die denken dat Nederland een exportland voor stroom kan worden: ook in buurlanden als Duitsland en Engeland wordt flink geïnvesteerd, zodat ook de exportmarkt voor stroom in de toekomst beperkt zal zijn. Energiebedrijven moeten iets met hun torenhoge winsten.

Kortom, de uit de landbouw bekende varkenscyclus geldt volop in de energiesector. Niemand investeert er in productievermogen als de prijzen laag zijn, waardoor er krapte ontstaat. De prijzen gaan daardoor stijgen en als ze hoog genoeg staan, gaat ineens iedereen tegelijk investeren in productievermogen. Verwacht kan worden dat er over zo'n zes, zeven jaar een groot overschot aan capaciteit voor de opwekking van stroom in Nederland is en dat de prijzen naar beneden duikelen. En hoe zat het ook al weer met energiebesparing? Moesten we daar ook niet aan? Groenink moet zich nog maar eens achter de oren krabben of hij die nieuwe kerncentrale echt wil financieren.

De rituele danspartners van de kernenergie-dans hebben deze werkelijkheid totaal uit het oog verloren. De voorstanders ruiken ondertussen hun kans en krijgen steeds meer de wind in de zeilen. Want er is wel één nieuw aspect in de discussie en dat is het broeikaseffect. Autoriteiten overal in de wereld zitten kernenergie flink te pushen omdat ze denken dat het de enige mogelijkheid is om de doelstellingen van Kioto te halen zonder echt pijnlijke (kostbare) maatregelen te hoeven nemen. Veel Nederlanders zien ondertussen ook wel dat er overal om hen heen kerncentrales worden gebouwd. Groot-Brittannië heeft grootste plannen, Frankrijk gaat eenzelfde centrale bouwen als die nu in Finland wordt gebouwd, Polen is bezig, en in landen als China verrijzen ze als paddestoelen uit de grond. Dus die burgers denken: 'waar maken we ons dan nog druk om'.

Langzaamaan hebben de voorstanders dus het pleit gewonnen. De kerncentrale kan gebouwd worden; bijna niemand ligt er wakker van. Jammer echter voor die voorstanders dat er nu geen kerncentrale meer nodig is. De bestaande plannen voorzien ruimschoots in de behoefte aan stroom. Een deel daarvan leidt bovendien ook nog tot een reductie aan CO2-uitstoot. Voor zover dat niet het geval is, kunnen er andere maatregelen getroffen worden, zoals CO2-opvang en opslag. Mensen die nu het hardst om kernenergie roepen doen dat vooral om hun gelijk te halen of om zich nu eens lekker tegen de milieubeweging af te zetten, wat nu eindelijk mag. Als kleine jongens die de bloemetjes gaan buitenzetten zo gauw vader en moeder van huis zijn. Net als een discussie over de validiteit van het Nederlandse paspoort van een Somalische vluchtelinge die toch al naar de Verenigde Staten wilde gaan, is de zoveelste discussie over de voor- en nadelen van kernenergie, inclusief alle protesten, Kamerdebatten en rituele pasjes, vooral overbodig.

Jurgen Sweegers

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn