Hoe de trage stad Den Haag het duurzame pad op te krijgen? Enkele tips

24 januari 2012 - De stad Den Haag wil in 2040 klimaatneutraal zijn. Voor 2020 wil de stad de CO2-uitstoot teruggebracht hebben naar 2100 kton, dat is een reductie met ongeveer 35%. Nog een lange weg te gaan, te meer omdat de neuzen van ambtenaren en politici nog lang niet allemaal in de richting van een duurzame toekomst staan. Zo procedeert de stad zich helemaal suf tegen het beoogde windmolenpark voor de kust. Ook heerst er nog een jaren-negentig (van de vorige eeuw)-mentaliteit van 'bouwen, bouwen en (hoog) bouwen'. Hier enkele tips over hoe Den Haag verduurzaamd kan worden.

Oplaadpalen
1) Maak het mogelijk dat bij mensen die een elektrische auto aanschaffen een oplaadpaal voor de deur, of in de buurt van hun woning, wordt geplaatst. De stichting E-laad legt die gratis aan. Deze mensen krijgen dan van de stad bij die oplaadpaal ook een gratis parkeerplaats. Eventueel kunnen er meteen, net als in Amsterdam, twee parkeerplaatsen voor elektrische auto's worden aangelegd bij die oplaadpaal.

Duurzaamheidscentra
2) Creëer kleine duurzaamheidscentra in de stad, bijvoorbeeld op en rond de kinderboerderijen. Hier liggen zonnepanelen op het dak, kunnen kleine windmolentjes geplaatst worden en kunnen kleine bio-vergisters worden gebouwd, waar onder meer de mest van de dieren vergist wordt. Ook kunnen kinderen met hun ouders, of in schoolverband, er zelf groenten en fruit verbouwen en kunnen er biologische producten van boeren uit de eigen omgeving of van de eigen boerderij en tuintjes (melk, honing, eieren, jam, etc.) verkocht worden. De opbrengst van dit alles kan tevens dienen om de kinderboerderijen in stand te houden.

Loket
3) Creëer een loket, bijvoorbeeld in het op te richten Duurzaamheidscentrum, waar groepen bewoners die bezig zijn met verduurzaming van hun wijk of straat alle hulp en ondersteuning kunnen krijgen die ze nodig hebben. Ook het aanvragen van eventueel benodigde vergunningen zou via dit loket kunnen gaan.

Lijsten
4) Stel lijsten op met betrouwbare en kundige installateurs voor het aanbrengen van zonnepanelen, zonneboilers, isolatie en warmtepompen en een lijst met betrouwbare en goedkope adviseurs voor het geven van energieadvies. De gemeente zou kunnen overwegen dit laatste te subsidiëren, zodat zo'n advies bijvoorbeeld slechts 50 euro kost (in totaal hoeft hier niet meer dan 100 euro voor betaald te worden). Die lijsten worden royaal verspreid, bijvoorbeeld door ze in huis-en-huisbladen te plaatsen. Bedrijven kunnen aangeven of ze op die lijst willen komen te staan, en moeten daarbij natuurlijk aantonen dat ze over de vereiste deskundigheid beschikken.

Saldering
5) Dring er samen met andere steden bij 'Den Haag' (de landelijke politiek dus) op aan dat saldering vóór de meter door groepen bewoners die een coöperatie hebben opgericht wordt toegestaan, waarbij er wel voorwaarden worden gesteld. Er is een maximum aan het aantal bewoners, de bewoners wonen allemaal in hetzelfde (postcode)-gebied en de bewoners zijn zelf eigenaar van de coöperatie. Dit moet voorkomen dat er grote commerciële coöperaties ontstaan, waar straks iedereen lid van wordt, wat de schatkist teveel geld zou kosten (want bij saldering betalen mensen geen ecobelasting, wat ook terecht is, want ze produceren zelf groene stroom).

Zonne-energie
6) Stimuleer, meer dan nu gebeurt, de plaatsing van zonnepanelen op daken bij particulieren. De huidige subsidieregeling lijkt niet heel erg succesvol te zijn. Het gaat daarbij niet alleen om geld, maar vooral ook om het geven van informatie over de mogelijkheden; meer publiciteit dus. Het duurt niet lang meer of de plaatsing van panelen op het eigen dak is rendabel, ook zonder subsidie. Ontwikkel een plan om in ieder geval op zoveel mogelijk schooldaken in de stad zonnepanelen te plaatsen.

Windpark voor kust
7) De stad moet zich gaan inzetten voor de bouw van een windmolenpark voor de kust, waarbij met een positieve grondhouding een oplossing moet worden gezocht voor eventuele problemen met de aanlanding van een hoogspanningslijn bij Kijkduin. Dat kan beter in goed overleg gebeuren, dan door steeds maar naar de Raad van State te gaan. De stad procedeert zich helemaal suf tegen de bouw van het park vanwege de aanlanding bij Kijkduin). Wellicht kan die kabel iets zuidelijker aan land worden gebracht, of kan er uiteindelijk toch voor gekozen worden om hem bij Hoek van Holland aan land te brengen.)  Daarbij kan samenwerking gezocht worden met energiebedrijf Eneco, die een vergunning heeft voor de bouw van een park.
Bewoners van Den Haag zouden de mogelijkheid moeten krijgen om door middel van de aankoop van obligaties te participeren in de aanleg van het park, en dus ook in de opbrengsten ervan. Als een park voor de kust niet mogelijk is zou samen met bijvoorbeeld Rotterdam gekeken kunnen worden naar alternatieve locaties, bijvoorbeeld op of bij de Tweede Maasvlakte, of elders in het havengebied. De stad heeft zich nu voorgenomen om windmolens langs de A4 bij Den Haag te bouwen, maar hoewel op zich een goed idee lijkt dit weinig kans van slagen te hebben. Gegeven de te verwachte tegenstand en moeilijkheden met de inpassing in het vrij dicht bebouwde gebied kan wellicht beter meteen voor een plek op zee gekozen worden.

Einde gas
8) Ontwikkel een plan voor de geleidelijke uitfasering van de gasgestookte centrale van Eon in de stad, waarbij de levering van de warmte aan het warmtenet geleidelijk wordt overgenomen door de bestaande aardwarmte-centrale en eventueel nieuwe geothermische bronnen. Ontwikkel op korte termijn een goed doortimmert plan om te zorgen dat de aardwarmte-centrale rendement gaat opleveren, (en om te voorkomen dat de gemeente voor miljoenen het schip in gaat). Het is belangrijk dat meer mensen zich hier mee gaan bemoeien, anders dreigt het mis te gaan. Kijk welke grote bestaande gebouwen, nieuwe huizen en eventueel oude wijken die aan vernieuwing toe zijn op de middellange termijn aangesloten kunnen worden op het aardwarmtenet. In hoeverre kunnen bijvoorbeeld winkels, bedrijven en kantoren van winkelcentrum Leyweg en op industrieterrein Kerketuinen en Zichtenburg worden aangesloten? Maak plannen met de betreffende ondernemers en gebouw-eigenaren zodat ze zich er op kunnen voorbereiden en weten dat ze niet meer in een nieuwe warmte-installatie hoeven te investeren als de huidige afgeschreven is. Overigens zou de ambitie klimaatneutraal inhouden dat er in 2040 geen enkele gasgestookte installatie (HR-of CV-ketel) in de Haagse huizen meer staat.

Juiste mensen
9) Trek voor het Duurzaamheidscentrum en voor de ontwikkeling van beleid op het stadhuis mensen aan die niet alleen hart voor duurzaamheid hebben, maar ook het klappen van de zweep kennen. Mensen die al tien of twintig jaar ervaring hebben bij het opzetten van duurzame energie-projecten in Den Haag of elders. Dit is echt heel belangrijk, want zonder de juiste mensen wordt het duurzaamheidscentrum en het duurzaamheidsbeleid in Den Haag een mislukking (dus geen ambtenaren die al twintig jaar op het stadhuis zitten en toe zijn aan 'iets nieuws').
Betrek ook mensen als de Rotterdamse wetenschapper Jan Rotmans erbij die in staat zijn om anderen te overtuigen. Wellicht heeft Den Haag ook van dergelijke bevlogen ambassadeurs voor duurzaamheid, die een goed verhaal kunnen houden en ook nog verstand van zaken hebben. De wethouders en politici moeten zich realiseren dat de transitie naar een duurzame energiehuishouding iets is voor de lange termijn en iets ook waarvoor vasthoudendheid en vastberadenheid vereist is. Het is niet alleen maar 'feest en leuk'. Even makkelijk scoren met kleine duurzame projectjes volstaat niet meer. Politici moeten zich ook bewust zijn van de grote belangen van de gevestigde industrie en de tegenkrachten die zij op gang aan het brengen zijn, waarbij bedrijven die in feite tegen aan het werken zijn doen alsof ze meewerken.

Bodemenergie
10) Maak een plan voor de aanleg van warmte- koude-installaties in het centrum van de stad, voor alle grote kantoorgebouwen. Stel op korte termijn een zogenaamd interferentie-gebied op (dit wordt mogelijk door landelijke regelgeving die vorig jaar is opgesteld). Dit maakt het mogelijk dat de stad de aanleg van deze installaties in goede banen leidt, in plaats van dat iedere project-ontwikkelaar gaat doen waar die zin in heeft. Kijk welke wijken in de stad zich goed lenen voor de plaatsing van warmte-pompen en kleine, gesloten WKO-installaties. Dit zijn waarschijnlijk met name de bestaande wijken met de wat grotere eengezinswoningen: Vruchtenbuurt, Vogelwijk, Houtwijk, etc.  Kijk hoe je huiseigenaren kunt stimuleren om dergelijke systemen te plaatsen.

Link met Westland
11) Probeer op één of andere manier de link met het Westland te verstevigen. Daar gebeurt momenteel veel op het gebied van duurzaamheid, zoals de bouw van gesloten en zelfs energieproducerende kassen, de aanleg van WKO-installaties en het aanboren van allerlei geothermische bronnen. Den Haag kan hier waarschijnlijk heel wat kennis over duurzame energie op doen (is even wennen: Den Haag die leert van kleine buurgemeenten). Geef bekendheid aan het bestaan van energiebedrijven van tuinders, zoals KEN, waarbij Hagenaars die klant worden een groente- of bloemenpakket krijgen, en stimuleer de oprichting van nieuwe energiebedrijven daar, bijvoorbeeld door als launching customer op te treden, of door klanten aan te dragen (Interne mail: 'Alle ambtenaren kunnen nu goedkoop stroom af gaan nemen bij..... ').

Woningbouw
12) Stimuleer een andere vorm van woningbouw (ga allemaal kijken bij in de wijk Eva-Lanxmeer in Culemborg!), waarbij in de woningen zo min mogelijk energie wordt gebruikt, en zoveel mogelijk zelf wordt opgewekt. Ga niet meer in zee met de grote projectontwikkelaars en bouwers maar met de kleine innovatieve bedrijven. Stop met de ontwikkeling van hoogbouw en van grootschalige nieuwbouwlocaties, maar bouw kleinschalig en gevarieerd, op plekken in de stad die vrij komen, met veel ruimte voor groen en water. Heb respect voor de natuur en het milieu in de stad en haal niet steeds alles overhoop, zoals nu in de duinen.

OV
Er is in de grote steden veel te doen over het openbaar-vervoer. Vooral de sociale functie wordt daarbij benadrukt (iedereen moet altijd met de bus overal naar toe kunnen, ook al rijdt een groot deel van de bussen zo goed als leeg door de stad). Het openbaar vervoer zou veel meer vanuit duurzaamheidsoogpunt benaderd moeten worden. Hoe kunnen met name mensen die nu met de auto naar het werk gaan nog extra gestimuleerd worden om met het OV te gaan. Dit betekent: meer en snellere lijndiensten in de spits en minder lijndiensten in de daluren.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn