Onverantwoorde actie door Hisschemöller e.a. om Helianthos-fabriek te redden

18 januari 2012 - Zo'n 150 bedrijven hebben bij Nuon aangegeven dat ze interesse hadden in deelname in de bouw van de Helianthos-fabriek. Allemaal zijn ze afgehaakt. En nu staat daar een milieu-wetenschapper op, Matthijs Hisschemöller, die Helianthos wel eventjes gaat redden. Op zich niet erg. Wereldvreemde wetenschappers zijn er genoeg in Nederland. Wel erg is het dat deze man samen met anderen geld in loopt te zamelen bij particulieren; mensen die helemaal niets van de PV-markt weten (waar een flinke shake-out zit aan te komen). Die mensen raken zo goed als zeker hun geld kwijt en de actie om mensen die geloven in duurzaamheid te laten investeren in een experimentele zonnecellen-fabriek is dan ook volstrekt onverantwoord.

Misleiding
Eind december is er een mailtje gestuurd door Pauline Westendorp, een bekende figuur in de duurzame energiewereld die ook altijd en overal geld vandaan weet te peuteren waarna niet helemaal duidelijk wordt waar dat geld dan blijft. Daarin werd onder meer verzocht om bij te dragen aan de redding van Helianthos. Mensen werd gevraagd om 1000 euro te storten. Als 5000 mensen dit zouden doen dan zou de fabriek kunnen worden gered, zo werd gesteld. Het is een misleidend mailtje, want met 5 miljoen euro kunnen mogelijk slechts de patenten gekocht worden. Daarna moet nog de fabriek gebouwd worden om de productie daadwerkelijk van start te laten gaan. Nuon zelf, dat al 85 miljoen heeft geïnvesteerd, dacht hier nog 150 miljoen euro voor nodig te hebben.

Geld weg
Bij Energieenwater.net hebben we het mailtje niet serieus genomen, maar heel veel mensen hebben dat wel gedaan. Als die inderdaad geld gaan investeren, zijn die dat zo goed als zeker kwijt. Want de kans dat de fabriek er echt komt is zo goed als nul en de kans dat de fabriek dan ook nog overleeft is helemaal leuk. Ook een heleboel journalisten hebben de actie helaas wel serieus genomen en zijn er stukjes over gaan schrijven. Intussen is er een website en heeft een hele trits aan mensen zich, lekker makkelijk, laten verleiden om de handtekening te zetten onder een manifest. Ook via de site wordt geld geworven; potentiële investeerders kunnen een teaser aanvragen, of een volledige businesscase. Daarvoor moet dan wel eerst een non-disclosure agreement worden ondertekend.

Niet concurrerend
Hoe is het zo gekomen? Nuon zocht een partner voor Helianthos, dat het in 2006 van Akzo Nobel kocht. Die partner moest zowel kennis inbrengen over productieprocessen (die Nuon zelf niet heeft) als kapitaal. Daarmee kon dan een echte fabriek worden gebouwd, na de proeffabriek die er met veel hangen en wurgen kwam. 150 partijen kwamen dus langs. Alle partijen haakten af hetzij omdat ze niet over voldoende kapitaal beschikten hetzij omdat ze er niet voldoende vertrouwen in hadden dat er een concurrerend product naar de markt kon worden gebracht, zo zei Nuon-woordvoerder Mandy Ros woensdag tegen Energieenwater.net. "Want het was wel de bedoeling dat er een concurrerend product op de markt zou worden gezet."

Onstuimige markt
Dat laatste lijkt onmogelijk te zijn geworden door de onstuimige ontwikkelingen die zich nu voordoen in China, waardoor de prijzen van zonnepanelen flink dalen en het ene na het andere westers zonne-energiebedrijf in de problemen komt. Zo meldt PV-kenner Peter Segaar van Polder PV dat het gerenommeerde Duitse energiebedrijf Solon faillissement heeft aangevraagd. Solland Solar is aan het vechten voor het voort bestaan en ook partner Schott Solar heeft het moeilijk. Die gaat de hele kristallijne waferdivisie in Jena, Oost Duitsland, opheffen omdat die niet winstgevend is, zo schrijft Segaar. En het wordt volgens hem nog veel erger: "Grote partijen zijn niet veilig voor de voortdurende en zeer agressieve prijsdump uit Azië", zo heeft hij geschreven in een mailtje aan Hisschemöller, in antwoord op het bedelmaitje.

Extreem riskant avontuur
Segaar: "Om dan in zo'n extreem riskant avontuur te gaan stappen lijkt me uitermate onverstandig. En al helemaal niet om daar dan ook nog totaal argeloze, helemaal niets van PV en zijn merites wetende particulieren in te gaan betrekken. Dat kan een Helianthos in het kwadraat drama van ongekende orde betekenen als het misloopt."

Concurrenten
Daar komt nog bij dat er inmiddels meerdere partijen zijn die al wel dunne zonnecelfolie of -matten op de markt brengen. Zo wist UniSolar al in 2010 150 Megawattpiek aan zonnecel-matten te verkopen. Global Solar verkoopt matten met een veel hoger rendement dan die van Helianthos. Het rendement van de matten van dat laatste bedrijf is 6% terwijl Global Solar al meer dan 10% haalt. "Er zijn al betere vergelijkbare producten op de markt die een (fors) hoger rendement hebben. En als die het niet gaan redden (mind you: in de handen van PV specialisten), dan gaat Helianthos het zeker niet redden.", aldus Segaar. "Helianthos was en is too little too late, had al lang commercieel moeten zijn en vele tientallen MWp-en aan matten moeten verkopen."

Als we even voor Pieter Lakeman mogen spelen: 'Stop geen geld in het initiatief van Hisschemoller'

Nationalistische troef
Dus als we even voor Pieter Lakeman mogen spelen: 'Stop geen geld in het initiatief van Hisschemoller'. De kans dat de fabriek van de grond komt is klein en de kans dat die gaat overleven is nul. Daarnaast is het zo dat een particulier sowieso niet in dit soort projecten moet stappen, ook al zouden ze wel levensvatbaar zijn. Dit is toch echt iets voor banken en grote bedrijven. Heel irritant is dat Hisschemöller schijnargumenten gebruikt om zijn initiatief te verdedigen. De technologie moet in Nederlandse handen blijven want er is al zoveel Nederlands belastinggeld in gestoken. Daar zijn de bekende sunk cost weer (kosten die al gemaakt zijn doen er niet toe; het gaat er om wat kosten en opbrengsten in de toekomst zijn). Het echte probleem is niet dat er technologie naar het buitenland verdwijnt, maar dat er veel te snel subsidie wordt verleend aan alles wat naar innovatie riekt. Dáár zou eens een actiegroep tegen moeten opstaan.

Verhagen heeft gelijk
Daarnaast speelt hij dus ook de nationalistische troef. 'Wij zijn zo goed en onze technologie is fantastisch maar door gewetenloze schurken uit het buitenland verdwijnt dat nu allemaal voor een appel en een ei naar het buitenland.' Ook maakt hij slim gebruik van het anti-regeringssentiment dat nu eenmaal in de duurzame kringen leeft. Want minister Verhagen heeft het weer allemaal gedaan. Verhagen heeft echter groot gelijk als hij het volgende schrijft, in een brief aan de Kamer: "Uit het feit dat Nuon niet in staat is gebleken een investeerder te vinden voor Helianthos blijkt dat de markt onvoldoende verdienpotentieel ziet in Helianthos. Ik heb geen reden om een andere afweging te maken." Dat is de essentie, en dan moet een milieu-professor niet denken dat hij het beter weet. Nuon heeft alle recht om welk dochterbedrijf dan ook te verkopen, aan wie dan ook. Dat is de vrije markt, Hisschemöller.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn