Energierapport 1.0 mist aansluiting met samenleving 2.0

16 juni 2011 - Het Energierapport 2011 is een gedegen rapport. De schrijfstijl is helder en toegankelijk en dat is een grote plus en bovendien staat het niet vol met computerruimte-vretende plaatjes van kleuters op fietsjes voor een windmolen op een stralende dag. Er staat gewoon wat er staat. Maar tegelijkertijd is het een rapport van ambtenaren en politici die de aansluiting met wat er in de samenleving gaande is op het gebied van energie aan het missen zijn.

Gas en kern
Er is veel aandacht voor de aanleg van nieuwe gasinfrastructuur. Een terechte vraag is of het nog zin heeft om zo veel te investeren in nieuwe pijpleidingen nu het Nederlands gas opraakt en er in nieuwbouwwijken vaak niet eens meer een gasnetwerk wordt aangelegd. Aan de andere kant zullen we de komende vijftig jaar nog wel gas zullen blijven gebruiken, al is het maar voor de elektriciteitsopwekking, dus helemaal onlogisch is het niet. Ook kernenergie krijgt veel aandacht. Die nieuwe kerncentrale in Borssele moet en zal er komen, zo is de indruk die blijft hangen. Het is te prijzen dat de minister in ieder geval helder en duidelijk is over de ambities. Dat maakt de kans op een goed debat groter.

Conventioneel rapport met groen randje
Veel aandacht dus voor de ouderwetse opwekkingsmethoden; grote centrales die alle mensen in het land van duurzame energie gaan voorzien, zoals er in de jaren vijftig van de vorige eeuw werd gedacht over de ideale energievoorziening. Het is echter niet alleen conventionele energie dat de klok slaat. Ook duurzame energieopties als wind op zee en land en biogas worden behandeld. Dat zijn "veelbelovende duurzame energie-opties." Ook CO2-opslag krijgt de nodige aandacht, een optie waar we volgens mij eigenlijk al met zijn allen afscheid van genomen hebben. Melding wordt gemaakt van de Green deal met de samenleving, die er al lang aan zit te komen, maar er nog niet is. Het is derhalve een conventioneel rapport met een groen randje.

Het belang van een hoogspanningsmast kan niet vaak genoeg benadrukt worden

Oude beelden oppompen
Het is een regering die niet kan of niet wil kiezen, het is al vaker gezegd. Of een regering die lippendienst bewijst aan duurzaamheid, maar dat is ook niet de kern van het probleem. Het echte probleem is dat de regering niet lijkt te beseffen wat er aan de hand is 'out there', en het belang ervan niet op waarde weet te schatten. De bewindslieden beseffen ergens wel dat het sexy is om zich in een elektrische auto te laten fotograferen, maar ze voelen geen urgentie en ze beseffen niet hoe diep het verlangen naar verandering zit. Het is ook allemaal te ongrijpbaar wat er gebeurt. Het gevoel dat er iets gemist wordt is er wel en daarom wordt, krachtiger dan ooit, terug gegrepen op de oude vertrouwde beelden.  De regering pompt die oude beelden op en op en op, om het toch nog allemaal maar wat te laten lijken, en om maar niet toe te hoeven geven dat de mogelijkheid bestaat dat hij het bij het verkeerde eind heeft. Het belang van een hoogspanningsmast kan in andere woorden, niet vaak genoeg benadrukt worden.

Grote centrales voor de mensen
De hersenkronkels gaan ongeveer als volg: 'Ons eigen gas raakt op: help wat moeten we doen, want we zijn toch Nederland gasland en dat beeld willen we niet loslaten? Weet je wat? Als we nu eens heel veel leidingen in de grond gaan leggen en daar al het gas van de wereld doorheen gaan jagen, dan kunnen we toch nog gasland blijven zonder dat we ook maar een molecuul gas hebben. Dan hoeven we geen afscheid te nemen van de oude vertrouwde beelden, en zijn alle bestaande belangen en passant ook gewaarborgd. En stroom? Stroom wordt geleverd door grote centrales, zo zijn we opgevoed. Oh, zijn die niet meer nodig? Weet je wat we doen: we worden stroomexporteur en gaan alle stroom exporteren naar al onze buurlanden. Dan hebben we dat probleem ook opgelost zonder dat we het jaren-vijftig concept van 'grote centrales voor de mensen' los hoeven te laten.

Knutselen met energie
Het vooruitstrevende deel van de bevolking (laten we dat ook maar een keer zo zeggen) heeft die oude vertrouwde beelden echter al lang laten varen. De kloof tussen Den Haag en de duurzame wereld groeit dan ook. De toekomst is aan de decentrale energievoorziening, net als de informatievoorziening decentraal is geworden met de komst van internet. En wie denkt dat deze decentrale energievoorziening een stap terug is naar de tijd van Ot en Sien heeft er niets van begrepen. Want net als bij de informatievoorziening is het de technologische ontwikkeling geweest die deze decentralisatie mogelijk heeft gemaakt: zonnepanelen, windmolens en molentjes, HRe-ketels, de elektrische auto, noem maar op. We kunnen allemaal onze eigen producent worden, net als we allemaal zelf een website in elkaar kunnen knutselen en dat zullen we dan ook gaan doen. Het vooruitzicht is simpelweg te aanlokkelijk.

Een kleine misrekening van de regering, maar een grote ramp voor de Nederlandse samenleving

Pas op de plaats
Het is de nieuwe wereld. Het is onvermijdelijk dat het de kant op gaat van decentraal en duurzaam en dan is vol inzetten op centraal en fossiel een misrekening. Een kleine misrekening van de regering, maar een grote ramp voor de Nederlandse samenleving. Een regering die niet precies kan vatten wat er gaande is, kan beter even pas op de plaats maken, in plaats van een vlucht naar voren maken op basis van de oude vertrouwde concepten.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn