CO2-opslag in Barendrecht was onmogelijk, de stem van mensen met kennis wordt niet gehoord

10 januari 2012 - Jaren is er over gesproken, maar CO2-opslag in Barendrecht zou helemaal niet mogelijk geweest zijn, zo stelt geoloog Peter van der Gaag. Met moeite is er in tien jaar tijd 250.000 ton methaan uitgehaald, onder een grote drukverschil. Dan is de opslag van 800.000 ton CO2 in drie periodes van een half jaar in krap drie jaar onmogelijk. Het was alom bekend dat het een slecht veld was met een slechte doorlaatbaarheid en CO2 heeft een hogere viscositeit ('stroperigheid') dan gas. Een groepje ambtenaren van het ministerie van Economische Zaken zette het plan echter door en Shell dacht: 'zo halen we ten minste nog wat uit het veld'. Ook Shell-mensen zeiden echter al dat het niet kon, zo zegt Van der Gaag tegen Energieenwater.net.

Spreekverbod
Van der Gaag schreef een rapport over de plannen in opdracht van het ministerie, via het Utrechts centrum voor Energie-onderzoek. Het rapport, wat kritisch was over de plannen, werd achter gehouden door voormalig minister van der Hoeven van Economische Zaken. Het ministerie wilde er niet voor betalen omdat het zo slecht was, zo memoreert Van der Gaag. (Dat was het verzoek van de Kamer aan de minister: als het niet deugt dan moet u er ook niet voor betalen). Nu het project afgeblazen is het rapport ineens weer overal te vinden (zoek op 'CO2-toetsingskader' in Google). Niet alleen Van der Gaag heeft last gehad door het uitbrengen van het rapport, ook de gerenommeerde wetenschapper Olaf Schuiling van de Universiteit van Utrecht. Hij kreeg een spreekverbod opgelegd van de decaan nadat hij een briefje had geschreven aan de gemeente Barendrecht, waarin onder meer stond dat Barendrecht het eerste proefkonijn is, dat de risico's klein zijn maar wel reëel en dat de gemeente wordt voorgelicht door mensen met grote belangen bij het doorgaan van het project.

Spreekverbod
De programma-directeur CO2 op het ministerie was woedend en sommeerde de decaan om Sluiter het zwijgen op te leggen, zo tekende het blad Terdege op. En die decaan die voldeed daaraan, want zo varen de universiteiten, ooit plaatsen van de vrije intellectuele zoektocht, tegenwoordig. Van der Gaag had in het rapport voorgesteld om in Barendrecht eerst een proef te doen en de CO2 er in eerste instantie per vrachtwagen heen te brengen. Op die manier kon voorkomen worden dat er voor 30 miljoen euro aan leidingen voor niets moesten worden aangelegd, als bleek dat de plek inderdaad niet geschikt was voor CO2-opslag. Maar de ambtenaren hadden er geen oren naar. Het rapport van Van der Gaag heeft volgens hem uiteindelijk wel een rol gespeeld in het cancelen van het project, maar doorslaggevend was toch het verzet van de lokale bevolking.

Luidruchtig
Het is, natuurlijk achteraf gezien, wel bijzonder hoe de hele sector en grote delen van de maatschappij zich achter het idee van CO2-opslag hebben kunnen scharen. Een groot probleem bij dit en vele andere, zogenaamd innovatieve ideeën is dat in het begin alleen de mensen die groot belang hebben bij uitvoering van het project zich er over uitspreken en dat doen ze heel erg luidruchtig. Het woordje innovatief valt daarbij in zowat elke zin. Het idee wordt verkocht als zou het in het algemeen belang zijn ('CO2-opslag is een oplossing voor het klimaatprobleem'), al dan niet terecht, en een deel van de bevolking en media neemt dit voor waar aan. De twijfelaars, de mensen die niet overtuigd zijn, hebben een kennis-achterstand en spreken zich nog niet zo sterk uit. Bovendien zijn dat soort ideeën op een gegeven moment gewoon mode en ligt iemand die ze niet omarmt eruit.

Groen gaslobby
Gelukkig zijn er mensen zoals Peter van der Gaag, die blijven nadenken. Hij verzet zich momenteel tegen de miljarden die naar groen gas-projecten gaan. Het was inderdaad wel schokkend om te merken hoe dit jaar maar liefst tweederde van het budget van de SDE+-regeling (1 miljard euro) naar groen gasprojecten hssy. Dit terwijl de productie van groen gas in de kinderschoenen staat; het aantal levensvatbare projecten is minimaal, en dit terwijl er geen geld beschikbaar is voor bewezen technieken als wind op zee en zonne-energie voor particulieren. Met dank aan de groen-gas lobby (Essent, Shell en Esso-dochter Gasterra). Iedereen die nu nog zegt dat we die Europese doelstelling van 14% duurzame energie in 2020 op eigen kracht gaan halen maakt zich daarom volstrekt belachelijk, en de media zouden deze mensen voor de rest van hun leven in de ban moeten doen.

Mislukt project in wording
Van der Gaag heeft een alternatief. Hij stelt dat er van biogas, wat vrijkomt bijvoorbeeld bij vergisting, beter vloeibaar bio-LNG gemaakt kan worden. Ook dit zal echter de nodige voeten in de aarde hebben. CO2-opslag is een doodlopende weg, niet alleen op land, maar ook op zee. Eon en Electrabel zijn van plan om CO2 afkomstig van de kolencentrales op de Maasvlakte op te slaan in een leeg gasveld onder de Noordzee. Een beslissing omtrent dit 'Road-project' zou eind december zijn uitgesteld, wat al vaker is gebeurd. Het project zou nog steeds niet rendabel te krijgen zijn, ondanks de ruim 300 miljoen euro die door de suikerooms en -tantes uit Brussel en Den Haag is toegezegd

Paard achter de wagen
Blijft over de vraag waarom er destijds eigenlijk voor het veld in Barendrecht is gekozen. De meest voor de hand liggende verklaring is dat het veld realtief dicht bij de Shell-raffinaderij in Pernis ligt. Daar zou de CO2 vandaan moeten komen. Maar dat is volgens Van der Gaag niet de gehele verklaring. Een betere verklaring is dat Rotterdam het zo graag wilde. Rotterdam doet nu eenmaal graag allerlei dingen met fossiele energie. Zelfs de plannen om elektrische auto's flink te gaan stimuleren heeft daarmee te maken. Want dat geeft de rechtvaardiging voor de bouw van kolencentrales, waarna er weer werk kan worden gemaakt van projecten om CO2-uitstoot op te slaan. "Dan kunnen we hard maken dat de CO2 moet worden afgevangen", zo viel te horen op een nieuwjaarsbijeenkomst. 'Het paard achter de wagen spannen', noemt Van der Gaag dit.

Botlek-veld
Het Rotterdam Climate Initiative (RCI) was volgens Van der Gaag de belangrijkste pleitbezorger voor gebruik van het veld in Barendrecht. Overigens, ook interessant: onder de raffinaderij van Shell in Pernis zelf ligt ook een veld: het Botlek-veld. Dat had veel beter gebruikt kunnen worden voor de opslag van CO2, maar het gebruik van dit veld voor de opslag van gas zou lucratiever zijn, zo zegt Van der Gaag. Vandaar dat men dit veld heeft laten liggen.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn