Wat te doen met de kolencentrales van Eon, Electrabel en Essent?

13 maart 2012 - Tsja, en daar staan ze dan binnenkort. Drie grote kolencentrales, twee op de Maasvlakte, en één in de Eemshaven. Het heeft geen zin de kop in het zand te steken. Natuurlijk, ze zijn eigendom van de energiebedrijven RWE/Essent, Eon en Electrabel (GDF Suez). Dat zijn de buitenlandse bedrijven die dachten: 'vervuilen in Nederland maakt niet zo veel uit, het is Nederland maar.' Maar ze zijn wel een nationaal probleem; een nationale schande, zo u wilt. Ze zullen zorgen voor zo'n 24 miljoen ton aan extra CO2-uitstoot per jaar. En daarom is de vraag gerechtvaardigd: wat moeten we er mee aan?

Say cheese
De bouw van de drie centrales is al zo ver gevorderd dat die niet meer zal worden stil gezet, ondanks alle weerstand die er is. Er lopen nog wel wat procedures, maar de ervaring leert dat de uitspraken nooit zodanig zullen zijn dat een centrale weer moet worden afgebroken, en zelfs niet zodanig dat die stil zal komen te staan. Ze zullen afgebouwd worden en de bestuursvoorzitters zullen straks het lintje doorknippen. Foto's daarvan, met de centrale op de achtergrond, zullen op talrijke websites prijken. Nies meer aan te doen.

Ach en wee
Er zullen allerlei verdedigingslinies worden opgetrokken? De bestuursvoorzitters zullen wijzen op het Europees emissiehandelsstelsel (ETS), dat er al voor zorgt dat de bedrijven moeten bloeden voor de vervuiling die ze veroorzaken. 'We hoeven niets meer te doen, er zijn al maatregelen genomen.' Het lijkt erop dat de energiebedrijven na 2012 inderdaad emissierechten moeten aankopen voor alle CO2 die ze uitstoten. Ze krijgen niets meer gratis zoals nu. Maar de prijs is laag, zo'n 8 euro per ton, en die gaat mogelijk nog verder naar beneden. Dus hoog zal de straf voor de vervuiling niet zijn. En het zou me niet verbazen als er straks weer getornd gaat worden aan de maatregelen zoals die nu genomen zijn, helemaal als de prijs toch nog gaat oplopen en de centrales niet meer rendabel geëxploiteerd kunnen gaan worden. De energiebedrijven zullen 'ach en wee' roepen en pleiten voor versoepeling. En helemaal als energiebedrijven in financiële problemen komen vinden ze een willig oor bij politici.

ETS-faal
En wat de prijs ook zal worden, eigenlijk heeft het ETS al gefaald. Want de hele bedoeling van het CO2-emissiestelsel was nu juist dat er niet meer geïnvesteerd zou worden in vervuilende installaties als kolencentrales, maar in schone installaties. Het was juist de bedoeling dat kolenstroom zo duur zou worden dat niemand er meer in zou investeren. Kranten als FD vergeten dit laatste nogal eens als ze weer eens hebben geconstateerd dat de prijs van CO2-rechten -stel je voor!- wordt doorberekend aan de klanten. Dat was juist de bedoeling. Maar de installaties zijn toch gebouwd. De bedrijven voorzagen waarschijnlijk wel dat de prijs van de rechten niet zo hoog zou worden en ook dat het afvangen en opslaan van CO2 niet afgedwongen zou worden. Dat laatste is ook niet gebeurd en zal ook niet meer gebeuren.

Overschot
De bedrijven zeggen verder dat de kolencentrales nodig zijn of dat het er op leek dat ze nodig waren ten tijde van de investeringsbeslissing. Dat is niet waar. Toen het ja-woord werd gegeven was al bekend dat er een groot overschot op de productiemarkt voor stroom zou ontstaan. In andere woorden, we hadden in Nederland makkelijk zonder nieuwe kolencentrales gekund, net als we zonder nieuwe kerncentrales kunnen. De bestaande kolencentrales hadden rustig hun levensduur kunnen uitdienen, waarmee we nog tijd zat hadden gehad om heel rustig over te schakelen op duurzame energie-productie. Het stroomverbruik zal de komende jaren niet echt meer stijgen; mogelijk gaat het zelfs dalen, in tegenstelling tot wat bedrijven als Tennet, die ook investeringsverslaafd is, ons willen doen geloven.

Waarom?
De drie bedrijven wisten dus dat de kolencentrales overbodig zouden zijn (of hadden dat kunnen weten) en ze wisten dat ze zwaar vervuilend zouden zijn en toch zijn ze gaan investeren. Waarom? Waarschijnlijk alleen maar omdat het de bazen van die bedrijven in de gelegenheid stelt om een lintje door te knippen en zichzelf op talrijke foto's terug te zien met een glimmende centrale op de achtergrond. Ook wilden ze 'aan het roer blijven zitten' van de energievoorziening. (Dat werd letterlijk zo gezegd.) Ofwel: ze waren bang dat ze voor de inkoop van stroom afhankelijk zouden worden van andere bedrijven. Maar dat het ook anders kan bewijst Nuon. Dat bedrijf was ook van plan om een koleneenheid te gaan bouwen in de Eemshaven, in aanvulling op een gasgestookt gedeelte, maar zag daar op het laatste moment van af.

Het interesseert ze geen zak
Maar de andere drie bedrijven zetten hun voornemens destijds stug door, ondanks alle tegenstand die er ook toen al was. Het zijn alle drie buitenlandse bedrijven en dat is waarschijnlijk niet toevallig. (De centrale die Essent nu aan het bouwen is was een initiatief van RWE, toen die Essent nog niet had overgenomen.) Deze bedrijven laten zich nu eenmaal wat minder gelegen liggen aan de sentimenten in Nederland en ze zijn niet zo heel erg begaan met het publieke belang hiero. Of, iets sterker gesteld, het interesseert ze geen zak. De Nederlanders kunnen de bedrijven niet boycotten, want hun thuismarkt is elders. En nu zitten we jaarlijks opgescheept met miljoenen extra ton CO2 in de lucht. Elke maatregel die de Nederlandse overheid neemt en al ons eigen geploeter om bij te dragen aan een duurzame samenleving, valt in het niet bij de uitstoot van deze drie roetmoppen. Zij stoten, als ze alle drie gaan draaien en 8000 uur per jaar aanstaan, naar schatting jaarlijks 24 miljoen ton CO2 uit, ongeveer een kwart van de totale uitstoot van de Nederlandse industrie en energiesector.

Éh Eon, Electrabel en RWE. Nog bedankt hè.

Wordt vervolgd

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn