Einde renaissance kernenergie, kappen met die ongein

14 maart 2011 - Wie heeft er in de afgelopen jaren niet de term 'renaissance van kernenergie' in de mond genomen? Kerncentrales bouwen, het mocht weer. Het taboe dat ontstond als gevolg van het ongeluk in Tsjernobyl verdween. Tot dit weekeinde. Het is over en uit met de renaissance. Het is onwaarschijnlijk dat er nog veel kerncentrales gebouwd zullen worden na de ramp die zich nu voltrekt in Japan. En terecht. Kernenergie is een inherent instabiele vorm van energieopwekking. Het gaat altijd wel ergens, op één of andere manier, fout. En als een kerncentrale uitvalt moet ie het blijven doen omdat er zich anders een ramp voltrekt. Een contradictio in terminus.

Kappen met die handel
Kappen dus, met dat gevaarlijk gedoe. Het is kernfysici, ook in Nederland, aan te rekenen dat ze de levens van mensen op het spel zetten alleen maar omdat ze op enig moment een ingenieuze manier hebben gevonden om energie op te wekken, terwijl er genoeg alternatieven zijn. En het is ze ook aan te rekenen dat ze vervolgens consequent de gevolgen van rampen, zoals die in Japan op dit moment, bagatelliseren. De afgelopen dagen heb ik heel vaak gehoord en gelezen dat wat er zich in Tsjernobyl heeft voorgedaan hier niet kan gebeuren. Daar gaat het toch goeddomme niet om! En trouwens als het een beetje tegenzit en een kerncentrale vliegt inderdaad de lucht in daar, of toepasselijker hij zakt door de grond, dan zullen de gevolgen niet veel anders zijn dan in Tsjernobyl.


Absurd ook dat mensen een land als Japan, dat zo'n beetje permanent in beweging is omdat het op een breuk ligt in de aardkorst, vol hebben gebouwd met kerncentrales.

Wij zijn het risico van hun vak
De kernfysici zijn zo vol van hun eigen fantastische technologie dat ze blind zijn voor de risico's en voor het feit dat het leven van heel veel mensen ook nu weer verwoest is, bovenop wat er al is gebeurd door de aardbeving zelf. Empathie: nul-komma-nul. Het is belangrijk, vooral voor politici, om dit te beseffen: dat het kernfysici gewoon simpelweg niets doet. Het zijn voor hen slechts feiten: honderden mensen zullen binnenkort sterven aan kanker, of zullen misvormde baby's krijgen. Het is ons risico van hun vak. Ze hebben het over risico's alsof het over het type schroef gaat waarmee ze de centrale in elkaar schroeven. Alsof ze willen zeggen: 'we hebben het berekend, dus is het goed.'

Broddelwetenschap
Het risico is slechts één duizendste of één miljoenste, whatever, ik wil het niet eens weten. Dan vraag je aan zo'n superintelligente ingenieur: 'Maar waarom is dat dan laag?' 'Wat is trouwens laag en wat is hoog?' 'Is dat niet subjectief?' Dan wordt het doodstil, want dat zijn erg ingewikkelde vragen voor een ingenieur. Nog even afgezien van de vragen: hoe komen jullie eigenlijk bij dat cijfer? Hoe is dat berekend? Is dat überhaubt wel te berekenen? Weet u wat kernfysicus Jan Leen Kloosterman van de TU Delft tegen me zei toen ik dit vroeg tijdens een recente cursusdag: 'dat is niet mijn vak'. Echt waar! Terwijl hij wel liep te schermen met deze percentages bij het verdedigen van kernenergie. Iemand anders zei toen dat mensen de risico's op falen van alle onderdelen bij elkaar optellen, of zoiets. Ik denk dat het broddelwetenschap is, het berekenen van die risico's-getallen; ik weet dat eigenlijk wel zeker. Met hetzelfde gemak kom je uit op een kans op een ramp van 1.

Boodschap aan Delta
Die ingenieurs moeten daarom nu met kracht definitief tot de orde worden geroepen door mensen met verantwoordelijkheidsgevoel. Boodschap aan Delta: 'Geen nieuwe kerncentrales, ook niet in Nederland.' 'Delta, het is leuk geweest. Je hebt laten zien dat je een echt energiebedrijf bent, bijna net zo echt als Nuon en Essent en dat je misschien best wel in staat zou zijn geweest om een kerncentrale te bouwen.' Heel stoer. (Dit soort motieven lijken een rol te spelen bij de investeringsplannen van het Zeeuwse energiebedrijf.) 'Maar zet de plannen nu maar in de ijskast. We doen het toch maar even niet meer; we doen het eigenlijk nooit meer, een kerncentrale bouwen. Te gevaarlijk, nog even afgezien van alle financiële risico's.'

Opvallend dat bij een minimale kans op overstroming van een dijk iedereen op de achterste benen staat, terwijl de kans op een ontploffing van een kerncentrale wordt weggewuifd als ware het een irritant fruitvliegje voor een beeldscherm.

Oh ja ...
En, oh ja, wat gebeurt er trouwens met de bestaande centrale in Borssele als de watersnoodramp van 1953 zich herhaalt en het water metershoog het Zeeuwse landschap komt binnen klotsen? Is daar rekening mee gehouden? Slaan die dieselgeneratoren hier dan wel aan, nadat de hoogspanningsmasten als luciferhoutjes zijn omgeknakt, of zullen ze een beetje nattig zijn geworden? Sorry kernfysici, het is maar een vraag van een leek. Maar aan de andere kant: we vertrouwden jullie eerder, maar dat was ten onrechte, zo bleek deze week.

Trouwens, overal in de wereld liggen kerncentrales nabij de kust (per definitie, want ze hebben koelwater nodig), dus overal kunnen ze overspoeld worden door metershoge golven, hetzij veroorzaakt door stormen, hetzij door tsnumani's, ook in landen waar de dijken minder hoog en sterk zijn dan hier.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn