Niemand houdt van stadsverwarming, behalve beleidsmakers

20 november 2011 - Stadsverwarmingsnetten worden vaak gepropageerd door voorstanders van een transitie naar duurzame energie. Toch hebben die netten grote nadelen. Door te investeren in dergelijke netten worden andere duurzame opties voor de komende dertig jaar buitengesloten, zo zei Igor Kluin van De Groene Zaak, vorige week tijdens een debat. Er is nog een groter probleem: mensen houden simpelweg niet van stadsverwarming. Inzetten op de aanleg van grote stadsverwarmingsnetten om steden te verduurzamen lijkt dan ook niet erg verstandig te zijn.

Den Haag
Toch zitten gemeenten hier wel aan te denken. Neem de gemeente Den Haag. Die wil in 2040 klimaatneutraal zijn, wat betekent dat er dus geen fossiele brandstoffen meer verstookt worden. In alle huizen zijn de CV-ketels dan verdwenen. De vraag is natuurlijk hoe de warmte in huizen en gebouwen dan opgewekt moet worden. Er is in de stad zojuist een geothermie-boring geweest, die de warmte voor een stadsverwarmingsnet kan leveren. Geen wonder dat de gemeente eraan denkt om het stadsverwarmingsnet in te zetten om de doelstellingen te halen. Dat net zou dan niet alleen aan nieuwbouw maar ook aan bestaande woningen moeten gaan leveren. In andere gemeenten spelen ongetwijfeld dezelfde discussies.

Onbegonnen zaak
Het lijkt veel te hoog gegrepen te zijn. Het aanleggen van stadsverwarming in bestaande wijken zal tot gigantische kosten leiden. Ga maar na! Alle straten moeten worden opengebroken en alle voortuintjes moeten overhoop gehaald worden om de leidingen naar de huizen te krijgen. Verder zal er in huis nog het nodige leidingenwerk verricht moeten worden. Mogelijk moet er ook vloerverwarming worden aangelegd. Een onbegonnen zaak. Nog afgezien van alle kosten, willen bewoners het waarschijnlijk niet eens. Mensen die zich laten aansluiten kunnen immers niet meer weg. Ze zijn overgeleverd aan de prijzen van het bedrijf dat de warmte levert, van de kwaliteit van de dienstverlening en als er een storing is moeten ze maar afwachten hoe snel die verholpen zal zijn.

Genoeg is genoeg
Geen aantrekkelijk vooruitzicht. Het is een nadeel van stadsverwarming, dat door alle beleidsmakers over het hoofd wordt gezien. Ze doen toch op één of andere manier denken aan de verwarming van woonblokken in de voormalige communistische staten, waar mensen een raampje open zetten als ze het te warm kregen. Of aan de mislukte ventilatie-systemen in wijken als Amersfoort Vathorst. Collectieve systemen zijn uit. Mensen willen zelf de macht over hun energievoorziening, dat is de belangrijkste achterliggende reden voor de drive naar lokale duurzame energie, wellicht nog wel meer dan bezorgdheid over het milieu. Mensen hebben genoeg van de wanprestatie, de bureaucratische nachtmerries en de hoge prijzen van grote onpersoonlijke bedrijven, waar ze een half uur in de wacht staan als ze die een keer willen bellen.

Lock-in
Waarschijnlijk is het voordeel in termen van CO2-uitstoot ook veel kleiner dan verwacht. Er zijn andere nadelen, zoals vice-voorzitter Igor Kluin van De Groene Zaak vorige week opmerkte, tijdens een debat in een Groenlinks-setting. Zo is er de warmte slechts gedurende een klein deel van het jaar nodig. En door de aanleg van de netten worden andere duurzame opties uitgesloten voor de komende dertig jaar; een zogenaamde lock-in. Zo'n alternatief is bijvoorbeeld warmte-koude opslag. Er zijn individuele systemen, dus hier kunnen mensen wel zelf voor hun eigen systeem kiezen, en op iets anders over stappen als ze niet tevreden zijn. In de komende jaren kunnen zich natuurlijk nog allerlei ontwikkelingen voordoen, die maken dat men spijt krijgt van de aanleg van warmtenetten.

Nadenken
De opmerkingen van Kluin leidde tot een interessante woordenwisseling met Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren in het zaaltje in Utrecht. Van Tongeren vindt dat gemeenten nu gewoon de ruimte moeten hebben om met alles aan de gang te gaan wat er maar voorhanden ligt. Alleen op die manier breng je de transitie op gang. Anders blijf je maar zeuren over nadelen van het ene systeem, ten opzichte van nadelen van het andere systeem. 'Het betere is de vijand van het goede.' Kluin dacht er anders over. Wat van Tongeren ook leek te vergeten is dat er in een stad als Den Haag gewoon nú, of de komende jaren, gekozen moet worden tussen de twee systemen. Dus lijkt het goed te zijn om inderdaad eens alle voor- en nadelen op een rij te zetten. Het is niet verstandig om zwaar in te zetten op een duurzame energie-optie alleen maar omdat die het meeste binnen handbereik ligt.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn